Έκλεισε επίσημα ένας σημαντικός κύκλος στην ιστορία της δημόσιας εκπαίδευσης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Από την 1η Αυγούστου 2026 οι Σχολικές Επιτροπές αποτελούν πλέον παρελθόν, καθώς όλες οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται οριστικά στους δήμους, σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο που εισήγαγε ο Ν. 5056/2023.
Η διαδρομή του θεσμού ξεκινά περισσότερο από έναν αιώνα πριν. Την περίοδο 1911–1913, επί πρωθυπουργίας του Ελευθερίου Βενιζέλου, θεσμοθετήθηκαν οι Σχολικές Εφορίες, ως συλλογικά όργανα με ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση της σχολικής περιουσίας και τη στήριξη της λειτουργίας των σχολείων.
Για περισσότερες από επτά δεκαετίες οι Σχολικές Εφορίες αποτέλεσαν τον βασικό πυλώνα διοίκησης και οικονομικής διαχείρισης των σχολικών μονάδων, μέχρι την ψήφιση του Ν. 1566/1985, επί κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος εισήγαγε τις Σχολικές Επιτροπές, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι Σχολικές Επιτροπές διαχειρίστηκαν τις λειτουργικές δαπάνες των σχολείων, τις κρατικές επιχορηγήσεις, τις προμήθειες, τις μικροεπισκευές και πλήθος διοικητικών υποχρεώσεων. Οι μεταρρυθμίσεις του «Καποδίστρια» το 1997 και του «Καλλικράτη» το 2010 οδήγησαν σε συγχωνεύσεις και αναδιοργάνωση των επιτροπών, χωρίς όμως να μεταβληθεί ο καθοριστικός τους ρόλος στην καθημερινή λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε το 2023 με την ψήφιση του Ν. 5056/2023, ο οποίος προέβλεψε την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και τη σταδιακή μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στους δήμους. Η μεταβατική περίοδος ολοκληρώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026, σηματοδοτώντας το οριστικό τέλος ενός θεσμού που, με διαφορετικές μορφές, υπηρέτησε τη δημόσια εκπαίδευση για περισσότερα από 110 χρόνια.
Ένας διαφορετικός αποχαιρετισμός στον Δήμο Ηρακλείου
Η τελευταία ημέρα λειτουργίας των Σχολικών Επιτροπών στον Δήμο Ηρακλείου δεν είχε χαρακτήρα τυπικής διοικητικής διαδικασίας, αλλά εξελίχθηκε σε μια συμβολική στιγμή αναγνώρισης της πολυετούς προσφοράς των ανθρώπων που υπηρέτησαν τον θεσμό.
Ο Αντιδήμαρχος Παιδείας Αντώνης Περισυνάκης, μαζί με το προσωπικό των Σχολικών Επιτροπών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, επέλεξαν να αποχαιρετήσουν με έναν διαφορετικό και ανθρώπινο τρόπο μια υπηρεσία που αποτέλεσε αναπόσπαστο κομμάτι της επαγγελματικής τους καθημερινότητας.
Στην ιδιαίτερη αυτή στιγμή συμμετείχαν η Έρη Ορφανάκη, η Εύα Τραβαγιάκη, ο Βαγγέλης Καρεφυλάκης, η Ειρήνη Παραγιού, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Παιδείας Θοδωρής Συντιχάκης, η Ελένη Αναπλιώτη, το νέο στέλεχος της υπηρεσίας Φωτεινή Κρουσταλάκη, καθώς και ο εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης Νεκτάριος Κανακαράκης, ο οποίος, όπως τονίστηκε, υπήρξε πολύτιμος συμπαραστάτης στο έργο της υπηρεσίας.
Με χαμόγελα, αναμνήσεις αλλά και αισιοδοξία για τη συνέχεια, οι εργαζόμενοι έκλεισαν συμβολικά ένα μεγάλο κεφάλαιο της τοπικής εκπαιδευτικής διοίκησης, δίνοντας ταυτόχρονα το έναυσμα για τη νέα εποχή, στην οποία οι υπηρεσίες των δήμων αναλαμβάνουν πλέον εξ ολοκλήρου τη διοικητική και οικονομική υποστήριξη των σχολικών μονάδων.
