Το νέο έτος βρίσκει την εκπαιδευτική κοινότητα με ένα ακόμη πιο αυστηρό πειθαρχικό πλαίσιο, την ώρα που τα σχολεία παλεύουν για να καλύψουν τα κενά τους. Μία από τις χειρότερες χρονιές χαρακτηρίζει τη φετινή ο πρόεδρος του Συλλόγου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ν. Ηρακλείου, καθώς πλέον οι συγκυρίες για τους εκπαιδευτικούς είναι τόσο δύσκολες, που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο επάγγελμα.
Το νέο αυτό πειθαρχικό δίκαιο πρόκειται να οξύνει την κατάσταση, καθώς όπως είπε ο κ. Γιώργος Μακράκης, «ποινικοποιεί τη συνδικαλιστική δράση» και την εξυψώνει με πραγματικά αδικήματα.
Το νέο πειθαρχικό δίκαιο λοιπόν, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ν. Ηρακλείου “Δομήνικος Θεοτοκόπουλος” κ. Γιώργο Μακράκη, περιλαμβάνει δύο διαφορετικές και άδικες συνιστώσες για κάθε δάσκαλο και καθηγητή.
«Το πλαίσιο αυτό φέρνει ριζικές αλλαγές στις υποχρεώσεις και τις ευθύνες των εκπαιδευτικών, καθώς και στις ποινές για τη μη συμμόρφωση σε διαδικασίες αξιολόγησης. Η άρνηση συμμετοχής σε αξιολόγηση αντιμετωπίζεται πλέον ως πειθαρχικό παράπτωμα, με πρόστιμο δύο μηνών αποδοχών και, σε περίπτωση υποτροπής, την οριστική παύση από τα καθήκοντα. Η νέα αυτή νομοθεσία δεν αποτελεί απλώς διοικητική αλλαγή: για πολλούς εκπαιδευτικούς σηματοδοτεί ένα καθεστώς πίεσης και φόβου, που συχνά οδηγεί σε εξουθένωση», τόνισε ο κ. Μακράκης.
Επεσήμανε δε ότι, εκτός από την ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης, το νέο δίκαιο εξυψώνει άνισα κάποια αδικήματα με κάποια άλλα.
«Ευρύτερα στον δημόσιο τομέα, ο εργαζόμενος μπορεί με ένα λάθος, στο οποίο δεν έχει ευθύνη, να βρεθεί εκτεθειμένος σε απόλυση. Από τη δική μας πλευρά, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το νέο πλαίσιο ουσιαστικά ποινικοποιεί κάθε μορφής συλλογική δράση από τα όργανά μας. Το πλαίσιο εξυψώνει τη συμμετοχή σε μία κινητοποίηση με πραγματικά αδικήματα, όπως η κατάχρηση δημοσίου χρήματος για παράδειγμα, η οποία τιμωρείται με “οριστική παύση”. Με τον ίδιο τρόπο διαχειρίζονται πλέον και εκείνους που θα θέλουν να συμμετέχουν σε κινητοποίηση», ανέφερε ο πρόεδρος του Συλλόγου Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ν. Ηρακλείου.
Έχουν το δικαίωμα σε 3ωρη στάση εργασίας
Οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οργανωμένοι μέσω του συνδικαλιστικού τους οργάνου, της ΟΛΜΕ, αντέδρασαν άμεσα: από τις 8 Ιανουαρίου μέχρι το τέλος του μήνα, οι δάσκαλοι, οι καθηγητές και οι νηπιαγωγοί μπορούν να πραγματοποιήσουν καθημερινές 3ωρες στάσεις εργασίας, ανάλογα με το ωράριό τους, αν υπάρξει πίεση για να περάσουν σε αξιολόγηση. Το πρόβλημα βέβαια των κενών έρχεται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο εδώ, καθώς δεν περιορίζεται στην έλλειψη προσωπικού, αλλά συνδέεται και με την υπερεργασία των εκπαιδευτικών, η οποία έχει συντελέσει στο να χαθούν πολλές θέσεις λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος. Με τις μόνιμες προσλήψεις αναπληρωτών να καθυστερούν και τους ήδη επιβαρυμένους δασκάλους και καθηγητές να καλούνται να καλύψουν επιπλέον ώρες, η πίεση αυξάνεται καθημερινά.
Όπως επισήμανε ο κ. Μακράκης, στην τελευταία κατανομή τον Νοέμβριο, από τις 8.000 θέσεις που “πιστώθηκαν” να καλυφθούν πανελλαδικά, μόνο οι 6.000 καλύφθηκαν, ενώ 1.500 περίπου είχαν “πιστωθεί”, όμως εντέλει δεν καλύφθηκαν ποτέ λόγω της τρομερής έλλειψης ενδιαφέροντος. Στο Ηράκλειο μόνο, 60 θέσεις καθηγητών έμειναν κενές γι’ αυτόν τον λόγο.
Παράλληλα, οι καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης βιώνουν αντίστοιχη πίεση. Οι διαμαρτυρίες των ίδιων των εκπαιδευτικών είναι χαρακτηριστικές. Μιλούν για ένα σχολείο που κινδυνεύει να μετατραπεί σε χώρο μηχανικής εφαρμογής κανόνων και πειθαρχίας, αντί για χώρο μάθησης και σχέσεων. Υποστηρίζουν ότι οι υπερωρίες, οι νέες αξιολογήσεις και η πίεση του πειθαρχικού πλαισίου υπονομεύουν την ποιότητα της διδασκαλίας και την επαφή με τους μαθητές. Η αίσθηση της εργασιακής εξουθένωσης ενισχύεται από την έλλειψη διαλόγου με την Πολιτεία, που φαίνεται να αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες του σχολικού περιβάλλοντος.
Παράλληλα, όπως μας είπε ο κ. Μακράκης, «τα κενά στα σχολεία, οι συχνές αλλαγές στο πρόγραμμα και οι καθημερινές αποχωρήσεις των εκπαιδευτικών δημιουργούν μια αίσθηση αναστάτωσης. Πολλά σχολεία προσπαθούν να καλύψουν τα κενά με προσαρμογές στο πρόγραμμα ή πρόσθετη εργασία από τους εναπομείναντες δασκάλους, αλλά η ποιότητα της διδασκαλίας και η συνεχής ροή της μάθησης επηρεάζονται, εγείροντας ερωτήματα για τη συνολική λειτουργία του σχολείου και την εκπαιδευτική συνέχεια. Η κυβέρνηση, μέχρι στιγμής, δεν έχει προχωρήσει σε αναλυτική δημόσια παρέμβαση που να αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις κινητοποιήσεις ή να αμβλύνει τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών. Η σιωπή αυτή, είτε προγραμματισμένη είτε απλώς αποτέλεσμα πολιτικού δισταγμού, εντείνει την αίσθηση αδικίας και εγκατάλειψης ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς. Οι αυστηρές ποινές για τη μη συμμόρφωση στο πειθαρχικό πλαίσιο δημιουργούν ένα σκηνικό έντασης και σχεδόν αντιφατικό: η ίδια η νομοθεσία, που επιδιώκει πειθαρχία, τροφοδοτεί στην πράξη την ανυπακοή και την κινητοποίηση».
Πόσο μπορούν να αντέξουν τα σχολεία; - Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται το εκπαιδευτικό σύστημα
Ο κ. Γιώργος Μακράκης επισήμανε κάτι πολύ σημαντικό: «Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι εκπαιδευτικοί θα συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα, αλλά πώς η ίδια η κοινωνία επιλέγει να τιμήσει και να στηρίξει τη δημόσια εκπαίδευση, την επαγγελματική αξιοπρέπεια και την εργασία με νόημα. Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης βρίσκεται η ανάγκη για διάλογο, ουσιαστική αναγνώριση της εργασίας των εκπαιδευτικών και διασφάλιση της ποιότητας της δημόσιας παιδείας. Αν δεν υπάρξει άμεση και συντονισμένη παρέμβαση, η κρίση αυτή δε θα περιοριστεί στα σχολεία, αλλά θα αγγίξει την ίδια την κοινωνική συνοχή, καθώς οι πολίτες θα αντιληφθούν ότι η εκπαίδευση, ένα θεμέλιο του δημόσιου αγαθού, αντιμετωπίζεται χωρίς σεβασμό και υπευθυνότητα. Καθώς οι στάσεις εργασίας συνεχίζονται, η ελληνική εκπαίδευση περνάει μέσα από μια κρίσιμη καμπή, που θα καθορίσει όχι μόνο τη σχολική χρονιά, αλλά και τη σχέση ανάμεσα στους δημόσιους λειτουργούς, το κράτος και την κοινωνία συνολικά. Ο Ιανουάριος του 2026 θα μείνει στην ιστορία ως ο μήνας όπου οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, με καθημερινή επιμονή, έστειλαν ένα μήνυμα ανυπακοής, πίεσης και διεκδίκησης για ένα σχολείο που σέβεται τον άνθρωπο, τον μαθητή και τον εκπαιδευτικό», σχολίασε χαρακτηριστικά κλείνοντας.
