Σε κλίμα αντιδράσεων πραγματοποιείται η συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, με επίκεντρο το ενδεχόμενο δημιουργίας μονάδας καύσης απορριμμάτων στη θέση «Μαύρος Σπήλιος», παρουσία δεκάδων κατοίκων από τη Νέα Αλικαρνασσό και τον Καρτερό.
Οι πολίτες εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις και ανησυχία για τις επιπτώσεις μιας τέτοιας εγκατάστασης στην περιοχή, ζητώντας να υπάρξει πλήρης διαβούλευση επί της τροποποιημένης μελέτης. Όπως τονίζουν οι πρόεδροι των τοπικών κοινοτήτων, βασική προϋπόθεση αποτελεί όχι μόνο η αφαίρεση της υψηλής όχλησης, αλλά και η εξάλειψη κάθε μορφής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, με αποτέλεσμα η συζήτηση για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), που αφορά το συνολικό πλαίσιο λειτουργίας των μονάδων καύσης, να παραπέμπεται στο Περιφερειακό Συμβούλιο, όπως γνωστοποίησε ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης.
Όπως ανέφερε ο ίδιος, η συζήτηση πραγματοποιείται με βάση τις αποφάσεις του Δήμου Ηρακλείου και του ΕΣΔΑΚ, ενώ ήδη έχει αποφασιστεί η απόσυρση τριών δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζονται ως οχλούσες από τη μελέτη.
Παράλληλα, κατατέθηκε πρόταση για αναπομπή της μελέτης, προκειμένου να αφαιρεθούν στην πράξη οι συγκεκριμένες δραστηριότητες και να προχωρήσει νέος σχεδιασμός του έργου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με πρωτοβουλία του δημάρχου Ηρακλείου, η τροποποιημένη μελέτη αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, ώστε να υπάρξει ευρύτερη συμμετοχή και καταγραφή των απόψεων της τοπικής κοινωνίας.
Ξεκάθαρο «όχι» από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου στην καύση απορριμμάτων
Δεκτή έγινε από το Δημοτικό Συμβούλιο η εισήγηση του δημάρχου Ηρακλείου και προέδρου του Ενιαίου Συνδέσμου Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) Αλέξη Καλοκαιρινού, για την τροποποίηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Πάρκου Κυκλικής Οικονομίας στην περιοχή «Μαύρος Σπήλιος», με σκοπό να μην μπορεί να αναπτυχθεί καμία μονάδα υψηλής όχλησης, όπως η μονάδα καύσης απορριμμάτων.
Όπως είναι γνωστό, η σχετική πρόταση για την τροποποίηση της ΣΜΠΕ, η οποία εκπονήθηκε το 2019, και ο εναρμονισμός της με τα σημερινά δεδομένα και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, κατατέθηκε από τον Αλέξη Καλοκαιρινό στην Εκτελεστική Επιτροπή του ΕΣΔΑΚ και έγινε ομόφωνα αποδεκτή. Σύμφωνα με αυτήν, προτάθηκαν συγκεκριμένες αλλαγές και απαλείφθηκαν οι χρήσεις του άρθρου 11 του Π.Δ. 5918, που αφορούσαν παραγωγικές δραστηριότητες υψηλής όχλησης, στις οποίες συμπεριλαμβανόταν και η πιλοτική μονάδα αεριοποίησης.
Με αυτή την τροποποίηση δεν επιτρέπεται να αναπτυχθεί καμία δραστηριότητα υψηλής όχλησης, οποιασδήποτε δυναμικότητας, στο Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας. Η συγκεκριμένη απόφαση ελήφθη λαμβάνοντας υπόψη τόσο την τρέχουσα συζήτηση και τη θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την καύση απορριμμάτων, όσο και τα ζητήματα χρήσεων γης που άπτονται και του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Ηρακλείου, ο οποίος απορρίπτει δραστηριότητες υψηλής όχλησης στην περιοχή.
►Διαβάστε επίσης: Σφοδρές αντιδράσεις για τον Μαύρο Σπήλιο: «Όχι άλλη επιβάρυνση»
Η πρόταση της Δημοτικής Αρχής έγινε δεκτή κατά πλειοψηφία από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου στην συνεδρίασης της Δευτέρας 23/3, στην οποία παρευρέθηκαν και τοποθετήθηκαν επίσης ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Νέας Αλικαρνασσού Αλέξανδρος Τσουλφάς, μέλη του Τοπικού Συμβουλίου και εκπροσώπων φορέων της Νέας Αλικαρνασσού.
Σφοδρές αντιδράσεις από τους Αυτόνομους Μηχανικούς
Όπως επισημαίνουν στην ανακοίνωσή τους, στο υπό διαβούλευση σχέδιο του ΕΣΔΑΚ για τη δημιουργία Πάρκου Κυκλικής Οικονομίας σε έκταση περίπου 280 στρεμμάτων στη Νέα Αλικαρνασσό, περιλαμβάνεται – μεταξύ άλλων – πρόβλεψη για «πιλοτική» μονάδα αεριοποίησης υπολειμμάτων, τεχνολογία που, όπως τονίζουν, αποτελεί μορφή καύσης και ενδέχεται να μετατραπεί σε μόνιμη εγκατάσταση.
Οι μηχανικοί εκφράζουν την κάθετη αντίθεσή τους, προειδοποιώντας για κινδύνους στη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, αλλά και για τη θεσμοθέτηση χρήσεων γης υψηλής όχλησης που ανοίγουν τον δρόμο για τέτοιες δραστηριότητες. Παράλληλα, ζητούν την απόσυρση των σχετικών προβλέψεων και επαναφέρουν τη θέση τους υπέρ της διαλογής στην πηγή, της ανακύκλωσης, της κομποστοποίησης και της υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων, ως βασικών πυλώνων βιώσιμης διαχείρισης απορριμμάτων στην Κρήτη.
Θέση Μαύρος Σπήλιος - Καύση απορριμμάτων από το "παράθυρο"!!!
Με την Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) στη θέση «Μαύρος Σπήλιος» ΤΗΣ Δ.Ε. ΝΕΑΣ ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΟΥ ΤΟΥ Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, που βρίσκεται σε διαβούλευση, τέθηκε ξανά, αυτή την φορά από Υπηρεσία της Κρήτης, το ζήτημα της καύσης υπολειμμάτων και μάλιστα ως κρίκος της ‘Κυκλικής Οικονομίας’.
Πιο συγκεκριμένα στο εν λόγω Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, που κατέθεσε προς διαβούλευση ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ), εντός οικοπέδων σχεδόν 280 στρεμμάτων, προτείνεται η δημιουργία Πάρκου Κυκλικής Οικονομίας με ανάπτυξη πέντε (5) θεματικών δράσεων:
- Θεματική 1: Δράσεις διαχείρισης και επεξεργασίας στερεών αποβλήτων.
Κεντρικό Πράσινο Σημείο: Οργανωμένος και οριοθετημένος χώρος με κατάλληλη υποδομή προς παράδοση από τους πολίτες χωριστά συλλεγμένων ανακυκλώσιμων αστικών αποβλήτων, ογκωδών και χρησιμοποιημένων αντικειμένων με σκοπό την ανακύκλωση ή την επαναχρησιμοποίηση.
Εκσυγχρονισμός του Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ): Επέκταση και εκσυγχρονισμός της υφιστάμενης εγκατάστασης με σκοπό την αύξηση της δυναμικότητας της.
Εκσυγχρονισμός του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) για υποδοχή προ διαλεγμένων βιοαποβλήτων: Εκσυγχρονισμός της μονάδας για τη μεταφόρτωση και του ρεύματος των προ διαλεγμένων οργανικών όπου κυρίως για την αποφυγή όχλησης των όμορων εγκαταστάσεων από οσμές, η όλη διαδικασία μεταφόρτωσης προτείνεται να πραγματοποιείται εντός κλειστού κτιρίου.
Εκσυγχρονισμός της Μονάδας Προ-επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΠΑ) και μετεξέλιξή της σε Μονάδα Επεξεργασίας και Αξιοποίησης Απορριμμάτων (ΜΕΑ): Εκσυγχρονισμός της Μονάδας Προ-επεξεργασίας Απορριμμάτων σε μία ολοκληρωμένη Μονάδα Επεξεργασίας και Αξιοποίησης Απορριμμάτων.
Μονάδα Διαχείρισης Μικροποσοτήτων Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΜΠΕΑ): Μονάδα με κατάλληλη υποδομή όπου οι πολίτες θα μπορούν να παραδίδουν χωριστά συλλεγμένες μικροποσότητες επικίνδυνων Αποβλήτων με στόχο αυτά να προωθηθούν για ανακύκλωση ή για επαναχρησιμοποίηση.
Μονάδα Διαχείρισης Αποβλήτων Λιπαντικών Ελαίων (ΑΛΕ) και Βρώσιμων Ελαίων και λιπών: Μονάδα με κατάλληλη υποδομή όπου οι πολίτες, οι συνεργαζόμενοι με τα Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) (ΑΛΕ) συλλέκτες και ο Δήμος, θα μπορούν να παραδίδουν χωριστά συλλεγμένες ποσότητες χρησιμοποιημένων ΑΛΕ με στόχο την αναγέννησή τους με παράλληλη μονάδα επεξεργασίας για παραγωγή βιοκαυσίμων και ενέργειας.
Μονάδα Διαχείρισης Μικροποσοτήτων αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ): Μονάδα διαχείρισης ΑΕΚΚ με κατάλληλη υποδομή, όπου οι πολίτες και ο Δήμος, θα μπορούν να παραδίδουν συλλεγμένες ποσότητες υλικών με στόχο την περαιτέρω επεξεργασία τους.
Μονάδα Διαχείρισης Ζωικών Αποβλήτων: Μονάδα με κατάλληλη υποδομή όπου ιδιώτες και ο Δήμος θα μπορούν να παραδίδουν τα νεκρά ζώα (Εκτροφής, συντροφιάς, από ατυχήματα στους δρόμους κλπ), σε χώρους συγκέντρωσης αποβλήτων με σκοπό την αποτέφρωσης τους.
Κέντρα LOGISTIC Πάρκου Κυκλικής Οικονομίας και Αμαξοστασίου του Δήμου Ηρακλείου: Κέντρο διαχείρισης αποβλήτων, υλικών και ανακυκλώσιμων με προσωρινή αποθήκευση έως τη διάθεσή τους στον τελικό νόμιμο αποδέκτη αξιοποίησης για τη συνολική διαχείριση των προϊόντων και υποπροϊόντων όλου του πάρκου.
- Θεματική 2: Δράσεις ανάκτησης χρήσιμων υλικών.
Κέντρο Διαλογής και Επεξεργασίας Ανακυκλώσιμου Γυαλιού (ΚΔΕΑ Γυαλιού): Συμπληρωματικά των έργων ΜΕΑ, ΚΔΑΥ και του Πράσινου Σημείου, προτείνεται η λειτουργία νέου ΚΔΕΑ Γυαλιού με μηχανική επεξεργασία και οπτικούς διαχωριστές προκειμένου να διαχωρίζει το γυαλί ανάλογα με το χρώμα του και να παράγει άμμο κατάλληλης κοκκομετρίας, με διαχωρισμό χρώματος.
Κέντρο Διαλογής και Επεξεργασίας Ανακυκλώσιμων Ελαστικών (ΚΔΕΑ Ελαστικών): Μονάδα τεμαχισμού μικροποσοτήτων εγκαταλειμμένων ελαστικών για τη δημιουργία κόκκων και πούδρας, κατάλληλα για διάθεση στην αγορά με παράλληλη ανάκτηση ποσοτήτων σιδήρου.
Κέντρο Διαλογής και Ανακύκλωσης Ηλεκτρονικού & Ηλεκτρικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) – Φωτοβολταϊκών: Μονάδα ανακύκλωσης ηλεκτρονικού και ηλεκτρικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) καθώς και ανακύκλωσης φωτοβολταϊκών με ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών.
- Θεματική 3: Δράσεις αξιοποίησης ρευμάτων υπολειμματικών υλικών.
Μονάδες αξιοποίησης βιοαποβλήτων και λοιπών αποβλήτων: Προτείνεται η λειτουργία τριών (3) πιλοτικών μονάδων για τη διαχείριση των απορριμμάτων:
- Μικρός μηχανικός κομποστοποιητής για την αερόβια χώνευση προδιαλεγμένου οργανικού,
- Μικρός χωνευτής για την αναερόβια χώνευση προδιαλεγμένου οργανικού,
- Μονάδα αεριοποίησης υπολειμμάτων σε συνεργασία με Εκπαιδευτικά/Ερευνητικά Ιδρύματα (κτίριο επιφάνειας 6.000 τ.μ. περίπου). Η μονάδα θα κατασκευασθεί με την προοπτική της μετατροπής της σε μόνιμη μετά το πέρας του σταδίου της πιλοτικής λειτουργίας.
Πιλοτική Μονάδα Αξιοποίησης ΡΕΤ: Προτείνεται η κατασκευή μονάδας αξιοποίησης των ανακυκλωμένων ποσοτήτων ΡΕΤ, με σκοπό τη μετατροπή τους σε πρώτη ύλη για τη βιομηχανία. Η μονάδα θα κατασκευασθεί με την προοπτική της μετατροπής της σε μόνιμη μετά το πέρας του σταδίου της πιλοτικής λειτουργίας.
Μονάδα Αξιοποίησης Βιομάζας: Χώρος συγκέντρωσης πράσινων αποβλήτων (Βιομάζα από κλαδέματα, Ογκώδη απόβλητα από ξύλο κ.α) για τη παραγωγή δευτερογενούς καυσίμου με τη μορφή πέλλετ.
Κέντρο Διαχείρισης Υλικών Πράσινων Σημείων: Χώρος συγκέντρωσης υλικών από τα πράσινα σημεία που χρειάζονται μεταποίηση με επιστροφή των μεταποιημένων υλικών πίσω στην αλυσίδα αξίας.
- Θεματική 4: Δράσεις καινοτομίας και έρευνας. – Σύνδεση εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με παραγωγικές δραστηριότητες.
Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογίας: Προτείνεται η δημιουργία ενός Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογίας, στο οποίο θα συστεγάζονται ερευνητικές πρωτοβουλίες από Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ινστιτούτα καθώς και από παραγωγικούς φορείς σε ερευνητικές περιοχές με ενδιαφέρον για την κυκλική οικονομία.
Επιπλέον θα υπάρχει χώρος για την ανάπτυξη πιλοτικών προγραμμάτων όπως π.χ.:
- Πιλοτική μονάδα μετατροπής προ διαλεγμένου οργανικού σε προϊόν για χρήση ως ζωοτροφή και
- Πιλοτική μονάδα μετατροπής προ διαλεγμένου οργανικού κουζίνας για παραγωγή βιοπλαστικού.
Στον ξεχωριστό αυτό χώρο δύναται να αναπτυχθούν και οποιεσδήποτε άλλες πιλοτικές μονάδες διαχείρισης αποβλήτων απαιτηθούν στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
- Θεματική 5: Δράσεις κοινωνικής καινοτομίας και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και αναψυχής.
Πάρκο Περιβαλλοντικής Συνειδητοποίησης: Ανοιχτό εκπαιδευτικό πάρκο για πραγματοποίηση δράσεων κοινωνικής καινοτομίας, οι οποίες θα συνάδουν με το χαρακτήρα του Πάρκου. Θα περιλαμβάνει χώρους πρασίνου, διαδρομές περιπάτου και ποδηλάτου, υποδομές αναψυχής (παιδική χαρά με αξιοποίηση ανακυκλώσιμων υλικών, κιόσκια ανάλογου χαρακτήρα, φ/β πάνελ στο πλαίσιο Ενεργειακών Κοινοτήτων ή/και μικρή ανεμογεννήτρια επιδεικτικού χαρακτήρα κ.ά.).
Κέντρο ανακύκλωσης, εκπαίδευσης διαλογής στην πηγή (ΚΑΕΔΙΣΠ): Εντός του Πράσινου Σημείου θα δημιουργηθεί ειδικός χώρος, ο οποίος θα αποτελεί το Κέντρο Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης, Διαλογής.
Επισημαίνουμε ότι εκτός των άλλων έργων προτείνονται και έργα διευθέτησης σε τμήμα του παρακείμενου ρέματος, σε μήκος 263 m με ορθογωνική, κιβωτοειδή διατομή από οπλισμένο σκυρόδεμα!!
Επιπλέον, για την πραγματοποίηση αυτών των δραστηριοτήτων απαιτείται τροποποίηση των χρήσεων γης, οι οποίες για το μεγαλύτερο τμήμα του γηπέδου έχουν χαρακτηριστεί από το Γ.Π.Σ. Δήμου Ν. Αλικαρνασσού (ΦΕΚ 122/ΑΑΠ/2009) ως «Χονδρεμπόριο», ενώ πλέον προτείνεται να υπάρχουν οι εξής:
- Ελεύθεροι Χώροι-Αστικό Πράσινο στα 81.039,97 m2
- Χονδρεμπόριο στα 97.776,97 m2
- Παραγωγικές δραστηριότητες υψηλής όχλησης στα 25.480,56 m2
- Εγκαταστάσεις Αστικών Υποδομών Κοινής Ωφέλειας στα 66.696,22 m2
Ενώ λοιπόν η υλοποίηση του Πάρκου Κυκλικής Οικονομίας με την ολοκληρωμένη διαχείριση διαφόρων ρευμάτων αποβλήτων όπως αυτές αναλύθηκαν κινείται προς την σωστή κατεύθυνση η πρόταση για την ‘πιλοτική’ Μονάδα Αεριοποίησης Υπολειμμάτων (η οποία είναι μια από τις τεχνολογίες καύσης), και η οποία μάλιστα θα μετατραπεί σε μόνιμη μετά το πέρας του σταδίου της πιλοτικής λειτουργίας μας βρίσκει κάθετα αντίθετους.
Όπως έχουμε αναφέρει και στο από 11 Σεπτεμβρίου 2025 Δελτίο Τύπου μας:
Η καύση απορριμμάτων και γενικά απορριμματογενών καυσίμων αποτελεί μία από τις τακτικές που έχουν αποδειχθεί επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία και οχληρές για το περιβάλλον.
Εξάλλου οι μηχανικοί της Ανατολικής Κρήτης έχουν πάρει θέση για τον Περιφερειακό Σχεδιασμό της διαχείρισης των απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) στην Κρήτη με:
- Την από 28-06-2011 Απόφαση της Αντιπροσωπείας: «Θέσεις και Παρέμβαση του ΤΕΕ/ΤΑΚ για τη διαχείριση των στερεών απορριμμάτων στην Περιφέρεια Κρήτης», όπου η "Α" κατέληξε τότε στην πρόκριση, μετά από εκτενή μελέτη και συζήτηση του θέματος στη μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος, στη Διοικούσα Επιτροπή και στην Αντιπροσωπεία του Τμήματος, ως κύριου άξονα της επεξεργασίας των στερεών απορριμμάτων στην Κρήτη, τη διαλογή στην πηγή, τη μηχανική διαλογή, την ανακύκλωση, την κομποστοποίηση και υγειονομική ταφή των υπολειμμάτων, απόφαση που συνέβαλε τα μέγιστα στον ΠΕΣΔΑ Κρήτης.
- Την από 21-04-2016 Απόφαση της Αντιπροσωπείας: «Περιφερειακός Σχεδιασμός Απορριμμάτων και Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Απορριμμάτων στην Κρήτη. Η επόμενη μέρα.», η οποία επικαιροποιούσε την προγενέστερη, προτρέποντας να προχωρήσει άμεσα ο σχεδιασμός στην κατεύθυνση αυτή.
Καλούμε την Επιτροπή Περιβάλλοντος του Περιφερειακού Συμβουλίου να ζητήσει να αποσυρθεί η τροποποίηση του χαρακτηρισμού των χρήσεων γης ως «υψηλής όχλησης» της ΣΜΠΕ, εφόσον η κατάργηση αυτού του χαρακτηρισμού ουσιαστικά απομακρύνει το ενδεχόμενο χωροθέτησης τέτοιας εγκατάστασης στο σύνολο του Πάρκου.
