Με δύο νέες Αναφορές προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, και τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, αναδεικνύει το σοβαρό ζήτημα που έχει δημιουργηθεί με την εφαρμογή του υποχρεωτικού Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, το οποίο, όπως αποδεικνύεται, είναι ανεφάρμοστο στις πραγματικές συνθήκες της αγροτικής παραγωγής.
Στην πρώτη Αναφορά της, η Βουλευτής διαβιβάζει την από 18 Νοεμβρίου επιστολή της ΕΘΕΑΣ, η οποία περιγράφει με λεπτομέρεια τα προβλήματα που έχουν προκύψει. Όπως σημειώνεται αυτούσια στο κείμενο, «η διαδικασία διακίνησης αγροτικών προϊόντων… πραγματοποιείται σε πολλές περιπτώσεις σε περιοχές όπου δεν υπάρχει πρόσβαση στο διαδίκτυο ή δυνατότητα άμεσης χρήσης ψηφιακών εφαρμογών».
Η ΕΘΕΑΣ τονίζει ότι μεγάλο μέρος του αγροτικού κόσμου δεν είναι εξοικειωμένο με ψηφιακά συστήματα, ενώ η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ παρουσιάζει δυσχρηστία και ασάφειες. Όπως αναφέρεται αυτούσια: «η εφαρμογή της ΑΑΔΕ χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό δυσχρηστίας… καθιστώντας την έκδοση και καταχώριση του δελτίου πρακτικά αδύνατη στην καθημερινή δραστηριότητα».
Τις δυσκολίες αυτές επιβαρύνουν επιπλέον τα ιδιαίτερα αυστηρά πρόστιμα, τα οποία —όπως τονίζεται στην Αναφορά— ξεκινούν από 500 ευρώ ανά έλεγχο και δύνανται να φτάσουν «σε 1.000 ευρώ για τήρηση διπλογραφικού συστήματος» και περαιτέρω σε «5.000 και 10.000 ευρώ», ανάλογα με τις παραβάσεις.
Η Βουλευτής επισημαίνει ότι για περιοχές όπως η Σητεία, η Ιεράπετρα, το Οροπέδιο, τα ορεινά χωριά του Λασιθίου, όπου οι παραγωγοί κινούνται σε καθημερινές διαδρομές χωρίς σήμα και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, η εφαρμογή του μέτρου συνιστά πρακτικό αδιέξοδο. Η Αναφορά καταγράφει χαρακτηριστικά ότι οι αγρότες συχνά αναγκάζονται: «να εκδίδουν χειρόγραφα δελτία στα αγροκτήματα και στη συνέχεια να τα διαβιβάζουν στην ΑΑΔΕ… κάτι που πολλές φορές καθίσταται αδύνατο λόγω έλλειψης δικτύου».
Στη δεύτερη Αναφορά της, η Βουλευτής διαβιβάζει τη μεταγενέστερη επιστολή της ΕΘΕΑΣ (26 Νοεμβρίου), η οποία, παρά τη λειτουργία της νέας έκδοσης myDATA v1.0.12, επισημαίνει ότι: «η παρούσα τροποποίηση αποτελεί μόνο προσωρινή λύση… δεν μπορεί να καλύψει το εύρος των περιπτώσεων που συναντούν οι παραγωγοί στην πράξη».
Η ΕΘΕΑΣ αναγνωρίζει ότι το παραστατικό 9.3 («Δελτίο Αποστολής με ένδειξη Αντίστροφη Διακίνηση») δίνει λύση μόνο σε μία κατηγορία μετακίνησης ελαιοκάρπου, αλλά: «δεν μπορεί να εξυπηρετήσει περιπτώσεις, όπως η μεταφορά του προϊόντος… στην αποθήκη του παραγωγού, όταν αυτός επιλέγει να το αποθηκεύσει για πώληση σε άλλο χρόνο».
Ακόμη, επισημαίνεται ότι το παραστατικό 9.3: «δεν προβλέπεται από την εγκύκλιο Α.1123/2024 ούτε αναφέρεται ότι απαιτεί διαβίβαση στο myDATA από 1.12.2025» , γεγονός που έχει δημιουργήσει τεράστιο νομικό κενό και σύγχυση στους παραγωγούς.
Στις επιστολές επισημαίνεται επίσης ότι οι αγρότες χρειάζονται μεταβατική περίοδο χωρίς πρόστιμα, καθώς οι επιχειρήσεις και τα λογιστικά γραφεία πρέπει να προσαρμόσουν λογισμικά, διαδικασίες και συστήματα. Όπως τονίζεται: «θα ήταν εύλογο να δοθεί μια περίοδος προσαρμογής και να αποφευχθούν οι όποιες επιβολές προστίμων μέχρι να λειτουργήσει ομαλά το σύνολο των συστημάτων».
Η Βουλευτής Λασιθίου υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα που αναδεικνύεται από τις επιστολές της ΕΘΕΑΣ δεν αποτελεί μια μεμονωμένη δυσλειτουργία, αλλά συστημική αστοχία στον σχεδιασμό του μέτρου. Για τους παραγωγούς της Κρήτης —και ιδιαίτερα του Λασιθίου όπου η ελαιοκομία, η παραγωγή κηπευτικών και η υπαίθρια μετακίνηση προϊόντων αποτελούν καθημερινά σενάρια— η υποχρεωτική ηλεκτρονική καταχώριση σε πραγματικό χρόνο είναι ανέφικτη.
Η ίδια επισημαίνει ότι η κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει να νομοθετεί «από το γραφείο», χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εργασίας στον πρωτογενή τομέα. Οι δύο Αναφορές της αποκαλύπτουν ένα ενιαίο συμπέρασμα: το μέτρο χρειάζεται άμεσες τροποποιήσεις, απλοποίηση και πρακτικές λύσεις, όχι «ψηφιακές επιταγές» που δεν συναντούν την πραγματικότητα της υπαίθρου.
