Ένα από τα πιο ανεμώδη καλοκαίρια των τελευταίων ετών έζησε φέτος η Νότια Κρήτη, με τα μελτέμια να παρουσιάζουν ιδιαίτερα μεγάλη διάρκεια αλλά και ένταση. Τα στοιχεία από τον μετεωρολογικό σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στον Πλακιά δείχνουν ότι το καλοκαίρι του 2026 ήταν το δεύτερο πιο ανεμώδες των τελευταίων 13 ετών, ενώ καταγράφηκε και η ισχυρότερη θερινή ριπή ανέμου που έχει μετρηθεί στον συγκεκριμένο σταθμό.
Από τις συνολικά 92 ημέρες του καλοκαιριού, οι 64 χαρακτηρίστηκαν από ισχυρούς βόρειους ανέμους. Με άλλα λόγια, για περίπου δύο στις τρεις ημέρες της θερινής περιόδου η Νότια Κρήτη βρέθηκε αντιμέτωπη με ιδιαίτερα ενισχυμένους ανέμους.
Όπως εξηγεί ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Κώστας Λαγουβάρδος, ως σημείο αναφοράς χρησιμοποιήθηκαν οι μετρήσεις του σταθμού στον Πλακιά, ο οποίος λειτουργεί επί 13 χρόνια.
Η μοναδική χρονιά που ξεπερνά το φετινό καλοκαίρι είναι το 2022, όταν είχαν καταγραφεί 67 ημέρες ισχυρών ανέμων, έναντι 64 το 2026.
Ριπή-ρεκόρ 114 χλμ./ώρα στον Πλακιά
Δεν ήταν όμως μόνο η συχνότητα των ανέμων που έκανε το φετινό καλοκαίρι να ξεχωρίσει. Στις 30 Ιουλίου, ο σταθμός του Πλακιά κατέγραψε ριπή που έφτασε τα 114 χιλιόμετρα την ώρα, ταχύτητα που αντιστοιχεί περίπου σε 11 μποφόρ.
Σύμφωνα με τον Κώστα Λαγουβάρδο, πρόκειται για τη μεγαλύτερη θερινή ριπή ανέμου που έχει καταγραφεί ποτέ στον συγκεκριμένο σταθμό.
Η ημερομηνία της ακραίας αυτής μέτρησης συνέπεσε με τη μεγάλη πυρκαγιά που βρισκόταν σε εξέλιξη στο Νότιο Ρέθυμνο. Αντίστοιχη χρονική σύμπτωση είχε παρατηρηθεί και το 2022, την πιο ανεμώδη χρονιά της 13ετούς περιόδου αναφοράς, όταν επίσης είχαν εκδηλωθεί μεγάλες πυρκαγιές στη Νότια Κρήτη.
Η παρατήρηση αυτή αναδεικνύει τη σημασία των πολύ ισχυρών ανέμων κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι από τα συγκεκριμένα στοιχεία προκύπτει αιτιώδης σύνδεση με την εκδήλωση των πυρκαγιών.
Αυξάνονται οι ημέρες με ισχυρά μελτέμια
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων στρέφεται πλέον σε μια τάση που φαίνεται να γίνεται περισσότερο αισθητή τα τελευταία περίπου πέντε χρόνια: την αύξηση των ημερών με ισχυρά μελτέμια στο Αιγαίο, τα οποία μεταφράζονται σε ιδιαίτερα δυνατούς ανέμους και στη Νότια Κρήτη.
Τα μελτέμια συνδέονται με τη διαφορά ατμοσφαιρικής πίεσης ανάμεσα στα συστήματα που επικρατούν στην περιοχή των Βαλκανίων και σε εκείνα της Ανατολικής Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής.
Οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο η διάταξη και η ένταση αυτών των συστημάτων ενδέχεται να επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, αυξάνοντας τη διαφορά πίεσης και, κατά συνέπεια, ενισχύοντας τα μελτέμια.
Προς το παρόν, ωστόσο, πρόκειται για ένδειξη που βρίσκεται υπό διερεύνηση και όχι για οριστικό επιστημονικό συμπέρασμα. Όπως επισημαίνει ο Κώστας Λαγουβάρδος, χρειάζεται να διαπιστωθεί εάν η τάση των τελευταίων ετών αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά ή αποτελεί μια συγκυριακή διακύμανση.
Σε φθινοπωρινούς ρυθμούς η Κρήτη
Την ίδια ώρα, το σκηνικό του καιρού αναμένεται να αρχίσει να αλλάζει. Σύμφωνα με τον Κώστα Λαγουβάρδο, η θερμοκρασία θα υποχωρήσει την επόμενη εβδομάδα σε επίπεδα φυσιολογικά για την εποχή, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την είσοδο της Κρήτης σε πιο φθινοπωρινές συνθήκες.
Μάλιστα, στο επόμενο διάστημα δεν αποκλείεται να κάνουν την εμφάνισή τους και οι πρώτες βροχές, βάζοντας σταδιακά τέλος στην παρατεταμένη καλοκαιρινή εικόνα του νησιού.
