Μπροστά σε ένα αδιέξοδο βρίσκεται ο Δήμος Χερσονήσου με την επιβολή αυξημένων προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ, με βάση την εγκύκλιο Ε2059/2025 της ΑΑΔΕ, η οποία φέρεται να εισάγει αναδρομική ισχύ σε πρόστιμα που ο ίδιος ο νόμος πάντως δεν προβλέπει.
Το θέμα αφορά αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και εταιρείες, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, δε, στην περίπτωση της Αναπτυξιακής Ανώνυμης Εταιρείας στη Χερσόνησο, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόστιμα ύψους περίπου 30.000 ευρώ για εκπρόθεσμες ή μη υποβληθείσες δηλώσεις ΦΠΑ από το 2017 και μετά, περίοδο κατά την οποία η εταιρεία τελούσε σε αναστολή λειτουργίας.
Ο νόμος και η εγκύκλιος
Με τον νόμο 5154/2024, άρθρο 53 που ψηφίστηκε στις 19.04.2024, προβλέφθηκε νέα κλίμακα προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ, με τα σχετικά ποσά να υπερδιπλασιάζονται και από μηδενικά ή 100 ευρώ, να φτάνουν τα 250-500 ευρώ.
Ωστόσο, αναφέρει στο neakriti.gr και τη "Νέα Κρήτη" ο πρόεδρος της Αναπτυξιακής Ανώνυμης Εταιρείας Μανώλης Ζερβάκης, ο νόμος δεν προβλέπει αναδρομική εφαρμογή. Αντίθετα, η εγκύκλιος Ε-2059/2025 της ΑΑΔΕ ερμηνεύει τη διάταξη με τρόπο που οδηγεί σε επιβολή των αυξημένων προστίμων και για παλαιότερες χρήσεις, κάτι που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
«Δεν είναι δυνατόν μια εγκύκλιος να υπερισχύει του νόμου» - σημειώνει ο κ.Ζερβάκης, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά χιλιάδες αγρότες και επαγγελματίες σε όλη τη χώρα, οι οποίοι υπέβαλαν εκπρόθεσμα ή και καθόλου δηλώσεις ΦΠΑ τα προηγούμενα χρόνια.
«Μπλοκαρισμένη» η λειτουργία της Αναπτυξιακής
Τα πρόστιμα αλλά και η "διπλή" ερμηνεία νόμου κι εγκυκλίου έχουν φέρει σε εξαιρετικά δυσχερή θέση της Αναπτυξιακή Εταιρεία στον Δήμο Χερσονήσου, η οποία από το 2017 είχε τεθεί σε αναστολή. Θεωρούνταν ότι, όντας σε αναστολή, δεν υποχρεούται να καταθέτει ισολογισμούς, φορολογική δήλωση και να υποβάλλει ΦΠΑ, κάτι που ωστόσο ήρθε να διαψεύσει το πρόστιμο των 30.000 ευρώ, διακινδυνεύοντας κάθε προσπάθεια επανεκκίνησης της εταιρείας.
Εν αναμονή της απόκρισης από τη ΔΟΥ και την ΑΑΔΕ βρίσκεται η δημοτική αρχή Χερσονήσου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η επανεκκίνηση της Εταιρείας είναι βιώσιμη. "Ο Δήμος ενδιαφέρεται και θέλει να έχει στη διάθεσή του κάθε αναπτυξιακό εργαλείο, αρκεί να μην επιβαρύνει το Δήμο" - λέει στο neakriti.gr και τη "Νέα Κρήτη" ο Δήμαρχος Χερσονήσου, Ζαχαρίας Δοξαστάκης,παραπέμποντας στις προηγούμενες διοικήσεις που δεν μερίμνησαν για την υποβολή των προβλεπόμενων από τη φορολογική διοίκηση. Αν ωστόσο κριθεί ασύμφορη η επαναλειτουργία της Αναπτυξιακής Εταιρείας, το plan b περιλαμβάνει το οριστικό λουκέτο και τη σύσταση νέας εταιρείας.
Ο Μανώλης Ζερβάκης έχει ήδη απευθυνθεί στην ΑΑΔΕ, επισημαίνοντας εγγράφως ότι η αναδρομική επιβολή προστίμων είναι λανθασμένη και αντίθετη στον νόμο αλλά και το ότι η εγκύκλιος δεν μπορεί να δημιουργεί υποχρεώσεις που ο νόμος δεν προβλέπει.
Μάλιστα την Δευτέρα 12.01.2025 κατατέθηκε ενδικοφανής προσφυγή, με την ΑΑΔΕ να έχει ένα τυπικό περιθώριο 120 ημερών για να απαντήσει. Ο κ.Ζερβάκης ωστόσο διατυπώνει την ανησυχία του για το αν η ΑΑΔΕ θα ανταποκριθεί, σημειώνοντας ότι σε πολλές αντίστοιχες περιπτώσεις αν δε δοθεί απάντηση, οι προσφεύγοντες οδηγούνται σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες.
Πάντως, όπως σημειώνεται, η εκκρεμότητα αυτή έχει άμεσες συνέπειες για τον Δήμο Χερσονήσου. Η Αναπτυξιακή Εταιρεία καλείται να αναλάβει κρίσιμες αρμοδιότητες, όπως δράσεις τουρισμού και πολιτισμού, εμπορικές δραστηριότητες (π.χ. εκμίσθωση χώρων στάθμευσης), αδελφοποιήσεις και συνεργασίες με πολυεπίπεδες ωφέλειες, ωστόσο όλα "παγώνουν" όσο παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των προστίμων και της φορολογικής εκκρεμότητας.
Ζήτημα πανελλαδικής εμβέλειας
Η υπόθεση της Αναπτυξιακής Ανώνυμης Εταιρείας στη Χερσόνησο λειτουργεί ως "καμπανάκι" για έναν ευρύτερο κίνδυνο: αν η ερμηνεία της εγκύκλιου παγιωθεί, χιλιάδες επαγγελματίες σε όλη τη χώρα θα βρεθούν αντιμέτωποι με δυσανάλογα πρόστιμα για παρελθούσες χρήσεις, παρά το γεγονός ότι ο νόμος δεν προβλέπει αναδρομικότητα.
