Σε κρίσιμο στάδιο εισέρχεται η Μελέτη του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) του Δήμου Ηρακλείου, με την ολοκλήρωση του δεύτερου Σταδίου της Α' Φάσης και την επίσημη υποβολή της στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας από τη μελετητική ομάδα την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου. Η Μελέτη φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό οδικό χάρτη για τη χωρική και αναπτυξιακή φυσιογνωμία του Δήμου Ηρακλείου για τις επόμενες δεκαετίες, δίνοντας έμφαση μεταξύ άλλων και στην Κοινωνική Κατοικία καθώς και στην Αξιοποίηση του χώρου του υφιστάμενου αεροδρομίου.
Η Κοινωνική Κατοικία ως στρατηγική επιλογή
Οι Κατευθύνσεις για την Κοινωνική Κατοικία στο πλαίσιο του ΤΠΣ είναι : η κάλυψη των υφιστάμενων και μελλοντικών στεγαστικών αναγκών του πληθυσμού και η βελτίωση της ποιότητας του οικιστικού περιβάλλοντος.
Η Μελέτη αφού εξετάζει το θέμα σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας και σε επίπεδο Δήμου, λαμβάνοντας υπόψη τις διαχρονικές τιμές κατοικιών προς πώληση και ενοικίαση, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία των τιμών ακινήτων στην Κρήτη και στην Π.Ε. Ηρακλείου είναι: η έντονη τουριστική δραστηριότητα, η παρουσία Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων με σημαντικό αριθμό φοιτητών, η ανεπτυγμένη γεωργική παραγωγή, καθώς και η αυξανόμενη ζήτηση για παραθεριστική κατοικία από εγχώριους και ξένους επισκέπτες, τουρίστες και επενδυτές.
Καθώς το φαινόμενο δεν είναι τοπικό, αλλά παγκόσμιο, αξίζει να αναφερθεί ότι «το ζήτημα της στέγασης επιδεινώνεται σήμερα από μια σειρά megatrends, όπως είναι η συνεχής προσφυγική κρίση, η συνεχιζόμενη συγκέντρωση πληθυσμών σε μητροπολιτικά κέντρα, η επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, τα νέα εργασιακά υποδείγματα, κυρίως η εξ αποστάσεως εργασία, καθώς και μια σειρά οικονομικών και περιβαλλοντικών κρίσεων»
Η Μελέτη διερευνά τις βασικές συνιστώσες του προβλήματος (έλλειψη πολεοδομήμενης γης, αύξηση εμβαδού κατοικίας ανά κάτοικο, κλπ) σε συνάρτηση και με τις τουριστικές κλίνες και ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης και καταλήγει σε Προτάσεις για την Πολιτική Κατοικίας. Οι προτεινόμενες κατευθύνσεις αφορούν είτε την πολιτεία είτε τις τοπικές αρχές ανάλογα τις αρμοδιότητες τους.
Σε ότι αφορά το πλαίσιο της Μελέτης του ΤΠΣ οι προτάσεις του είναι : (α) αύξηση της προσφοράς γης για κατοικία, (β) αξιοποίηση οικοπέδων ιδιοκτησίας του Δημόσιου και του Δήμου για ανάπτυξη έργων Κοινωνικής Κατοικίας.
Ο χώρος του αεροδρομίου και η πρόταση για διοικητήριο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση της Μελέτης για την αξιοποίηση του χώρου του υφιστάμενου Αεροδρομίου Ηρακλείου μετά τη μετεγκατάστασή του.
Για το κτίριο του αεροσταθμού, "η μελέτη προτείνει τη μετατροπή του σε σύγχρονο Διοικητήριο Περιφερειακής Εμβέλειας, όπου στα υφιστάμενα 45.000 τετραγωνικά μέτρα μπορούν να συστεγαστούν Υπηρεσίες της Περιφέρειας Κρήτης, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, του Δήμου Ηρακλείου, της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας, καθώς και το Κέντρο Πολιτικής Προστασίας" - αναφέρει ο κ. Γιώργος Αλεξάκης. Η πρόταση αυτή φαίνεται να τυγχάνει, μάλιστα, της αποδοχής των φορέων που αντιμετωπίζουν, κι εκείνοι άλλωστε, το πρόβλημα της στέγασής των υπηρεσιών τους.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να συνυπάρξουν λειτουργικά στον συγκεκριμένο χώρο, δημιουργώντας ένα ενιαίο διοικητικό κέντρο με σημαντικά οφέλη για τη δημόσια διοίκηση και τους πολίτες, αφού η θέση είναι προνομιακή ως προς τη διπλή οδική σύνδεση μέσω της Λ.Ικάρου και μέσω της Εθνικής Οδού (ΒΟΑΚ) αλλά και τη δυνατότητα στάθμευσης οχημάτων εξυπηρετούμενων πολιτών και υπαλλήλων.
Ωστόσο, η υλοποίηση της πρότασης δεν αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Δήμου ή της Μελετητικής Ομάδας. Η τελική απόφαση εξαρτάται από τους συνιδιοκτήτες του χώρου και την κυβέρνηση, που μέσω του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών διαχειρίζεται το συνολικό ζήτημα της αξιοποίησης του αεροδρομίου. Η πρόταση των μελετητών πάντων έχει πλέον κατατεθεί και θα εξεταστεί όχι αποσπασματικά, αλλά σε συνδυασμό με το συνολικό σχέδιο αξιοποίησης της περιοχής.
Μετά την υποβολή της, ακολουθεί ο έλεγχος της μελέτης από την τριμελή Επιτροπή Επίβλεψης και Παρακολούθησης και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η διαδικασία της Δημόσιας Διαβούλευσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες και το κοινό.
Στόχος είναι μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2026 να έχει ολοκληρωθεί η τεχνική επεξεργασία της μελέτης σε τελικό στάδιο, ώστε το ΤΠΣ να αποτελέσει τη θεσμική βάση για τις μελλοντικές παρεμβάσεις στον αστικό και περιαστικό χώρο του Ηρακλείου. Αναμφίβολα η πολεοδομική και χωροταξική στρατηγική που περιγράφει το ΤΠΣ δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό κείμενο ρυθμίσεων χρήσεων γης, αλλά ένα συνολικό όραμα για την πόλη.
