Ούτε μόνο Αλμυρός, ούτε μόνο γεωτρήσεις… Ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου προτάσσει ένα «υβριδικό» μοντέλο για την εξασφάλιση επάρκειας νερού, με σταθερότητα και ασφάλεια. Μιλώντας στο neakriti.gr και με το ζήτημα της λειψυδρίας να αποτελεί θέμα «πρώτης γραμμής» και για την Κρήτη, ο Μενέλαος Μποκέας «καταθέτει» μια σφαιρική και συνολική πρόταση.
Το θέμα πρόκειται να συζητηθεί σε έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Μαλεβιζίου -εκτός απροόπτου - μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα, με τον δήμαρχο να ξεκαθαρίζει εξαρχής ότι οι απλές και μονοδιάστατες λύσεις δεν επαρκούν. Παράλληλα, το θέμα του Αλμυρού έρχεται και στο Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου, την Μεγάλη Δευτέρα, με πρωτοβουλία του επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Μιχάλη Καραμαλάκη.
«Όλες οι λύσεις πρέπει να είναι στο τραπέζι. Όποιος αποκλείει λύσεις, δε θεωρώ ότι έχει ένα ολιστικό σχεδιασμό να καταθέσει» - σημειώνει χαρακτηριστικά ο Μενέλαος Μποκέας.
«Σταγόνα στον ωκεανό» η άμεση άντληση - Προτεραιότητα η αποθήκευση
Αναφερόμενος στη συζήτηση για απευθείας άντληση γλυκού νερού από τον Αλμυρό, ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου εμφανίζεται επιφυλακτικός ως προς τις ποσότητες και την αποτελεσματικότητα.
«Η λύση της άντλησης είναι σταγόνα στον ωκεανό. Το γλυκό νερό εκβάλλει αυτές τις ημέρες» σημειώνει, εξηγώντας ότι ακόμη και σε ευνοϊκό σενάριο, οι δυνατότητες είναι μικρές λόγω και των ευρωπαϊκών περιορισμών του 10% επί της συνολικής ποσότητας. «Ας υποθέσουμε ότι εκβάλλει 1 εκατομμύριο κυβικά. Δεν μπορείς να πάρεις πάνω από το 10%. Δηλαδή 100.000 κυβικά. Αυτή η ποσότητα σήμερα δεν χρειάζεται στο Ηράκλειο. Θα τη χρειαστεί όμως το καλοκαίρι» - αναφέρει, θέτοντας το βασικό πρόβλημα της χρονικής ασυμμετρίας.
Για το λόγο αυτό, ο Δήμαρχος προτάσσει ως βασική προτεραιότητα την αποθήκευση των χειμερινών ποσοτήτων γλυκού νερού. Στο πλαίσιο αυτό ο Δήμος Μαλεβιζίου προτείνει την κατασκευή ταμιευτήρα στα δυτικά της πηγής, πίσω από το φαράγγι του Αλμυρού, σε μια περιοχή που, όπως αναφέρει, συγκεντρώνει ευνοϊκά χαρακτηριστικά.
«Υπάρχει λεκάνη 17 εκατομμυρίων κυβικών, με εδάφη κατάλληλα για φράγμα και πολύ κοντά στο Ηράκλειο» - αναφέρει. Αντίθετα, εμφανίστηκε σκεπτικός απέναντι στο ενδεχόμενο μεταφοράς νερού από τις πηγές του Αλμυρού στον ταμιευτήρα του Αποσελέμη: «Δεν το θεωρούμε βιώσιμο και ρεαλιστικό. Είναι ενεργειακά κοστοβόρο και μονοσήμαντη λύση».
Το «υβριδικό» μοντέλο
Στον «πυρήνα» της πρότασης του Δήμου Μαλεβιζίου βρίσκεται ένα σύστημα συνδυαστικών λύσεων, που θα λειτουργούν συμπληρωματικά. «Η ιδανική λύση για εμάς είναι ένα υβριδικό σύστημα» - τονίζει, περιγράφοντας το μοντέλο που εκτείνεται σε τρία επίπεδα, με την αποθήκευση γλυκού νερού από τον Αλμυρό σε ταμιευτήρα, τη συμπληρωματική χρήση υφάλμυρου νερού χαμηλής αγωγιμότητας και την εφεδρική αξιοποίηση αφαλάτωσης και γεωτρήσεων.
«Αν η ποσότητα νερού δε σου φτάνει, μπορείς να συμπληρώσεις με υφάλμυρο νερό ή με ταμιευτήρα. Η απευθείας σύνδεση δεν είναι λύση. Θα σου δώσει σήμερα νερό, αλλά το καλοκαίρι τι θα πάρεις;» - αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ.Μποκέας.
Ρόλος για γεωτρήσεις και αφαλάτωση
Ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι δεν αποκλείεται καμία μέθοδος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στις γεωτρήσεις. «Και οι γεωτρήσεις πρέπει να είναι στη συζήτηση. Ήδη ανορύξαμε μία που δίνει 60 κυβικά και έχουμε μελέτη για 13 νέες» - σημείωσε.
Παράλληλα ωστόσο, υπερασπίστηκε τη χρήση αφαλάτωσης, όχι όμως ως πανάκεια αλλά ως συμπληρωματική λύση. «Δεν πρέπει να αποκλείουμε την αφαλάτωση. Είναι λύση για έκτακτες ανάγκες, ειδικά όταν μιλάμε για υφάλμυρο νερό με χαμηλότερο κόστος» - ανέφερε, επισημαίνοντας ότι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα εξαρτάται από τον τρόπο διαχείρισης. «Το αλμόλοιπο δημιουργεί προβλήματα όταν εναποτίθεται σε ένα σημείο. Ακόμη και "σκληροί" περιβαλλοντολόγοι αποδέχονται ότι, αν ρίξεις το αλμόλοιπο με ένα σωλήνα διάτρητο, ανά ένα μέτρο τότε - ειδικά η αλατότητα του Αλμυρού που είναι χαμηλότερη της θάλασσας - δε θα δημιουργηθεί πρόβλημα» - αναφέρει, επισημαίνοντας ωστόσο ότι κάθε τεχνητή επιλογή έχει, αναπόφευκτα, κάποιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
«Να έχουμε νερό για πάντα»
Ο στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η δημιουργία ενός ανθεκτικού συστήματος που δε θα εξαρτάται, ευθύγραμμα, από τις καιρικές συνθήκες.
«Είμαστε σε περίοδο κλιματικής κρίσης. Δεν μπορείς να ξέρεις αν θα βρέξει», είπε, για να καταλήξει ότι βασική επιδίωξη είναι μια λύση με την οποία δε θα… ζούμε με την αγωνία, ότι το καλοκαίρι δε θα έχουμε νερό.
Πάντως, ως προς το θεσμικό σκέλος, ο Δήμαρχος τόνισε τον δημόσιο χαρακτήρα τον πηγών, υπογραμμίζοντας ότι δεν ανήκουν σε κανένα. Υπογράμμισε όμως ότι ο Δήμος Μαλεβιζίου, εντός των διοικητικών ορίων του οποίου βρίσκονται οι πηγές, θα πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο στις συζητήσεις για την αξιοποίηση, στο πλαίσιο της αναζήτησης μιας λύσης «με υπερτοπικό χαρακτήρα, αλλά με σαφείς κανόνες».
Μ.Καραμαλάκης: «Στρατηγική αναγκαιότητα» ο Αλμυρός
Το θέμα της λειψυδρίας και του Αλμυρού ποταμού έρχεται και στο Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου με πρωτοβουλία του επικεφαλής της παράταξης «Ηράκλειο, η πόλη μας» Μιχάλη Καραμαλάκη, ο οποίος ζητά από τη Δημοτική Αρχή σαφείς απαντήσεις και συγκεκριμένο σχεδιασμό για το μείζον ζήτημα της υδατικής επάρκειας.
Όπως επισημαίνει στην παρέμβασή του ο κ.Καραμαλάκης, «το ζήτημα της υδατικής επάρκειας στο Ηράκλειο δεν αποτελεί ούτε μια πρόσκαιρη δυσκολία ούτε ένα πρόβλημα που εμφανίστηκε αιφνιδίως», αλλά «πρόκειται για μια διαχρονική πρόκληση που επιδεινώνεται σταθερά», ιδιαίτερα υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής και της αυξημένης ζήτησης.
Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης τονίζει ότι, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις, «μέχρι σήμερα δεν έχουμε λάβει σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα», υπογραμμίζοντας πως «η σιωπή αυτή δεν είναι αντάξια της σοβαρότητας του ζητήματος ούτε με τις ανάγκες της πόλης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πόλη στηρίζεται σε ένα εύθραυστο σύστημα υδροδότησης, καθώς «το Ηράκλειο εξαρτάται ουσιαστικά από δύο βασικές πηγές: τον υπόγειο υδροφορέα, με γεωτρήσεις που σε αρκετές περιπτώσεις έχουν ήδη υποστεί υφαλμύρωση, και τα επιφανειακά ύδατα του φράγματος Αποσελέμη, το οποίο πιέζεται έντονα από τη μείωση των βροχοπτώσεων».
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύει μια κρίσιμη αντίφαση: «μεγάλες ποσότητες νερού υψηλής ποιότητας από τον Αλμυρό ποταμό καταλήγουν κάθε χρόνο στη θάλασσα, χωρίς να αξιοποιούνται».
Ο κ. Καραμαλάκης θέτει στο επίκεντρο την αξιοποίηση του Αλμυρού, σημειώνοντας ότι «δεν αποτελεί απλώς μια επιλογή αλλά αποτελεί επιτακτική στρατηγική αναγκαιότητα για το μέλλον της πόλης». Όπως αναφέρει, πρόκειται για ένα υδατικό απόθεμα που «εφόσον αξιοποιηθεί με σωστό σχεδιασμό και επιστημονική τεκμηρίωση, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διασφάλιση υδατικής επάρκειας για τις επόμενες δεκαετίες».
Επικαλείται, μάλιστα, τη σχετική τεχνοοικονομική αξιολόγηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, επισημαίνοντας ότι «ως βέλτιστη αναδείχθηκε η “Λύση 3”, δηλαδή ο εντοπισμός της χρονικής περιόδου κατά την οποία το νερό είναι γλυκό και η άντλησή του για την ενίσχυση των δικτύων ύδρευσης».
Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνει συγκεκριμένα ερωτήματα προς τη Δημοτική Αρχή αναφορικά με την τεχνοοικονομική αξιολόγηση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης για τον Αλμυρό και αν αυτή έχει εξεταστεί από την δημοτική αρχή, καθώς και για τον σχεδιασμό για την αξιοποίηση του νερού του Αλμυρού. Ζητά επίσης μια ξεκάθαρη απάντηση για το αν η δημοτική αρχή υιοθετεί τη “Λύση 3” ως βάση πολιτικής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις γεωτρήσεις που παραμένουν ανενεργές ή υπολειτουργούν. Όπως σημειώνει ο κ.Καραμαλάκης, «υπάρχουν γεωτρήσεις με έτοιμη υποδομή που παραμένουν ανενεργές ή υπολειτουργούν για μεγάλο χρονικό διάστημα» και ζητάει εξηγήσεις για τις καθυστερήσεις.
Παράλληλα, θέτει το ερώτημα για το πώς θα ενταχθούν άμεσα στο δίκτυο ποσότητες νερού που «θα προσεγγίζουν ή και θα ξεπερνούν τα 200 κυβικά μέτρα ανά ώρα».
«Η πόλη δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις»
Ο επικεφαλής της παράταξης τονίζει με έμφαση ότι «η διαχείριση του νερού δεν είναι ένα ακόμη διοικητικό θέμα», αλλά «ζήτημα στρατηγικής σημασίας που αφορά άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών, τη δημόσια υγεία, την οικονομία και τη βιωσιμότητα του Ηρακλείου».
Στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τη Δημοτική Αρχή, υπογραμμίζει: «Η πόλη δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις, γενικόλογες αναφορές ή αποσπασματικές παρεμβάσεις. Απαιτείται σαφές σχέδιο, τεκμηριωμένες επιλογές και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα».
