8.500 "λαβωμένα" κτίρια, 130 οικογένειες ακόμη σε οικίσκους και μαθητές που συνεχίζουν να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ
Πέντε χρόνια. 8.500 "λαβωμένα" κτίρια. Περίπου 3.500 «κίτρινα», 750 «κόκκινα», 130 οικογένειες ακόμη σε οικίσκους και εκατοντάδες άνθρωποι να περιμένουν να επιστρέψουν σε ένα ασφαλές σπίτι. Και την ίδια ώρα, μαθητές συνεχίζουν να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ, επιχειρήσεις παλεύουν να σταθούν όρθιες και η τοπική οικονομία εξακολουθεί να κουβαλά τις συνέπειες μιας καταστροφής που, πέντε χρόνια μετά, παραμένει ενεργή στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Η εικόνα είναι σκληρή: στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας η επόμενη ημέρα του σεισμού της 27ης Σεπτεμβρίου 2021 δεν έχει ακόμη έρθει.
Και δεν πρόκειται πλέον μόνο για μια καθυστέρηση. Πρόκειται για μια κατάσταση που προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πόσο μπορεί να παρατείνεται η αναμονή ανθρώπων που έχασαν τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και την κανονικότητά τους.
Την κατάσταση παρουσίασαν από κοινού ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου και ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμόπληκτων «Ελπίδα» Κώστας Γκαντάτσιος, ζητώντας από την Πολιτεία να εγκαταλείψει τη λογική της αργής διαχείρισης και να περάσει σε άμεσες, συγκεκριμένες και αποτελεσματικές λύσεις. Παράλληλα, ζήτησαν τη δυναμική στήριξη των βουλευτών, ώστε τα ζητήματα της περιοχής να μεταφερθούν με μεγαλύτερη πίεση στην κυβέρνηση.
600 άδειες σε πέντε χρόνια – 21 χρόνια με αυτούς τους ρυθμούς
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Από τα περίπου 8.500 κτίρια που ελέγχθηκαν, περίπου 3.500 χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα» και περίπου 750 «κόκκινα». Από τις περίπου 3.500 αιτήσεις για άδειες επισκευής «κίτρινων» κτιρίων, όμως, έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα μόλις περίπου 600 άδειες.
Ο Βασίλης Κεγκέρογλου δεν έκρυψε τον προβληματισμό του. «Αν συνεχιστούν οι ίδιοι ρυθμοί, με 150 άδειες το χρόνο, θα χρειαστούν 20 χρόνια» - τόνισε.
Με άλλα λόγια, πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, η αποκατάσταση κινείται με τέτοιους ρυθμούς ώστε η πλήρης διαχείριση των «κίτρινων» κτιρίων να μπορεί να φτάσει συνολικά περίπου τα 21 χρόνια από την ημέρα της καταστροφής.
Η εκτίμηση αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο το μέγεθος της καθυστέρησης ενώ περαιτέρω προβληματική είναι η εικόνα για τα «κόκκινα», καθώς λιγότερα από τα μισά έχουν κατεδαφιστεί.
130 οικογένειες στους οικίσκους – και πόσοι ακόμη στα «κίτρινα»;
Πέντε χρόνια μετά, περίπου 130 οικογένειες εξακολουθούν να ζουν σε προσωρινούς οικίσκους.
Την ίδια στιγμή, πολλοί περισσότεροι παραμένουν σε «κίτρινα» κτίρια, παρά το γεγονός ότι αυτά δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται ως κατοικίες.
Όμως πίσω από κάθε φάκελο, κάθε έγκριση και κάθε διοικητική εκκρεμότητα υπάρχει ένας άνθρωπος που περιμένει. Ένας ιδιοκτήτης που δεν μπορεί να επισκευάσει το σπίτι του. Μια οικογένεια που δεν μπορεί να επιστρέψει. Ένας επαγγελματίας που προσπαθεί να ξαναστήσει την επιχείρησή του.
Παιδιά που θα τελειώσουν το σχολείο σε κοντέινερ
Η πιο σκληρή, ισως, διάσταση της υπόθεσης αφορά τους μαθητές.
Ο Κώστας Γκαντάτσιος αναφέρθηκε με ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση στα παιδιά που συνεχίζουν να κάνουν μάθημα σε προκατασκευασμένες αίθουσες. Για μια ολόκληρη γενιά μαθητών, η προσωρινή σχολική στέγη κινδυνεύει να γίνει κομμάτι ολόκληρης της σχολικής τους ζωής.
Η πραγματικότητα είναι ακόμη πιο σκληρή: υπάρχουν παιδιά που μπορεί να ξεκινήσουν το Δημοτικό και να φτάσουν μέχρι το Γυμνάσιο έχοντας περάσει ένα τεράστιο μέρος της σχολικής τους ζωής σε κοντέινερ.
Και αυτό, πέντε χρόνια μετά, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί «προσωρινό».
Ο Δήμος έχει πλέον προχωρήσει σε σχεδιασμό για νέο Γυμνάσιο και νέο 1ο Δημοτικό Αρκαλοχωρίου, ενώ έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για την αποκατάσταση του Δημοτικού Σχολείου Θραψανού. Όμως μέχρι να ολοκληρωθούν τα έργα, τα παιδιά συνεχίζουν να πληρώνουν το κόστος της καθυστέρησης.
Η γραφειοκρατία ως... δεύτερος σεισμός
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, το πρόβλημα δεν είναι πάντοτε η απουσία χρημάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις η χρηματοδότηση υπάρχει, αλλά οι διαδικασίες δεν προχωρούν.
«Είναι δηλαδή η γραφειοκρατία που καθυστερεί περισσότερο την αποκατάσταση», ανέφερε ο Βασίλης Κεγκέρογλου, μιλώντας για υποστελέχωση υπηρεσιών, εγκρίσεις, ενστάσεις και διαδικασίες που παραμένουν ανοιχτές για χρόνια.
Στον κατάλογο προστίθενται περισσότερες από 140 εκκρεμείς υποθέσεις αποζημιώσεων οικοσκευής, η ανάγκη άμεσης στελέχωσης του ΤΑΕΦΚ με μηχανικούς, καθώς και η ολοκλήρωση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, για το οποίο υπήρχε δέσμευση ολοκλήρωσης τον Οκτώβριο του 2023 και πλέον βρισκόμαστε στον Οκτώβριο του 2026.
Ο Δήμος έχει επίσης καταθέσει αιτήματα που ξεπερνούν τα 6 εκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση δημοτικών υποδομών, κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων.
«Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η αδιαφορία»
Ο Δήμαρχος και ο πρόεδρος της «Ελπίδας» έθεσε ευθέως το ζήτημα της πολιτικής πίεσης, σημειώνοντας ότι όσο περνά ο χρόνος «υπάρχει αδιαφορία» και οι βουλευτές καλούνται να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο.
Και ενώ ο Δήμος μπαίνει σε μια νέα εποχή λόγω του νέου αεροδρομίου, παραμένει εγκλωβισμένος στις συνέπειες μιας καταστροφής που συνέβη πριν από πέντε χρόνια.
«Δεν θέλουμε να μείνουμε για πάντα εγκλωβισμένοι στον ρόλο του Δήμου που διαχειρίζεται τις πληγές ενός σεισμού» - ανέφερε ο δήμαρχος.
Το ερώτημα, πλέον, είναι πόσο ακόμη θα χρειαστεί να περιμένουν οι άνθρωποι για να κλείσει αυτός ο κύκλος.
Γιατί πέντε χρόνια μετά, το Αρκαλοχώρι δεν ζητά απλώς αποκατάσταση. Ζητά να του επιτραπεί επιτέλους να προχωρήσει.
Να φύγουν οι οικίσκοι. Να επισκευαστούν τα σπίτια. Να κατεδαφιστούν τα επικίνδυνα κτίρια. Να επιστρέψουν τα παιδιά σε κανονικά σχολεία. Να ξαναζωντανέψουν οι επιχειρήσεις και η αγορά.
Πέντε χρόνια μετά, αυτά δεν θα έπρεπε να είναι αιτήματα για το μέλλον. Θα έπρεπε να είναι ήδη παρελθόν.
Οι βουλευτές
Ο βουλευτής Ηρακλείου της ΝΔ Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης ανέφερε κατά τη σύσκεψη ότι κάποιες προτάσεις που ο Δήμος και ο Σύλλογος Σεισμόπληκτων είχαν προτείνει, τελικά υιοθετήθηκε. Σημείωσε ότι πράγματι υπάρχουν προβλήματα στον ΤΑΕΦΚ και δήλωσε στη διάθεσή του Δήμου για να "κυνηγήσουν και να τρέξουν ζητήματα".
"Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό στο Αρκαλοχώρι, είμαστε ακόμη στο σημείο μηδέν. Δύο κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας, δύο νόμοι, δεκάδες τροπολογίες και ρυθμίσεις και, αντί να λύνονται τα προβλήματα, ψηφίστηκε ένας ακόμη νόμος που αλλάζει ξανά τις διαδικασίες.
Οι άνθρωποι που παραμένουν στους οικίσκους και οι εκκρεμείς φάκελοι δεν χρειάζονται άλλη μία αλλαγή του πλαισίου. Χρειάζονται λύσεις.
Ο νέος νόμος θα κριθεί στην πράξη: από το αν θα επιταχύνει τις διαδικασίες και αν, επιτέλους, θα ολοκληρώσει όσα το κράτος ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια" - τονίζει σε δήλωσή της η βουλευτής Ηρακλείου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Ελένη Βατσινά.
"Η Πολιτεία οφείλει επιτέλους να κάνει το επόμενο αποφασιστικό βήμα. Εδώ δεν μιλάμε μόνο για την τυπική αποκατάσταση κτιρίων, αλλά για το αύριο και το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής" - ανέφερε σε δήλωσή του ο βουλευτής Ηρακλείου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Φραγκίσκος Παρασύρης.
Ο βουλευτής ΚΚΕ Μανώλης Συντιχάκης έκανε λόγο βιασμό μιας ολόκληρης περιοχής που όπως είπε "επιλέγει συνειδητά ή κυβέρνηση".
"Η ανάπτυξη δεν είναι μια γενική κι αφηρημένη έννοια, έχει συγκεκριμένο πολιτικό περιεχόμενο"- είπε χαρακτηριστικά ο ίδιος και τόνισε ότι "η κυβέρνηση έχει γυρίσει την πλάτη στην περιοχή αυτή".
"Φωνή λαού οργή Θεού. Ο λαός πρέπει να κινητοποιηθεί με διάρκεια, συγκεκριμένους στόχους και αιτήματα ώστε τον τελευταίο λόγο να έχει ο λαός" - κατέληξε.
Δείτε φωτογραφίες από το σεισμόπληκτο Αρκαλοχώρι, που πέντε χρόνια μετά, παραμένει βαθιά πληγωμένο - με κίτρινα και κόκκινα σπίτια, δεκάδες επιχειρήσεις να έχουν βάλει λουκέτο και πληθυσμό να έχει εγκαταλείψει την περιοχή για γειτονικές περιοχές και αστικά κέντρα.
Έρημη σήμερα, μια πλατεία που κάποτε έσφυζε από ζωή Εκτεταμένες ρωγμές παραμένουν στα κτίρια, με τον χρόνο να έχει σταματήσει και - φυσικά - τον κίνδυνο να είναι υπαρκτός Σπασμένος αμίαντος, παραμένει στο ίδιο σημείο
