Τα ακραία καιρικά φαινόμενα των προηγούμενων ετών, με καταστροφικές πλημμύρες και ποτάμια λάσπης να “πνίγουν” την Αγία Πελαγία, τη Λυγαριά και το Παλαιόκαστρο, άφησαν πίσω τους εικόνες καταστροφής και κατοίκους να βιώνουν εφιαλτικές στιγμές. Επικίνδυνες καταστάσεις, οι οποίες κινητοποίησαν τη δημοτική Αρχή Μαλεβιζίου, που προχώρησε στην ανάθεση μελετών για την κατασκευή φραγμάτων ανάσχεσης, με στόχο την αντιπλημμυρική θωράκιση των ευάλωτων περιοχών.
Έναν χρόνο αργότερα, οι μελέτες φραγμάτων ανάσχεσης ολοκληρώθηκαν και εντάσσονται πλέον σε ένα ευρύτερο και ολοκληρωμένο σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας. Πρόκειται για έργα απολύτως αναγκαία, ώστε οι δημότες να μην αισθάνονται ανυπεράσπιστοι και να μη ζουν με τον φόβο νέων ακραίων φαινομένων. Στις μελέτες περιλαμβάνονται περισσότερα από 20 φράγματα ανάσχεσης σε Παλαιόκαστρο, Λυγαριά και Αγία Πελαγία, με στόχο την αντιπλημμυρική θωράκιση των ευάλωτων περιοχών.

Οι μελέτες περιλαμβάνουν έργα συνολικού ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που διπλασιάζεται σε συνδυασμό με τη μελέτη του πολεοδομικού σχεδίου, η οποία αφορά άλλου τύπου φράγματα, αλλά αντίστοιχης φιλοσοφίας.
Το επόμενο “στοίχημα” της δημοτικής Αρχής Μαλεβιζίου είναι η εξασφάλιση κονδυλίων, προκειμένου να προχωρήσουν οι τεχνικές λύσεις, οι οποίες είναι αναγκαίες για τον περιορισμό των κινδύνων για κατοικίες, υποδομές και ανθρώπινες ζωές.
Οι μελέτες προβλέπουν τεχνικές λύσεις που στοχεύουν στη συγκράτηση των όμβριων υδάτων, στη μείωση της ταχύτητας και της ποσότητας της απορροής, καθώς και στον περιορισμό των κινδύνων για κατοικίες, υποδομές και ανθρώπινες ζωές. Την άμεση υλοποίηση των φραγμάτων ανάσχεσης ζητούν δημότες, προκειμένου να μη βρεθούν ξανά αντιμέτωποι με δραματικές καταστάσεις.
Επένδυση στην πρόληψη
«Στόχος μας είναι να θωρακίσουμε τις πιο ευάλωτες περιοχές του Δήμου με τον καλύτερο και πιο σύγχρονο τρόπο, επενδύοντας στην πρόληψη και στην ανθεκτικότητα του τόπου μας απέναντι στην κλιματική κρίση», υπογράμμισε ο δήμαρχος Μαλεβιζίου, Μενέλαος Μποκέας, ο οποίος παράλληλα εντείνει τις προσπάθειες για την εξασφάλιση των απαραίτητων κονδυλίων.
Οι μελέτες παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε ειδική σύσκεψη στο Δημαρχείο Μαλεβιζίου και, όπως επισημάνθηκε, πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων, το οποίο προκύπτει από τον συνδυασμό μελετών που εκπονήθηκαν στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης του Δήμου Μαλεβιζίου με τη “Δαίδαλος Α.Ε.”, καθώς και των μελετών που υλοποιήθηκαν μέσω του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου Μαλεβιζίου.
«Πρόκειται για περιοχές που έχουν πληγεί από θεομηνίες και από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Τα φράγματα ανάσχεσης έχουν ως βασικό στόχο τη θωράκιση των οικισμών. Στα ανάντη των οικισμών σχεδιάζονται φράγματα, με τη συγκεκριμένη μελέτη να εστιάζει κυρίως στη συγκράτηση των φερτών υλικών, έτσι ώστε αυτά να μην καταλήγουν στους οικισμούς και να μην εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία των αντιπλημμυρικών έργων, όπου αυτά υπάρχουν - εν προκειμένω στην Αγία Πελαγία. Οι παρεμβάσεις αυτές έρχονται ουσιαστικά να συμπληρώσουν τις μελέτες που έχουμε ολοκληρώσει στο πλαίσιο του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου Μαλεβιζίου. Οι δύο αυτές μελέτες δεν ανταγωνίζονται, αλλά συμπληρώνει η μία την άλλη», δήλωσε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr ο δήμαρχος Μαλεβιζίου, Μενέλαος Μποκέας.

Η μελέτη χρειάστηκε περίπου έναν χρόνο από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης. Πρόκειται για μελέτες που βασίζονται σε ένα συνολικό πλάνο για την περιοχή, το οποίο περιλαμβάνει γεωλογικές και υδρογεωλογικές μελέτες, ανάλυση του ανάγλυφου, αλλά και αξιολόγηση της ανθρώπινης δραστηριότητας, η οποία έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των σημερινών συνθηκών.
Η μελέτη προβλέπει περισσότερα από 20 φράγματα
«Τα έργα που προβλέπονται, όταν υλοποιηθούν, δε σημαίνει ότι θα λύσουν όλα τα προβλήματα. Σίγουρα, όμως, θα ενισχύσουν σημαντικά την προστασία, θα διαφυλάξουν τα υφιστάμενα έργα υποδομής και θα μας δώσουν τη δυνατότητα να διαχειριζόμαστε πιο αποτελεσματικά τα προβλήματα που προκύπτουν από την ανθρώπινη δραστηριότητα στις συγκεκριμένες περιοχές. Η μελέτη προβλέπει περισσότερα από 20 φράγματα, διασκορπισμένα και στις τρεις περιοχές: στη Λυγαριά, στην Αγία Πελαγία και στο Παλαιόκαστρο. Τα φράγματα τοποθετούνται κυρίως μέσα στα ρέματα, σε σημεία των λεκανών απορροής, όπου υπάρχει δυνατότητα εύκολης πρόσβασης για τον καθαρισμό και τη συντήρησή τους. Για να γίνει κατανοητό, πρόκειται για μεταλλικά φράγματα ανάσχεσης, με χαλύβδινα δίχτυα υψηλής αντοχής, τα οποία συγκρατούν κυρίως τα φερτά υλικά. Παράλληλα, μειώνεται και η ταχύτητα και η ένταση της ροής των υδάτων που κατευθύνονται προς τους οικισμούς», τόνισε ο κ. Μποκέας.
Με τον τρόπο αυτό, όπως σημείωσε, συνδυάζεται η προστασία των οικισμών με την καλύτερη δυνατή διαχείριση του συνολικού αντιπλημμυρικού σχεδιασμού που έχει ήδη υλοποιηθεί σε περιοχές όπως η Αγία Πελαγία, αλλά και των έργων που σχεδιάζονται για τη Λυγαριά και το Παλαιόκαστρο. Η μελέτη που παρουσιάστηκε προτείνει έργα ύψους περίπου 3 εκατομμυρίων ευρώ. Αν συνυπολογιστεί και η μελέτη του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, που αφορά άλλου τύπου φράγματα, αλλά αντίστοιχης φιλοσοφίας, το συνολικό ποσό προσεγγίζει τα 6 εκατομμύρια ευρώ.

«Είμαστε πλέον έτοιμοι, καθώς έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαραίτητες διαδικασίες και εγκρίσεις, να διεκδικήσουμε την ένταξη των έργων σε κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο. Ο στόχος είναι να εφαρμοστούν πλήρως οι μελέτες. Θα χρειαστεί ένα σύντομο χρονικό διάστημα για τον συντονισμό και την προσαρμογή των δύο μελετητικών προσπαθειών στα δεδομένα της περιοχής. Ως δημοτική Αρχή, είμαστε αποφασισμένοι - και η τοπική κοινωνία το έχει ανάγκη - να προχωρήσουμε άμεσα. Θα χρειαστούμε τη βοήθεια τόσο της Περιφέρειας Κρήτης, που διαχρονικά στηρίζει τους Δήμους, όσο και του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και του υπουργείου Εσωτερικών, ώστε να προχωρήσουμε στην υλοποίηση των απαραίτητων έργων», υπογράμμισε ο δήμαρχος.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι στην περιοχή του Παλαιόκαστρου, από το 1922 και μετά, έχουν σημειωθεί τουλάχιστον δύο ακόμη πλημμύρες, με μικρότερες μεν καταστροφές, αλλά με σαφές αποτύπωμα.
«Σήμερα, με την κλιματική κρίση να είναι ήδη παρούσα, δεν υπάρχουν περιθώρια αναμονής. Τα έργα αυτά είναι απαραίτητα για να προστατεύσουμε τις περιουσίες των πολιτών που ζουν ή επιχειρούν στην περιοχή, αλλά κυρίως για να προστατεύσουμε ανθρώπινες ζωές», κατέληξε ο ίδιος.
Γιάννης Ντουλάκης: «Μακάρι να κατασκευάζονταν μέσα στη φετινή σεζόν»
«Ο βασικός σχεδιασμός και η φιλοσοφία των φραγμάτων ανάσχεσης είναι η συγκράτηση των φερτών υλικών που δημιουργούν σοβαρά προβλήματα, αλλά και η μείωση της έντασης και της ταχύτητας της ροής των νερών. Πρόκειται για συρματόδετα φράγματα, τα οποία κατασκευάζονται και χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, με αποδεδειγμένα αποτελέσματα. Δεν πρόκειται για έργα ιδιαίτερα υψηλού κόστους και αποτελούν μια λύση που μπορεί να συγκρατεί τα φερτά υλικά, επιτρέποντας ταυτόχρονα στα νερά να διέρχονται σε περιπτώσεις υπερχείλισης. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα αποσυναρμολόγησης των συρματόδετων κατασκευών, ώστε να καθαρίζονται από τα φερτά υλικά και να επανατοποθετούνται», δήλωσε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr ο πρόεδρος της Κοινότητας Ρογδιάς, Γιάννης Ντουλάκης, σημειώνοντας ότι ειδικά η περιοχή του Παλαιόκαστρου δεν αντέχει άλλη αναμονή.

«Μακάρι να μπορούσαν να κατασκευαστούν ακόμη και μέσα στη φετινή σεζόν. Τα έργα αυτά είναι σχετικά εύκολα στην κατασκευή τους, εφόσον εξασφαλιστεί άμεσα η χρηματοδότηση. Ο μελετητής έχει φροντίσει να υπάρχει πρόσβαση σε όλα τα σημεία τοποθέτησης, κάτι που είναι απαραίτητο, καθώς τα φράγματα πρέπει να καθαρίζονται τακτικά και δεν μπορούν να παραμένουν φορτωμένα με φερτά υλικά. Στο Παλαιόκαστρο συναντώνται τέσσερα ρέματα, τα οποία καταλήγουν στο ίδιο σημείο. Το μεγαλύτερο προέρχεται από τη Μονή Σαββαθιανών και ένα ακόμη πολύ μεγάλο ρέμα κατεβαίνει από την Αχλάδα. Όταν όλα αυτά τα ρέματα συναντηθούν ταυτόχρονα, δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα, καθώς πλέον το Παλαιόκαστρο δε διαθέτει φυσική απορροή», σημείωσε.
Τέλος, ο κ. Ντουλάκης εξέφρασε τον προβληματισμό του σε σχέση με τον εμπλουτισμό των παραλιών. «Παραδοσιακά, τα ρέματα μεταφέρουν υλικά που εμπλουτίζουν τις ακτές. Με τα φράγματα, θα χρειαστεί ενδεχομένως να εξεταστεί πώς και από πού θα γίνεται αυτός ο εμπλουτισμός στο μέλλον», κατέληξε ο ίδιος.