"Κινητικότητα" για τις πολεοδομικές μελέτες τριών περιοχών στον Δήμο Ηρακλείου, με τα επόμενα στάδια για καθεμία εκ των τριών να αναμένονται εντός του εξαμήνου. Όπως εξηγεί ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας Νίκος Γιαλιτάκης, η Πολεοδομική Ενότητα Καμινίων (η περιοχή έναντι του Jumbo ως τον Ξηροπόταμο), η Αμφιθέα και η περιοχή Παπα Τίτου Μετόχι εξελίσσονται - σε διαφορετικό στάδιο η κάθε μελέτη, αλλά με κοινό παρονομαστή το ότι υπάρχει πρόοδος. Τα "αγκάθια" δεν λείπουν, αποδεικνύοντας ότι η πολεοδόμηση αποτελεί μια σύνθετη και πολυεπίπεδη διαδικασία, οι κολλημένες μελέτες στον Δήμο Ηρακλείου είναι 17, ενώ την ίδια ώρα η στεγαστική κρίση πιέζει όσο ποτέ.
Για "παλιές... αμαρτίες" κάνει λόγο ο προϊστάμενος του Τμήματος Μελετών της Πολεοδομίας Ηρακλείου, Γιώργος Πολυχρονάκης, εξηγώντας ότι, εδώ και 20ετίες, δεν προβλέφθηκε - και δύσκολα μπορούσε να προβλεφθεί - η οικιστική ανάπτυξη στον Δήμο Ηρακλείου και το ποιες περιοχές θα είχαν έντονη ζήτηση, στο πλαίσιο της μετακίνησης από τα γύρω χωριά, ώστε να φροντίσουν να έχουν έτοιμες πολεοδομικές μελέτες.
Όσο για τις προοπτικές και το νέο "τοπίο" για τον Δήμο Ηρακλείου που διαμορφώνεται, το εν εξελίξει Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο αντικαθιστά τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια. Όπως εξηγεί ο κ.Πολυχρονάκης, πέρα από τις όποιες (δικαιολογημένες) αντιδράσεις σε σχέση με την οριοθέτηση των οικισμών, γεννώνται νέες προοπτικές με τον εξορθολογισμό και την δημιουργία νέων πολεοδομικών ενοτήτων. Συνεπώς, ανοίγει ο δρόμος για την προκήρυξη νέων μελετών αλλά και την προσαρμογή των παλιών που είναι σε εξέλιξη με βάση τα σύγχρονα δεδομένα. Απαραίτητα όμως, εκτιμάται ότι, πρέπει να συνοδευτεί με την κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και την νομοθετική απλούστευση των διαδικασιών έγκρισης των μελετών, ώστε να έχει αποτέλεσμα.
Υπενθυμίζεται ότι τo δεύτερο στάδιο της Α' Φάσης του ΤΠΣ έχει υποβληθεί από τα μέσα του Ιανουαρίου στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας από τη μελετητική ομάδα, ενώ το πρωί της Παρασκευής 6 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε μια ακόμη συνάντηση υπό τον Δήμαρχο Ηρακλείου, στο πλαίσιο της εξέτασης του ΤΠΣ από τον Δήμο Ηρακλείου για γνωμοδότηση.
Ενστάσεις και αναρτήσεις
Η μελετώμενη περιοχή της Π.Ε. Καμινίων, που είναι από εκείνες που προχωρούν με γοργούς ρυθμούς, βρίσκεται στο κεντρικό βορειοδυτικό τμήμα της ευρύτερης περιοχής του πολεοδομικού συγκροτήματος Ηρακλείου και περιβάλλεται νότια και ανατολικά από περιοχές του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης.
Οριοθετείται ανατολικά του ποταμού Γιόφυρου, βόρεια της οδού 62 Μαρτύρων, νότια της παραλιακής λεωφόρου και δυτικά της οδού Κυβέλης. Οι λίγες σε αριθμό ενστάσεις εξετάζονται και άμεσα θα προωθηθεί στο δημοτικό συμβούλιο, με την επόμενη ανάρτηση να αναμένεται γύρω στον Απρίλιο.
Για την Πολεοδομική Ενότητα της Αμφιθέας αναμένεται η πρώτη ανάρτηση, γύρω στις αρχές Μαρτίου, με τους ενδιαφερόμενους να αναμένουν εναγωνίως, προκειμένου να υποβληθούν ενστάσεις. Ο Γιώργος Πολυχρονάκης εξηγεί ότι στην περιοχή της Αμφιθέας υπάρχει ένα πολύ μικρό πρόβλημα με ρέμα που εκκρεμεί να εξεταστεί από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και κατόπιν θα "πάει" στην Περιφέρεια Κρήτης, με αισιοδοξία για την έκβαση, ώστε να προχωρήσει και η ανάρτηση για την εν λόγω Πολεοδομική Ενότητα.
Άλλη μία μελέτη που προχωράει είναι για την Πολεοδομική Ενότητα 38 που αφορά την περιοχή Μέσα Κατσαμπάς - Παπά Τίτου Μετόχι - Παγκρήτιο (σχολείο). Υπό εξέταση είναι μερικές δεκάδες ενστάσεις που κατατέθηκαν μετά τη 2η ανάρτηση, το περασμένο καλοκαίρι, ενώ εκτιμάται ότι η επόμενη ανάρτηση θα γίνει φέτος το καλοκαίρι.
Στην εν λόγω πολεοδομική μελέτη υπάρχει το θέμα της μείωσης της απόστασης από το Κοιμητήριο, που ορίζεται ως όρος για την πολεοδόμηση. Η κατά το νόμο απόσταση είναι τα 250 μέτρα, κάτι που αν τηρηθεί θα βγουν "εκτός" περίπου 150 στρέμματα από την ενότητα αυτή, για να χαρακτηριστούν ως πράσινο. Απέναντι σε αυτό τον περιορισμό, η Πολεοδομία έχει εκπονήσει μελέτες - γεωλογική και υδρογεωτεχνική - διεκδικώντας την μείωση των 250 μέτρων, στα 50. Εντός του τρέχοντος μήνα αναμένεται να εξεταστεί από το Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΣΥΠΟΘΑ) προκειμένου να αποφανθεί και - αν όλα πάνε καλά - να τακτοποιηθεί και αυτό το "αγκάθι". Σημειώνεται, μάλιστα, ότι αν αυτό το ζήτημα επιλυθεί, ανοίγεις ο δρόμος για την επέκταση της περιοχής του Παπά Τίτου Μετόχι και την πολεοδόμηση εντός αυτής κι άλλων εκτάσεων που προς το παρόν βγαίνουν "εκτός".
Τα "αγκάθια"
Στην, ομολογουμένως, κοπιώδη προσπάθεια για την πολεοδόμηση περιοχών καταλυτικό ρόλο αργοπορίας διαδραματίζουν μεγάλα "ανοιχτά" ζητήματα. Η οριοθέτηση των ρεμάτων, τα δίκτυα υψηλής τάσης του ΔΕΔΔΗΕ που διαπερνούν περιοχές και πρέπει να υπογειοποιηθούν, αλλά και κάποια τεχνικά ζητήματα όπως είναι η τήρηση αποστάσεων από εθνικές και συνδετήριες οδούς. "Η κατεύθυνση της υπηρεσίας, όπως έχει δοθεί από τον Δήμαρχο, είναι να εργαζόμαστε με την παραδοχή ότι τα εκκρεμή ζητήματα είναι λυμένα. Έτσι εμείς προχωράμε από την πλευρά μας τις διαδικασίες αρμοδιότητάς μας, ώστε να είμαστε καθ' όλα έτοιμοι" - εξηγεί ο αντιδήμαρχος Νίκος Γιαλιτάκης.
Στην πολεοδομική ενότητα "Κορακοβούνι - Μαραθίτης", το σημαντικό εμπόδιο είναι οι γραμμές υψηλής τάσης που είναι αδύνατο να παραμείνουν και να διέρχονται πάνω από περιοχή που θα πολεοδομηθεί. Η μία επιλογή, εξηγεί ο κ.Πολυχρονάκης είναι η υπογειοποίηση των δικτύων και η έτερη ο χαρακτηρισμός των περιοχών κάτω από τις γραμμές υψηλής τάσης ως χώρους πρασίνου.
Διαφορετικό είναι το "αγκάθι" για την περίπτωση της μελέτης για την περιοχή του Αγίου Ιωάννη Χωστού που μπορεί επίσης να υπολείπεται κοινόχρηστων χώρων και ορισμένου ελάχιστου πλάτους δρόμων, ωστόσο το μείζον αφορά στον περιορισμό των αναγκαίων 40 μέτρων απόστασης από την Εθνική Οδό. "Αυτή η ζώνη των 40 μέτρων, σύμφωνα με τον νόμο πρέπει να γίνει πράσινο, όμως εκεί υπάρχουν κτίσματα" - εξηγεί ο κ.Πολυχρονάκης. Στο πλαίσιο αυτό εξελίσσεται επικοινωνία μεταξύ του Δήμου και του Υπουργείου προκειμένου να δοθεί η έγκριση για παρέκκλιση από την απόσταση. Ήδη έχει εκπονηθεί μια σοβαρή μελέτη που αιτιολογεί την τήρηση απόστασης από την Εθνική Οδό στα 20 μέτρα, τα οποία θα γίνουν χώρος πρασίνου.
Οι αποστάσεις από την Εθνική Οδό ωστόσο αφορούν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, κι άλλες περιοχές πλην του Αγίου Ιωάννη Χωστού. Αμφιθέα, Κορακοβούνι-Μαραθίτης, Παπα Τίτου Μετόχι, και η επέκταση της Ν.Αλικαρνασσού, κατά τόπους, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από το Εθνικό Οδικό Δίκτυο.
Υπό εκπόνηση η μελέτη για τα ρέματα
Η Πολεοδομία, με ίδιες δυνάμεις, εκπόνησε μελέτες για την οριοθέτηση μιας σειράς ρεμάτων, από το 2014 μέχρι το 2017. Τα υπόλοιπα τα οριοθετεί η Περιφέρεια Κρήτης, στο πλαίσιο μελέτης που εξελίσσεται τα τελευταία δύο χρόνια.
Το θέμα των ρεμάτων επηρεάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό, όμως, την Π.Ε. "Κορακοβούνι-Μαραθίτης". Το ένα ρέμα έχει οριοθετηθεί από την Πολεοδομία Ηρακλείου, για το έτερο αναμένεται η ολοκλήρωση της μελέτης από την Περιφέρεια Κρήτης.
Ένα μεγάλο ζήτημα το οποίο επηρεάζει καθοριστικά και την περιοχή του Γιοφύρου είναι η οριοθέτηση του Ξηροποτάμου που συνδέεται άρρηκτα με το φράγμα των Δαφνών. Η περιοχή δεν τηρεί τους πολεοδομικούς όρους, λόγω της αυθαίρετης δόμησης, όμως το μείζον ζήτημα είναι ο Ξηροπόταμος που ξεκινάει από τις Δαφνές και καταλήγει στις εκβολές του ποταμού. Αν οριοθετηθεί, η μισή περιοχή θα πρέπει να χαρακτηριστεί ρέμα και να βγει εκτός πολεοδόμησης, ωστόσο είναι ήδη δομημένη έκταση. Αυτό που πρέπει να γίνει, εξηγεί ο Γ.Πολυχρονάκης, είναι η εκ νέου οριοθέτηση του Ξηροποτάμου, στη μικρότερη δυνατή διατομή, με αναγκαίο όμως το φράγμα των Δαφνών. Σημειώνεται ότι δε μιλάμε για ποτιστικό φράγμα, αλλά για φράγμα κατακράτησης, δηλαδή για να εμποδίζει την πλημμύρα στην περιοχή και να "διώχνει" το νερό, κατόπιν, σταδιακά. "Αυτό το έργο διευθέτησης είναι άμεσα συνδεδεμένο με την πολεοδόμηση των περιοχών αυτών - Γιόφυρο, ΤΕΙ, Σταυρωμένος" - προσθέτει ο κ.Πολυχρονάκης.
Αφού ολοκληρωθεί η, εν εξελίξει, διαδικασία των απαλλοτριώσεων, η Περιφέρεια θα πρέπει να μελετήσει τον ποταμό και "πακέτο" το φράγμα των Δαφνών, ως κύριο έργο διευθέτησης.
Το εν λόγω έργο πάντως κρίνεται μεγάλης σημασίας, αφού άπτεται και της Πολιτικής Προστασίας, με την Περιφέρεια Κρήτης να έχει δεχτεί "οχλήσεις" τόσο από τον Δήμαρχο όσο και από τους υπηρεσιακούς παράγοντες. Μάλιστα, ήδη, ο Περιφερειάρχης έχοντας διαγνώσει τις προεκτάσεις του θέματος, έχει απευθυνθεί ήδη στο Υπουργείο, στο πλαίσιο αναζήτησης χρηματοδότησης.
