Την “υπογραφή” σε ένα έργο το οποίο εξελίσσεται εδώ και έναν χρόνο έβαλε το βράδυ της Δευτέρας ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και ν. Ηρακλείου, καθώς κατάφερε να δημιουργήσει ένα δίκτυο βοήθειας και ενημέρωσης των θυμάτων κακοποίησης για την πόλη, τον νομό, την Κρήτη και την Ελλάδα. «Θέλουμε να αφήσουμε κάτι που θα διαδοθεί και θα μείνει» επεσήμανε ο συντονιστής του έργου από τον Σύνδεσμο στη “Ν.Κ.” και στο neakriti.gr, παρουσιάζοντας τα 20 «ασφαλή σημεία» τα οποία πλέον είναι σε πλήρη λειτουργία στο Ηράκλειο. Αφιερωμένα στις γυναίκες που βιώνουν κακοποίηση, τα “Ασφαλή Σημεία” του Συνδέσμου είναι προετοιμασμένα να διαχειριστούν οποιαδήποτε κατάσταση, προσφέροντας πληροφορίες και τα εργαλεία που χρειάζεται κάθε θύμα για να προστατευθεί.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσε ο κ. Νικόλας Σπετσίδης στη “Ν.Κ.” και στο neakriti.gr, ο οποίος συντονίζει τις δράσεις των ειδικών του Συνδέσμου, η πρωτοβουλία “Ασφαλή Σημεία” πλέον δίνει τη δυνατότητα σε οποιοδήποτε άτομο βιώνει κακοποίηση να πάρει την κατάσταση στα χέρια του: «Αναγνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι για μία γυναίκα να καταγγείλει την κατάσταση την οποία βιώνει, που συνήθως προέρχεται από το ίδιο της το σπίτι. Σε αυτό το πλαίσιο, θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο από σημεία, τα “Safe Places”, όπου μία γυναίκα, ακόμη κι αν δεν μπορεί ή δεν θέλει να μιλήσει, να πάρει τη βοήθεια που χρειάζεται και να έχει τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει με σωστό τρόπο οποιαδήποτε κακοποιητική κατάσταση.
Σε αυτά τα 20 σημεία, τα οποία συμπεριλαμβάνουν επιχειρήσεις και άλλους φορείς εντός του Ηρακλείου, μία γυναίκα μπορεί να μπει, να σαρώσει με την κινητή της συσκευή το QR κωδικό που έχουμε τοποθετήσει σε εύχρηστα σημεία και, με κάθε διακριτικότητα, να πάρει μία σειρά εργαλείων στα χέρια της. Αν επιλέξει να μιλήσει, από την άλλη, το προσωπικό σε αυτές τις επιχειρήσεις είναι πλήρως εκπαιδευμένο από εμάς να προσφέρει καθοδήγηση και πληροφορίες στο θύμα. Δεν ζητήσαμε, βεβαίως, από τις επιχειρήσεις να γίνουν ψυχολόγοι ή κάτι παραπάνω από τις δυνατότητές τους. Αυτό που κάναμε ήταν να δείξουμε στο προσωπικό τον τρόπο που μπορεί να διαχειριστεί την κάθε περίσταση, μέχρι να έρθει σε επαφή με τους ειδικούς από τον Σύνδεσμο» επεσήμανε ο κ. Σπετσίδης και είπε πως αυτό το έργο έρχεται να δώσει συνέχεια και να φέρει στην πράξη τις προσπάθειες του Συνδέσμου για να προστατεύσει τα θύματα βίας.
20 Ασφαλή Σημεία στο Ηράκλειο για γυναίκες σε κίνδυνο
Με πυρήνα το Ηράκλειο, η πρωτοβουλία του Συνδέσμου έχει ήδη φέρει συνεργασίες με τις υπόλοιπες περιφέρειες, καθώς στον πρώτο χρόνο λειτουργίας τους έχουν δημιουργηθεί 67 σε όλη την Ελλάδα, με τα 20 να βρίσκονται στο Ηράκλειο. Όπως φαίνεται, το δίκτυο των “Safe Places”, στο πλαίσιο του έργου PREVENT που θα αναφερθεί παρακάτω, έχει εγκαθιδρύσει σημεία στην Αθήνα, την Πάτρα, τα Ιωάννινα, τη Θεσσαλονίκη, την Πτολεμαΐδα και την Κοζάνη, ακόμη και στη Μυτιλήνη και τη Σάμο. «Στην προσπάθειά μας έχουν συνεισφέρει και μεγάλες επιχειρήσεις, όπου τα στελέχη του ανθρώπινου δυναμικού είναι εκπαιδευμένα να εντοπίζουν πιθανά περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στις εργαζόμενές τους, έτσι ώστε να μπορεί να υπάρξει ακόμη και “εκ των έσω” υποστήριξη στα θύματα.
Αυτή η πρωτοβουλία μάλλον ήρθε "πάνω στην ώρα", καθώς παράλληλα με την εκδήλωση και το έργο του Συνδέσμου δημοσιεύθηκε μόλις τη Δευτέρα η νέα ετήσια έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία, που αναδεικνύουν πλήρως αυτή την "εκ των έσω" προσέγγιση στην οποία αναφέρθηκε ο κ. Σπετσίδης, καταγράφονται πλέον περισσότερες καταγγελίες, σημειώνοντας αύξηση 43% σε σχέση με το 2024. Η πλειονότητα των περιστατικών αφορά ψυχολογική και λεκτική βία (79%), ενώ ακολουθούν η σωματική βία (15%) και η σεξουαλική παρενόχληση (6%). Μάλιστα σε αυτό το σύνολο οι 321 καταγγελίες έγιναν από γυναίκες (67%) και οι 161 από άνδρες (33%) και για πρώτη φορά καταγράφεται σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών (10%), καθώς και από άνδρα προς άνδρα (11%). Στην έκθεση για το 2025 εισάγεται για πρώτη φορά μάλιστα η έννοια του δείκτη παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώνεται στο 9%, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κλάδων και υψηλότερες τιμές που αγγίζουν το 23% σε επιμέρους δραστηριότητες, όπως οι υπηρεσίες υγείας και η διαχείριση ακινήτων, τα κέντρα αισθητικής και τα κομμωτήρια, οι νομικές και λογιστικές δραστηριότητες. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι κλάδοι του λιανικού εμπορίου (8%), του χονδρικού εμπορίου και των καταλυμάτων (9%) και της εστίασης (12%), κυμαίνονται πλησίον του συνολικού δείκτη και ως αποτέλεσμα στοχευμένων δράσεων ευαισθητοποίησης και ελέγχων εντός του 2025.
Ο Σύνδεσμος έκανε το κάλεσμά του σε υπηρεσίες, τοπικά καταστήματα και επαγγελματικούς χώρους, όπως τα κατά τόπους Δημαρχεία, τις Κοινωνικές Υπηρεσίες, τα Κ.Ε.Π., αλλά και καφετέριες, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής, φαρμακεία και ιατρεία. Εκτός από την άμεση ενημέρωση, ο απώτερος στόχος της δράσης είναι η ενίσχυση της τοπικής ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης απέναντι στη βία κατά των γυναικών. Όπως είπε ο κ. Σπετσίδης: «Με όλη αυτή τη διαδικασία κινητοποιούμε ακόμη περισσότερους ανθρώπους, για να χτίσουμε μία αλυσίδα υποστήριξης η οποία θα μείνει, θα απλωθεί και θα μπορέσει να κάνει τις γυναίκες τόσο του Ηρακλείου όσο και της υπόλοιπης Ελλάδας να νιώθουν ασφαλείς. Στην αρχή, ομολογουμένως, δεν είχαμε ανταπόκριση. Χρειάστηκαν πολλοί μήνες για να αρχίσουν οι επιχειρηματίες να δείχνουν το ενδιαφέρον τους στη δράση και ένας ολόκληρος χρόνος ώστε να καταφέρουμε να φτάσουμε στο δίκτυο που έχουμε σήμερα».
Τη στήριξη, βέβαια, για την πρωτοβουλία έλαβε ο Σύνδεσμος από το πρόγραμμα PREVENT - Stop Violence Project, πρόγραμμα για την καταπολέμηση της βίας, μέσω του Ιδρύματος Μποδοσάκη και του Κέντρου Στήριξης ΜΚΟ της Κύπρου. Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον κ. Σπετσίδη, είναι να προσεγγίσουν ομάδες γυναικών πάσης φύσεως, όπως πολιτιστικούς συλλόγους και συνεταιρισμούς, για να μπορέσουν να διαδώσουν αυτό το μήνυμα κατά της βίας: «Υπάρχει βοήθεια και υπάρχουν άνθρωποι για να τη δώσουν. Πρώτο βήμα είναι, βέβαια, να ωθήσουμε τις γυναίκες να μιλήσουν».
Ο Σύνδεσμος θα μιλήσει με τρία υπουργεία για να συμβάλουν
Ο κ. Σπετσίδης επεσήμανε πως έχουν γίνει αλλεπάλληλες προσπάθειες από τους ανθρώπους του Συνδέσμου να συντονίσουν τους φορείς της Πολιτείας που χρειάζονται για να επιτευχθεί αυτό το μελλοντικό σχέδιο του «ενός σταθμού προστασίας», όπως θα το χαρακτήριζε η “Ν.Κ.” και στο neakriti.gr, για τις γυναίκες σε κίνδυνο. «Δεν υπάρχει καμία ανταπόκριση, δυστυχώς. Γι' αυτό και μέσα στο επόμενο διάστημα θα επιχειρήσουμε να έρθουμε σε επικοινωνία με τα τρία αρμόδια υπουργεία, ώστε να δρομολογηθεί αυτή η πρωτοβουλία. Χρειάζεται να απευθυνθούμε τόσο στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρότι ήδη η οποιαδήποτε επικοινωνία μας έχει καταλήξει σε αδιέξοδο». Αξιοσημείωτο, δε, από τα λεγόμενα του κ. Σπετσίδη είναι πως ο Σύνδεσμος είναι, κατά κύριο λόγο, έτοιμος να προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, όμως η «Πολιτεία αρνείται να συμβάλει», επεσήμανε καταληκτικά.
Μήνυμα κατά της βίας
Θα φτάσει μέχρι και τα πιο απομακρυσμένα χωριά
Για αυτό το επόμενο βήμα μίλησε εξίσου ο κ. Σπετσίδης, αναδεικνύοντας τον ρόλο της τοπικής κοινωνίας στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας και υποστήριξης για γυναίκες που βρίσκονται σε κίνδυνο. Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν δημιουργηθεί “πυρήνες” υποστήριξης σε Χερσόνησο και Βιάννο, ενώ στόχος είναι να φτάσει το μήνυμα του Συνδέσμου μέχρι και στο μικρότερο χωριό της Κρήτης: «Ερχόμαστε σε επικοινωνία με τους τοπικούς συλλόγους, τις ομάδες και τους συνεταιρισμούς που υπάρχουν ανά την Κρήτη για να βοηθήσουμε στην ουσία. Αναγνωρίζουμε πως δεν μπορούμε εμείς μόνοι μας να μπούμε σε μία κοινωνία και να αρχίσουν οι καταγγελίες. Αν θέλουμε να σπάσει η σιωπή που καλά κρατεί στην ενδοχώρα και γενικότερα στην Κρήτη, πρέπει να μιλήσουμε με τους φορείς που ξέρουν την κοινότητά τους, που έχουν την εμπιστοσύνη των γυναικών. Γι' αυτό έχουμε ξεκινήσει να μιλάμε με συλλόγους για να φτάσουμε το δίκτυο μέχρι και στο πιο απομακρυσμένο χωριό της κρητικής υπαίθρου».
Στόχος, μάλιστα, του Συνδέσμου δεν είναι μονάχα η εξάπλωση των “Ασφαλών Σημείων” ανά την Κρήτη. Το μεγαλύτερο εγχείρημά του έχει εδώ και καιρό υπάρξει να γίνει ο ίδιος ο Σύνδεσμος ένα ορόσημο φορέων προστασίας, ένα κέντρο όπου μπορεί να πάει μία γυναίκα και να έχει πρόσβαση στις δικαστικές, αστυνομικές και κοινωνικές υπηρεσίες που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει την υπόθεσή της: «Είναι αμύθητος ο αριθμός των γυναικών που έχουν κάνει καταγγελία, έχουν προχωρήσει τη διαδικασία για να περάσει η υπόθεσή τους στη Δικαιοσύνη και τα έχουν παρατήσει, ακριβώς επειδή στον ήδη οξύ πόνο ενός θύματος βίας δεν θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται το βάρος μίας δριμείας δικαστικής διαδικασίας, η οποία συνεπάγεται κοινωνική πίεση για την ίδια, πριν και πολλές φορές μετά που θα δικαιωθεί. Αυτό ακριβώς προσπαθούμε να αποτρέψουμε. Έχουμε ήδη ζητήσει από την Πολιτεία τη στήριξή της, ώστε μία γυναίκα να μη χρειάζεται πλέον να παλεύει μόνη της, όμως κι αυτό έχει γίνει δύσκολο εγχείρημα».
