200 χρόνια συμπληρώνονται από το μεγάλο θαύμα του Αγίου Μηνά, με το Ηράκλειο να τιμά την επέτειο σε κλίμα συγκίνησης.
Ο λευκοντυμένος καβαλάρης Άγιος Μηνάς προστάτευσε την πόλη και έσωσε τους Καστρινούς από την τουρκική σφαγή το Πάσχα του 1826. Ένα θαύμα που τον καθιέρωσε στις συνειδήσεις των πολιτών ως προστάτη του Μεγάλου Κάστρου, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1862, ανεγέρθηκε ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Μηνά. Σε κλίμα συγκίνησης τελέστηκε η Θεία Λειτουργία στον μικρό Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά, αλλά και στο προαύλιο του Πρότυπου Σχολείου.
Στο πλαίσιο του εορτασμού πραγματοποιήθηκε διανομή λευκών κεριών στους πιστούς, κατά την ώρα του Ευαγγελίου, δηλαδή τη στιγμή που οι Τούρκοι ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν τη σφαγή. Στο τέλος έγινε και η διανομή του αυγοκούλουρου, αλλά και η λιτανεία της Αναστάσεως και, φέτος, για πρώτη φορά, και της εικόνας του θαύματος. Πλήθος πιστών συμμετείχαν και στη λιτανεία της εικόνας του θαύματος, αποδίδοντας φόρο τιμής στον πολιούχο του Ηρακλείου. Πρόκειται για έναν πίνακα του Ηρακλειώτη ζωγράφου Αλεξανδρίδη, του 1900, ο οποίος βρισκόταν στο υπέρθυρο του μικρού κλίτους. Ο πίνακας συντηρήθηκε πρόσφατα στην Αθήνα και θα επανατοποθετηθεί στον Ιερό Ναό.
«Συμπληρώνονται ακριβώς 200 χρόνια από τη 18η Απριλίου του 1826, όταν, σε αυτόν ακριβώς τον χώρο, έλαβε χώρα το μεγάλο θαύμα του Αγίου Μηνά. Ο Άγιος Μηνάς εμφανίστηκε θαυματουργικά και απέτρεψε, την ώρα του Ευαγγελίου, κατά την ημέρα του Πάσχα, τους Οθωμανούς που απειλούσαν με γενική σφαγή όλους τους ανθρώπους που βρίσκονταν και εκκλησιάζονταν εδώ. Αυτό, επαναλαμβάνω, τον καθιέρωσε στις συνειδήσεις όλων των ανθρώπων ως προστάτη και, από τότε, ακόμη περισσότερο μεγάλωσε η τιμή του στον τόπο αυτό, μέχρι την έναρξη, λίγα χρόνια αργότερα, το 1862, της ανέγερσης του μεγαλοπρεπούς, γνωστού σε όλους μας πλέον ως μεγάλου Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά, σε αντιδιαστολή με τον μικρό, παλαιό ναό. Με το να είναι κλειστός ο μεγάλος ναός λόγω των ανακαινιστικών εργασιών, είχαμε τη μεγάλη πνευματική χαρά να τελέσουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα εδώ, στον μικρό ναό, και ήταν για όλους μας μία έντονη πνευματική εμπειρία. 130 χρόνια μετά από την τελευταία φορά, ξανάγινε Μεγάλη Εβδομάδα εδώ», δήλωσε μεταξύ άλλων στο neakriti.gr ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ευγένιος.
«Σήμερα, στον Άγιο Μηνά, στον παλαιό ναό του Αγίου Μηνά, συναντώνται δύο επετειακές μνήμες. Η λειτουργία του πρωινού είναι γραμμένη από τον Στέφανο Νικολαΐδη και εορτάζεται και μνημονεύεται το θαύμα του Αγίου Μηνά, το οποίο συνέβη το Πάσχα του 1826. Ενώ, λοιπόν, τελείται η αναστάσιμη λειτουργία, στους δρόμους γύρω από τον ναό είχαν συγκεντρωθεί ομάδες Τούρκων που επρόκειτο να εφορμήσουν στον περίβολο και να πραγματοποιήσουν έναν νέο αμπερντέ, που σημαίνει ένα μεγάλο κακό. Όμως, ένας έφιππος περιερχόταν από τις ορδές των Τούρκων και τους ανακοίνωνε ότι το πρόγραμμα άλλαξε και ότι έπρεπε να συγκεντρωθούν στο κονάκι του πασά. Όταν πήγαν στο κονάκι του πασά, εκείνος είπε ότι δεν έδωσε τέτοια εντολή και ότι δεν βγήκε καθόλου από το κονάκι του. Οι Τούρκοι νόμιζαν ότι ήταν ο πασάς, ενώ οι χριστιανοί αναγνώρισαν ότι ο έφιππος ήταν ο Άγιος Μηνάς. Έτσι καταγράφηκε το θαύμα του 1826. Την επόμενη μέρα, ο μητροπολίτης πήγε στο κονάκι του πασά και τον ευχαρίστησε για την ομαλή διεξαγωγή της λειτουργίας του Πάσχα. Έτσι εμπεδώθηκε το γεγονός», δήλωσε στο neakriti.gr η Αθηνά Σφακάκη - Κυριακάκη, ξεναγός.
Όπως επισήμανε, μετά τη Θεία Λειτουργία, η ιεραρχία και πλήθος κόσμου μεταβαίνουν από τον παλαιό ναό του Αγίου Μηνά στον χώρο του σχολείου που βρίσκεται στην οδό Μαρκοπούλου, όπου στεγαζόταν προπολεμικά η Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου.
«Αυτός ο χώρος, όχι μόνο το σχολείο αλλά και η νότια έκταση όπου έχουν ανεγερθεί πολυκατοικίες, ήταν το συγκρότημα των ενετικών σπιταλίων. Τα ενετικά σπιτάλια ήταν συγκρότημα ορφανοτροφείου, γηροκομείου και νοσοκομείου. Εκεί έχουν ταφεί πολλά από τα θύματα του μεγάλου αμπερντέ. Ο Μεγάλος αμπερτές ήταν η σφαγή που έγινε στον περίβολο και μέσα στον ναό του Αγίου Μηνά το 1821, όταν οι Τούρκοι, με επίφαση μητροπολιτικής συνόδου, εξέδωσαν φιρμάνι να συγκεντρωθούν όλοι οι μητροπολίτες της Κρήτης στον Άγιο Μηνά. Ο Μητροπολίτης Κρήτης Γεράσιμος Παρδάλης, που είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία, έστειλε το φιρμάνι, αλλά ταυτόχρονα έστειλε έμπιστους ανθρώπους και απέτρεπε τους μητροπολίτες να προσέλθουν. Πέντε προσήλθαν και, ενώ η λειτουργία ήταν σε εξέλιξη, εφόρμησαν οι Τούρκοι και κατέσφαξαν εκατοντάδες χριστιανούς στον περίβολο του Αγίου Μηνά. Μέσα στον ναό αποκεφάλισαν τον Γεράσιμο Παρδάλη, του οποίου το κεφάλι περιέφεραν στην πόλη για μία εβδομάδα προς εκφοβισμό των Κρητικών, ώστε να μην επαναστατήσουν. Και όλα αυτά συνέβησαν γιατί, στις 24 Ιουνίου, έφτασε καράβι από τον Πειραιά και οι ταξιδιώτες μετέφεραν την είδηση της έναρξης της επανάστασης», σημείωσε η κ. Σφακάκη – Κυριακάκη.
Αναφερόμενη στην εικόνα του θαύματος, επισήμανε ότι εικονίζει το θαύμα του Αγίου Μηνά, τον έφιππο Άγιο Μηνά, ο οποίος περιερχόταν τον χώρο πέριξ του ναού και απέτρεπε τους Τούρκους να μείνουν, δίνοντάς τους εντολή να αποχωρήσουν, γιατί το πρόγραμμα είχε αλλάξει.
Η επέτειος του μεγάλου θαύματος του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο εορτάζεται δύο ημέρες μετά το Άγιο Πάσχα και συγκεκριμένα την Τρίτη της Διακαινησίμου.