Θύελλα αντιδράσεων προκαλεί στους επαγγελματίες αλιείς του Ηρακλείου το νέο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αλιευτικών σκαφών, με τους ίδιους να κάνουν λόγο για ένα πρόγραμμα που δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.
Το πρόγραμμα χαρακτηρίζεται από τους ίδιους ως «πρόγραμμα-έκτρωμα», καθώς δεν περιλαμβάνει βασικές παρεμβάσεις που θεωρούνται απαραίτητες για τη βιωσιμότητα της δραστηριότητάς τους. Μεταξύ άλλων, σημειώνουν ότι δεν προβλέπεται επιδότηση για την αντικατάσταση παλαιών και φθαρμένων μηχανών, ούτε για την προμήθεια αλιευτικών εργαλείων, όπως δίχτυα, αλλά και σύγχρονου ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Αντί αυτών, όπως αναφέρουν, το πρόγραμμα επικεντρώνεται σε δευτερεύουσες δαπάνες, όπως σωστικά μέσα, βεγγαλικά, τέντες σκίασης ή ακόμη και κατασκευές όπως τουαλέτες, επιλογές που δεν συνδέονται άμεσα με τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό των σκαφών.
«Το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε “πρόγραμμα-έκτρωμα”. Το ΦΕΚ της Κυβερνήσεως (αρ. φύλλου 1599, 20 Μαρτίου 2026), που εκδόθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένα μέτρα για τους αλιείς της παράκτιας αλιείας, όμως έχει σοβαρά κενά. Αυτό σημαίνει ότι δύσκολα θα υλοποιηθεί στην πράξη. Για παράδειγμα, δεν είναι δυνατόν το Υπουργείο να ζητά από έναν ψαρά να αγοράσει αυτοκίνητο αξίας 30.000, 40.000 ή 50.000 ευρώ και να το προπληρώσει, περιμένοντας αποζημίωση αργότερα. Επιπλέον, τα βασικά δεν περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για αντικατάσταση μηχανών — με τις ίδιες ιπποδυνάμεις, χωρίς αύξηση — ώστε να μην υπάρχουν ζητήματα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν υπάρχει επίσης πρόβλεψη για εκσυγχρονισμό παλαιών σκαφών, όπως αντικατάσταση ξυλείας ή γενικές επισκευές. Αντί αυτών, το πρόγραμμα καλύπτει σωσίβια, βεγγαλικά και τέντες σκίασης. Δηλαδή, στην ουσία, τίποτα σημαντικό. Δεν επιδοτούνται αλιευτικά εργαλεία, μηχανές ή ηλεκτρονικός εξοπλισμός. Το πρόγραμμα αφορά κυρίως νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές», δήλωσε στο neakriti.gr ο πρόεδρος των επαγγελματιών αλιέων Ηρακλείου Γιάννης Ανδρουλάκης.
«Εκσυγχρονισμός σημαίνει να πάρεις ένα βυθόμετρο, ένα βίντσι, μια μηχανή — που είναι και το κυριότερο. Γιατί όσοι δουλεύουμε, οι μηχανές φθείρονται και βγαίνουμε με την ψυχή στο στόμα. Τι να πάρουμε; Μουσαμάδες; Το ζητούμενο είναι, για παράδειγμα, να πάρουμε δίχτυα — γιατί μας τα έχουν διαλύσει: φώκιες, δελφίνια, τα πάντα. Καμία προστασία. Εγώ το ’96, όταν έφτιαξα το καΐκι, μετά από 10 χρόνια κάναμε εκσυγχρονισμό περίπου 15 εκατομμύρια δραχμές. Έβαλα βίντσι, βυθόμετρο, πλωτήρα, μηχανή. Αυτός είναι εκσυγχρονισμός. Από τότε μέχρι σήμερα; Τίποτα. Ούτε ένα πρόγραμμα. Δεν υπάρχουμε για αυτούς», δήλωσε στο neakriti.gr ο επαγγελματίας αλιέας Μανώλης Σαρρής.
Παράλληλα, εκπρόσωποι του κλάδου κάνουν λόγο για σοβαρά κενά στον σχεδιασμό του προγράμματος εκσυγχρονισμού, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά στην πράξη και να προσφέρει ουσιαστική στήριξη στους επαγγελματίες αλιείς. Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που ο αλιευτικός τους στόλος παραμένει σε μεγάλο βαθμό γερασμένος, εκφράζοντας την απόγνωσή τους.
«Βγάλανε ένα πρόγραμμα — ο Θεός να το κάνει πρόγραμμα. Πάνω απ’ όλα έπρεπε να περιλαμβάνει τις μηχανές και την αντικατάσταση των σκαφών. Γιατί εμείς, σαν Ελλάδα — και δεν μιλάω μόνο για το Ηράκλειο — έχουμε τον πιο γερασμένο αλιευτικό στόλο. Αντί γι’ αυτά, βάλανε να πάρουμε τέντες, να βάλουμε τουαλέτες μέσα, να αγοράσουμε βεγγαλικά — πράγματα που ήδη έχουμε, γιατί είναι υποχρεωτικά για να κυκλοφορούμε. Αν μας σταματήσει το λιμενικό, πρέπει να τα έχουμε, αλλιώς έχουμε πρόβλημα. Δηλαδή μας ζητάνε να αγοράσουμε πράγματα που ήδη διαθέτουμε. Βάλανε ακόμη και την αγορά αυτοκινήτου, π.χ. 50, 60 ή 100 χιλιάδες ευρώ — δεν ξέρουμε καν πόσο θα είναι τελικά. Αν είχαμε αυτά τα χρήματα, νομίζουν ότι δεν θα τα είχαμε ήδη επενδύσει; Και μας λένε ότι θα αποπληρωθούμε μετά από τρία ή τέσσερα χρόνια — και πάλι δεν ξέρουμε αν θα τα πάρουμε τελικά. Εγώ λέω ότι αυτό δεν είναι πρόγραμμα. Είναι σκουπίδι. Και όπως και σε προηγούμενα χρόνια που είχε βγει κάτι αντίστοιχο — τότε που ήμουν πιο μικρός — δεν έκανε κανείς αίτηση», δήλωσε στο neakriti.gr ο επαγγελματίας αλιέας Γιώργος Ανδρουλάκης.
Ο πρόεδρος των επαγγελματιών αλιέων Ηρακλείου Γιάννης Ανδρουλάκης, σχολίασε την αλλαγή σκυτάλης στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι, αντί να σημειώνονται βήματα προόδου για τον κλάδο, παρατηρείται στασιμότητα ή και οπισθοδρόμηση.
«Κάθε φορά που πάει να γίνει ένα βήμα μπροστά για τον κλάδο, προκύπτουν αλλαγές σε υπουργούς και υφυπουργούς, με αποτέλεσμα η αλιεία να μένει πίσω για δεκαετίες. Υπάρχουν επίσης επιφυλάξεις για τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης. Για παράδειγμα, ο κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, που είχε διατελέσει Ευρωπαίος Επίτροπος με αρμοδιότητες σχετικές με την αλιεία, δεν παρουσίασε ουσιαστικά αποτελέσματα, και τώρα τοποθετείται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Δεν πρέπει να κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας. Έχουμε το κουράγιο, την υπομονή και τη δύναμη να συνεχίσουμε και να διεκδικήσουμε τα δίκαια αιτήματά μας», κατέληξε ο Γιάννης Ανδρουλάκης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα στοχεύει κυρίως στην αναβάθμιση των συνθηκών εργασίας και ασφάλειας στα σκάφη, καθώς και στη βελτίωση του εξοπλισμού. Ωστόσο, τίθεται σαφής περιορισμός: οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να οδηγούν σε αύξηση της παραγωγικής δυνατότητας του σκάφους, δηλαδή σε μεγαλύτερη αλιευτική απόδοση.
Δικαιούχοι είναι επαγγελματίες ψαράδες που διαθέτουν ενεργό αλιευτικό σκάφος και αποδεδειγμένη δραστηριότητα. Το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες που σχετίζονται με εξοπλισμό, τεχνικές αναβαθμίσεις, καθώς και παρεμβάσεις για την ασφάλεια επί του σκάφους. Το ποσοστό επιδότησης ανέρχεται περίπου στο 50% για τις περισσότερες περιπτώσεις, ενώ μπορεί να φτάσει έως και το 85% για νησιωτικές περιοχές. Ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να μπορούν να καλύψουν το υπόλοιπο της επένδυσης με ίδια κεφάλαια, γεγονός που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα.
