Από εντάσεις και αντεγκλίσεις χαρακτηρίστηκε η συζήτηση του θέματος της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τον Μαύρο Σπήλιο, στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου. Ο Δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός –και πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ– επιχείρησε να αποσαφηνίσει τις αλλαγές που έγιναν στη μελέτη, ενώ ο Αντιδήμαρχος Πολεοδομίας Νίκος Γιαλιτάκης υποστήριξε ότι οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν πως δεν θα υπάρξει περαιτέρω επιβάρυνση της περιοχής. Ωστόσο, όπως διαφάνηκε, σημαντικά τεχνικά ζητήματα παρέμειναν ασαφή προς μερίδα πολιτών, κυρίως σε ό,τι αφορά τις χρήσεις γης και τις οχλούσες δραστηριότητες.
Η τροποποιημένη μελέτη του ΕΣΔΑΚ έλαβε τελικά θετική γνώμη κατά πλειοψηφία, εν μέσω έντονων αντιδράσεων από κατοίκους της Νέας Αλικαρνασσού, του Καρτερού και της Πρασάς, οι οποίοι ζήτησαν να μην προχωρήσουν αλλαγές στις χρήσεις γης χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας.
Ο δήμαρχος παρουσίασε τις βασικές αλλαγές, που περιλαμβάνουν την αφαίρεση δραστηριοτήτων υψηλής όχλησης (άρθρο 11 ΠΔ 59/2018), τον περιορισμό σε χρήσεις χαμηλής και μέσης όχλησης (άρθρο 8), την απαλοιφή της μονάδας αεριοποίησης και την πρόβλεψη χρήσεων όπως χονδρεμπόριο, αστικές υποδομές κοινής ωφέλειας και ελεύθεροι χώροι.
Αλέκος Τσουλφάς: Παρακολουθούμε ενεργά κάθε σχεδιασμό που αφορά στο μέλλον της περιοχής
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση του προέδρου της Τοπικής Κοινότητας Νέας Αλικαρνασσού Αλέξανδρος Τσουλφάς, ο οποίος προειδοποίησε: "Θέλουμε να αποφύγουμε να γίνει η Νέα Αλικαρνασσός ένα τόπο συγκέντρωσης και επεξεργασίας αποβλήτων για όλη την Περιφέρεια της Κρήτης".
Ο ίδιος παρέπεμψε στο πρόσφατο συμβούλιο της τοπικής κοινότητας, όπου παρουσία πλήθους φορέων, "καταγράφηκαν οι έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων για τις αθροιστικές επιπτώσεις από τις δραστηριότητες αυτές" αλλά και "σημειώθηκαν οι προβληματισμοί της τοπικής κοινωνίας σχετικά με τη διαχρονική περιβαλλοντική επιβάρυνση της περιοχής της Νέας Αλικαρνασσού και της ευρύτερης περιοχής Καλλιθέας, Πρασά και Καρτερού, καθώς και ο κίνδυνος περαιτέρω υποβάθμισης της περιοχής μέσω χωρικών σχεδιασμών που συγκεντρώνουν δραστηριότητες περιβαλλοντικών υποδομών και διαχείρισης αποβλήτων".
Ξεκαθάρισε μάλιστα ότι «η Νέα Αλικαρνασσός δεν πρόκειται να συναινέσει σε οποιαδήποτε νέα εγκατάσταση οχλούσας δραστηριότητας στη περιοχή και θα συνεχίσει να παρακολουθεί ενεργά κάθε σχεδιασμό που αφορά στο μέλλον της περιοχής και να υπερασπίζεται το δικαίωμα των κατοίκων σε ένα υγιές, βιώσιμο και ποιοτικό περιβάλλον», ενώ για την αφαίρεση των δραστηριοτήτων υψηλής όχλησης σχολίασε ότι «η δήλωση αυτή, παρ'όλο που αρχικά αντιμετωπίζεται ως θετική, δεν μπορεί να αναιρέσει τις ανησυχίες σχετικά με τον συνολικό σχεδιασμό των δραστηριοτήτων επεξεργασίας αποβλήτων».
Σε υψηλούς τόνους κατήγγειλε και τη διαδικασία διαβούλευσης, υποστηρίζοντας ότι δεν τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα. Παράλληλα υπογράμμισε ότι η περιοχή φιλοξενεί ήδη πληθώρα επιβαρυντικών υποδομών υπερτοπικού χαρακτήρα, γεγονός που εντείνει την καχυποψία των κατοίκων.
Χαρακτηριστική ήταν η καταληκτική του τοποθέτηση: «Η Νέα Αλικαρνασσός δεν είναι χώρος αποβλήτων. Είναι τόπος ζωής. Η κοινωνία μας θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά κάθε σχεδιασμό που αφορά στο μέλλον της περιοχής και να υπερασπίζεται το δικαίωμα των κατοίκων σε ένα υγιές, βιώσιμο και ποιοτικό περιβάλλον. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Καμία οχλούσα πλέον δραστηριότητα στην περιοχή μας. Η Νέα Αλικαρνασσός δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι η πίσω αυλή ολόκληρης της Περιφέρειας Κρήτης».
Από την πλευρά της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η Μαρία Μαυράκη ανέφερε ότι η μελέτη έφτανε «κομμάτι - κομμάτι», χωρίς συνολικό σχεδιασμό, τονίζοντας τη σημασία της περιοχής και θέτοντας το ερώτημα: «Ποιος Ηρακλειώτης, ποιος Κρητικός, θα δεχτεί ένα τέτοιο εργοστάσιο ή οποιαδήποτε άλλη χρήση που θα παραπέμψει σε αυτό ή θα οδηγήσει σε αυτό κάποια στιγμή, μετά από τόσο αγώνα που έγινε για να μπουν αυτά τα μνημεία στην UNESCO;».
Σε ιδιαίτερα έντονο ύφος, ο Παναγιώτης Μαλαμπάνης δήλωσε: «Ούτε να σας περνάει από το μυαλό αυτό το έκτρωμα, όπως κι αν το βαφτίσετε», απορρίπτοντας συνολικά το σχέδιο για Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας για το οποίο είπε χαρακτηριστικά "ούτε στο Μαύρο Σπήλιο, ούτε πουθενά - ούτε στην κορυφή του Ψηλορείτη. Να αποσυρθεί αυτό το σχέδιο που έχετε φέρει».
Μαρία Γρηγορίου: Ο τόπος μας δε θα δεχτεί καμία επιπρόσθετη επιβάρυνση
Η Μαρία Γρηγορίου, πολιτικός μηχανικός, μέλος του Συμβουλίου Νέας Αλικαρνασσού, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Ποιότητας Ζωής και κατά της Ηχορύπανσης στάθηκε στην έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης: «Η νομιμότητα δεν είναι τυπολατρεία, είναι προϋπόθεση Δημοκρατίας, είναι καθήκον η κοινωνία να είναι πλήρως ενημερωμένη». Τόνισε επίσης ότι «η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένα πολύ σοβαρό και ευαίσθητο θέμα». Η κ.Γρηγορίου εξέφρασε την πρόταση να αναβληθεί η συζήτηση και να προηγηθεί η τροποποιημένη μελέτη ώστε να δοθούν οι απαραίτητες απαντήσεις επι τεχνικών - και όχι μόνο - ζητημάτων στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης και της συμμετοχικής διαδικασίας των πολιτών "με γνώμονα ότι καμία επιπρόσθετη επιβάρυνση δε θα δεχτεί ο τόπος μας. Καμία τροποποίηση χρήσεων γης προς το δυσμενέστερο δεν θα επιτραπεί".
«Με δεδομένη την αφαίρεση των δραστηριοτήτων που κατατάσσονται στην υψηλή όχληση, με δεδομένο ότι στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο προτείνουμε να μην υπάρχει υψηλή όχληση, διασφαλίζουμε όχι απλά ότι οι Μονάδες που συμπεριλαμβάνονταν στο αρχικό masterplan και στην αρχική ΣΜΠΕ δε θα γίνουν, αλλά και οτιδήποτε άλλο θα θέλανε να επιχειρήσουν από την κεντρική κυβέρνηση που θα ανήκει στην υψηλή όχληση, δε θα μπορεί να εγκατασταθεί εκεί. Όλα αυτά διασφαλίζουν ότι στην περιοχή αυτή δε θα υπάρξει περαιτέρω επιβάρυνση, αντιθέτως θεωρούμε ότι θα υπάρξει βελτίωση» - ανέφερε ο Αντιδήμαρχος Πολεοδομίας, Νίκος Γιαλιτάκης.
Ο Μαρίνος Παττακός, δημοτικός σύμβουλος της παράταξης "Ηράκλειο, η Πόλη μας" του Μιχάλη Καραμαλάκη, τόνισε ότι η παράταξη συμμερίζεται τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες των πολιτών. «Με βάση τα παραδείγματα που έχει δώσει το κράτος, θεωρούν ότι η ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων που προστίθεται στο Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας, βάσει της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, κρύβει κινδύνους, με την έννοια να αποτελέσει τον "προθάλαμο" μιας διαφορετικής επεξεργασίας» - είπε ο κ.Παττακός και σημείωσε ότι χρειάζεται νέα δημόσια διαβούλευση από την οποία μπορεί να προκύψουν στοιχεία από εκείνους που διαφωνούν και μπορεί να αλλάξει. Για το λόγο αυτό η παράταξη ψήφισε "παρών".
Ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Δημήτρης Δουλουφάκης μίλησε για «καθαρή πολιτική επιλογή» - και όχι συζήτηση τεχνικής φύσεως - που οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση και ενδεχόμενη καύση απορριμμάτων, κάνοντας λόγο για «ωραιοποιημένη ορολογία: Πάρκο, Πράσινο, Κυκλική Οικονομία». Υποστήριξε ότι τέτοιες επιλογές έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον, ασκώντας κριτική και στη συνολική πολιτική διαχείρισης απορριμμάτων. Καταλογίζοντας στον Δήμο Ηρακλείου υποχρηματοδότηση και υποβάθμιση της ανακύκλωσης, «με τις συνέπειες να είναι ήδη εμφανείς και στον Δήμο Ηρακλείου, με τη χρόνια απαξίωση των υπηρεσιών καθαριότητας, την υποστελέχωση, τις ιδιωτικοποιήσεις, τις αυξήσεις στα δημοτικά τέλη που μετακυλύουν το κόστος στο γνωστό ύποπτο - τους δημότες», ενώ υπενθύμισε και την ανάθεση μέρους της Καθαριότητας σε ιδιώτη. «Η «Λαϊκή Συσπείρωση» διεκδικεί ένα πολύ διαφορετικό δρόμο διαχείρισης, με ευθύνη του κράτους, κεντρικό σχεδιασμό, προτεραιότητα στη διαλογή στην πηγή, την ανακύκλωση και την κομποστοποίηση, μόνιμο προσωπικό, σύγχρονες υποδομές που θα υπηρετούν όχι τα κέρδη των λίγων, αλλά τις σύγχρονες λαϊκές ανάγκες» - υπογράμμισε ο κ.Δουλουφάκης. Η «Λαϊκή Συσπείρωση» ψήφισε αρνητικά επί της τροποποιημένης ΣΜΠΕ για τον Μαύρο Σπήλιο, απευθύνοντας ευρύ κάλεσμα προς τους πολίτες να μην εφησυχάσουν και να μην δείξουν καμία εμπιστοσύνη.
