Τον «πόνο» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη μιζέρια της καθημερινής διαχείρισης και τη ολοένα και περισσότερο υποβάθμιση του ρόλου των Δήμων ανέδειξαν, με έντονο (ως και δραματικό τρόπο), ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης Γιώργης Μαρινάκης και δήμαρχοι του νομού Ηρακλείου, στη διάρκεια της εκδήλωσης του ΠΑΣΟΚ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο το βράδυ της Τετάρτης 25.02.2026. Κεντρικοί ομιλητές ήταν το μέλος της Οργανωτικής Γραμματείας Κ.Ο.Ε.Σ. και βουλευτής Επικρατείας Παναγιώτης Δουδωνής και ο Γραμματέας του Τομέα Αυτοδιοίκησης Κώστας Τριαντάφυλλος.
Κοινός παρονομαστής: οι Δήμοι καλούνται να σηκώσουν βάρη χωρίς πόρους, χωρίς προσωπικό, με μειούμενη ισχύ, σε ένα περιβάλλον που, όπως ειπώθηκε, «στενεύει» επικίνδυνα.
«Σε αναστολή» η Αυτοδιοίκηση
Ο κ. Αρναουτάκης περιέγραψε με τη φράση «είμαστε σε αναστολή» την κατάσταση που βιώνουν οι αυτοδιοικητικοί, αναλαμβάνοντας ευθύνες αλλά με δεμένα χέρια, χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία και χρηματοδότηση, χωρίς ακόμη και προσωπικό. Είναι γνωστή άλλωστε η υποστελέχωση των υπηρεσιών των Δήμων, με την κινητικότητα να δίνει τη «χαριστική βολή».
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης, Δήμαρχος Ρεθύμνου, Γιώργης Μαρινάκης χαρακτήρισε την Αυτοδιοίκηση «αερόσακο» του συστήματος που απορροφά τους κραδασμούς της κρατικής ανεπάρκειας, όμως αν «σκάσει», δεν επαναχρησιμοποιείται, αντιθέτως αχρηστεύεται. Παράλληλα, κατήγγειλε ότι τοδημόσιο έργο έχει συγκεντρωθεί σε λίγα κέντρα, οδηγώντας όπως ειπώθηκε «μετά τον θάνατο του εμποράκου, στον θάνατο του μικρού εργολάβου».
Στο ενεργειακό, υπενθύμισε ότι η Αυτοδιοίκηση έμεινε «εκτός» της κατανομής ενεργειακού χώρου, με τους Δήμους να μην λαμβάνουν ούτε χρηματοδότηση για να γίνουν αυτοπαραγωγοί, ενώ ζήτησε αυτό που όπως είπε θα έπρεπε να είναι αυτονόητο - ένα ειδικό τιμολόγιο για την ενέργεια. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του Δήμου Ρεθύμνου ως προς τις καταναλώσεις, με τον κ.Μαρινάκης να τονίζει ότι ο Δήμος Ρεθύμνου καταναλώνει 16,5 εκατ. κιλοβατώρες ετησίως, εκ των οποίων οι 16 εκατ. αφορούν τη ΔΕΥΑ.
Έργα και χρηματοδότηση: Υποθήκη το μέλλον
Οι δήμαρχοι μίλησαν για υποχρηματοδότηση και υποστελέχωση, με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, όπως ειπώθηκε, να είναι «υποθηκευμένο για την επόμενη δεκαετία». Την ίδια ώρα, τόνισε ο Δήμαρχος Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης, σημαντικά τέλη, όπως το τέλος Ανθεκτικότητας, δεν αποδίδονται καν στους Δήμους την ώρα που, όπως απάντησε ο Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας σε σχετικό ερώτημα, σε όλη την Ευρώπη το εν λόγω τέλος αποδίδεται στους δήμους. Στην Ελλάδα, στο «σήμερα» οι Δήμοι διεκδικούν την απόδοση του Τέλους έστω κατά το 60%. «40 εκατομμύρια ευρώ αποδίδει μέσω του τέλους Ανθεκτικότητας μόνο ο Δήμος Χερσονήσου» - είπε ο κ.Δοξαστάκης, προσθέτοντας πως την ίδια ώρα το παραλιακό μέτωπο των Γουβών καταρρέει και... ουδείς απαντά!
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Περιφερειάρχης ανακοίνωσε την εξασφάλιση 2 εκατομμυρίων ευρώ για έργα ύδρευσης, άρδευσης και αγροτικής οδοποιίας, ως μια ανάσα σε κρίσιμες υποδομές.
►Διαβάστε επίσης: Εκδήλωση ΠΑΣΟΚ στο Ηράκλειο για την Αυτοδιοίκηση: 2 εκατ. ευρώ για ύδρευση, άρδευση και αγροτική οδοποιία ανακοίνωσε ο Αρναουτάκης
Ωστόσο, το ερώτημα που τέθηκε είναι σαφές: πώς θα στηριχθεί η αναμενόμενη αναπτυξιακή δυναμική - με αιχμή και το νέο αεροδρόμιο - χωρίς βασικές υποδομές, ένα μέσο σταθερής τροχιάς και επαρκές ευρωπαϊκό δίκτυο;
Λειψυδρία: Έξι υπουργεία, καμία λύση
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο υδροδοτικό πρόβλημα. Δήμαρχοι έκαναν λόγο για θεσμικό χάσμα και έλλειμμα κυβερνησιμότητας: έξι υπουργεία εμπλέκονται, η Περιφέρεια έχει ενδιαφέρον αλλά όχι αρμοδιότητα, και τελικά «δεν υπάρχει κανείς να λύσει το πρόβλημα» όπως ανέφερε γλαφυρά ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός.
Τέθηκε μάλιστα το ερώτημα από τον Γ.Μαρινάκη, γιατί η Κρήτη δεν έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, όταν όπως ειπώθηκε σε άλλες περιοχές υπήρξε άμεση κινητοποίηση. «Δεν τιμά κανέναν να μιλάμε θεωρητικά για κουλτούρα νερού όταν δεν υπάρχει μηχανισμός λήψης αποφάσεων», υπογραμμίστηκε. «Δεν είναι απλώς θεσμική αρρυθμία. Τελικά είναι έλλειμμα κυβερνησιμότητας που αντανάκλα στους δήμους» - σχολίασε ο Αλέξης Καλοκαιρινός, κάνοντας λόγο για ένα πρόβλημα το οποίο μεταφέρεται και δεν επιλύεται.
Γραφειοκρατία και θεσμική απαξίωση
Σύσσωμοι οι Δήμαρχοι υπογράμμισαν την βαθμιαία απαξίωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αρκετούς να τονίζουν ότι το άρθρο 102 του Συντάγματος (περί οργάνωσης της Διοίκησης και ΟΤΑ) παραμένει ουσιαστικά ανεφάρμοστο.
Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης που προωθείται, αναμένεται όπως σχολιάστηκε να αποδυναμώσει περαιτέρω τον ρόλο των Δήμων, καταργώντας ακόμη και το τεχνικό πρόγραμμα, καθώς «δεν θα υπάρχουν πόροι». Στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια ο ρόλος των Δήμων είναι απλώς γνωμοδοτικός, ενώ στο ενεργειακό θέμα «ούτε καν γνωμοδοτικός», σχολίασε σκωπτικά ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου, Μενέλαος Μποκέας.
Την ίδια στιγμή, τόνισε ο κ.Μποκέας, η υποστελέχωση και η έλλειψη κινήτρων καθιστούν την Αυτοδιοίκηση μη ελκυστική για νέους ανθρώπους. «Δεν μπορώ να πείσω τη δική μας γενιά να ασχοληθεί» - ειπώθηκε χαρακτηριστικά, με αιχμές για την επιλογή της Πολιτείας να μην στηρίζει με προσλήψεις και σύγχρονα εργασιακά κίνητρα.
Μικροί Δήμοι σε αγώνα επιβίωσης
Οι μικροί Δήμοι, όπως τονίστηκε, βρίσκονται στα όρια. «Οι δήμαρχοι τρώνε κάθε μέρα το ξύλο της αρκούδας» - είπε ο Δήμαρχος Βιάννου, Παύλος Μπαριτάκης, καθώς οι δημότες θεωρούν ότι από το Δημαρχείο μπορούν να λυθούν όλα τα προβλήματα, χωρίς όμως να υπάρχουν τα αυτονόητα: πόροι και προσωπικό.
Η αγωνία είναι πραγματική: «Οι μικροί Δήμοι θα κλείσουν», προειδοποίησε ο κ.Μπαριτάκης, μιλώντας για καθημερινό αγώνα διαχείρισης της μιζέριας και προσπάθεια να κρατηθούν οι ελάχιστοι υπάλληλοι. «Η αγωνία που ακούστηκε είναι πραγματικότητα για εμάς τους μικρούς δήμους που παλεύουμε σε δημαρχείο χωρις κόσμο» - τόνισε ο Δήμαρχος Γόρτυνας, Μιχάλης Κοκολάκης.
Πολιτικό μήνυμα και ενότητα
Η συζήτηση δεν έμεινε μόνο στα αυτοδιοικητικά. Στελέχη του ΠΑΣΟΚ, με αναφορές στον πρόεδρο Νίκο Ανδρουλάκη, έθεσαν ζήτημα ενότητας ενόψει συνεδρίου και εθνικών εκλογών. «Δεν πρέπει να κάνουμε εσωστρεφείς συζητήσεις. Όλοι ενωμένοι, ανεξάρτητα ποιον ψηφίσαμε, να δώσουμε τη μάχη για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό», υπογραμμίστηκε.
Στόχος, όπως ειπώθηκε, είναι η πολιτική αλλαγή με ξεκάθαρο πρόγραμμα, αποκέντρωση και μια ισχυρή Αυτοδιοίκηση που θα αποτελέσει αντίβαρο στο, κατά τους ομιλητές, υπερσυγκεντρωτικό «επιτελικό κράτος».
«Να ξαναδημιουργήσουμε την Αυτοδιοίκηση»
Η κατακλείδα της εκδήλωσης συμπύκνωσε το κλίμα: η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν ζητά ρόλο διακοσμητικό, αλλά ουσιαστική αυθυπαρξία, πόρους και αρμοδιότητες.
«Όπως το ΠΑΣΟΚ δημιούργησε την Αυτοδιοίκηση, πρέπει να τη ξαναδημιουργήσει» - ειπώθηκε, με κάλεσμα για ριζοσπαστική πρόταση και νέο μοντέλο που θα δίνει κίνητρο στις επόμενες γενιές να συμμετέχουν.
«Αξίζει να αγωνιστούμε όλοι για να είναι η παράταξη μας νικηφόρα. Και θέλουμε την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε αυτό τον αγώνα, για να σπάσουμε τον δεσμό μεταξύ των πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής εξουσίας» - σχολίασε ο Παναγιώτης Δουδωνής.
Μέχρι τότε, οι Δήμοι της Κρήτης –και όχι μόνο– δηλώνουν ότι δίνουν αγώνα επιβίωσης, σε ένα περιβάλλον που, όπως περιγράφηκε, τους θέλει διαχειριστές ευθυνών χωρίς εξουσία και χωρίς τα μέσα να ανταποκριθούν.
