Σημάδια έντονης "κόπωσης" μοιάζει να παρουσιάζει η αγορά του Ηρακλείου, με ολοένα περισσότερα καταστήματα να κλείνουν και άλλοτε ζωντανές γειτονιές να χάνουν την εμπορικότητά τους. Ο Οικονομικός Επόπτης της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης, Αλέξανδρος Χουστουλάκης, περιγράφει μια πραγματικότητα που προβληματίζει έντονα τους επαγγελματίες: συρρίκνωση της αγοράς, μετατόπιση των εμπορικών σημείων και υψηλό κόστος επαγγελματικής στέγης.
Μετατόπιση της αγοράς σε άλλες περιοχές
Όπως επισημαίνει o κ.Χουστουλάκης, αυτή την περίοδο παρατηρείται «μεγάλη μείωση του αγοραστικού ενδιαφέροντος» ενώ ταυτόχρονα η αγορά φαίνεται να μετατοπίζεται σε άλλα σημεία - σε πολλές περιπτώσεις περισσότερο προσβάσιμα. Ο συνδυασμός χαμηλής ζήτησης αλλά και της αλλαγής των αγοραστικών συνηθειών έχει “χτυπήσει” ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις.
Ακόμη και δρόμοι που κάποτε ήταν ζωντανές εμπορικές αρτηρίες, όπως η Γιαμαλάκη ή το δεύτερο τμήμα της Λ.Καλοκαιρινού (από την συμβολή με την Αγίου Μηνά ως την Χανιώπορτα), παρουσιάζουν σήμερα εικόνα εγκατάλειψης. Όπως εξηγεί ο κ. Χουστουλάκης, η ένωση της οδού με την Αγίου Μηνά και η μετατροπή της σε δρόμο διπλής κατεύθυνσης είχε καθοριστική επίπτωση:
«Ο δρόμος έγινε ευρείας κυκλοφορίας, χωρίς ασφαλή πρόσβαση για πεζούς, με αυτοκίνητα που περνούν συνεχώς. Δεν μπορεί κανένας να σταματήσει, να παρκάρει ή να περπατήσει με άνεση». Το αποτέλεσμα; Μειωμένη κίνηση, περιορισμένη εμπορικότητα και καταστήματα που αδυνατούν να επιβιώσουν.
Σκοτεινοί δρόμοι κι ανύπαρκτες βιτρίνες
Πέρα από το οικονομικό κόστος, τα λειτουργικά προβλήματα επιβαρύνουν επιπλέον την κατάσταση. «Ο φωτισμός είναι ανεπαρκής. Ένας έμπορος δεν μπορεί να στήσει σωστά τη βιτρίνα του όταν ο δρόμος είναι σκοτεινός» - αναφέρει, τονίζοντας ότι η χαμηλή ορατότητα αποτρέπει τον καταναλωτή και υπονομεύει την προβολή ενός καταστήματος. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλές επιχειρήσεις αναζητούν μετακίνηση σε δρόμους με καλύτερες υποδομές, αφήνοντας πίσω “μαύρες τρύπες” στην αγορά.
Την ίδια ώρα οι τιμές των ενοικίων έχουν πάρει την ανιούσα, με τον κ. Χουστουλάκη να εξηγεί ότι η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη μετατροπή κατοικιών σε Airbnb. Πολλές κατοικίες στο κέντρο γίνονται τουριστικά καταλύματα, ανεβάζοντας τις τιμές και εκτοπίζοντας οικογένειες. Αυτή η αλλαγή στη χρήση γης έχει παρενέργειες και για τα εμπορικά ακίνητα, με τα ενοίκια να φτάνουν σε δυσθεώρητα επίπεδα — ακόμα και σε δρόμους που δεν έχουν την αντίστοιχη εμπορική κίνηση.
«Τα καταστήματα στους νέους πεζοδρόμους έχουν πλέον ενοίκια υπερβολικά υψηλά, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει δουλειά» - σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η αγορά κινδυνεύει από αυτή την εκτίναξη των ενοικίων - μια κατάσταση που ο ίδιος εκτιμά ως μια “φούσκα” που ξεκίνησε μετά την πανδημία και κρίνει ότι προσεχώς ... θα "σκάσει".
“Έρχεται νέα γενιά κλειστών καταστημάτων” – Δυσοίωνη πρόβλεψη για την επόμενη πενταετία
Ο κ. Χουστουλάκης προειδοποιεί ότι το επόμενο διάστημα κινδυνεύουμε να δούμε ακόμη περισσότερα κλειστά καταστήματα, καθώς η οικονομική στενότητα του εγχώριου καταναλωτή και το αυξανόμενο κόστος λειτουργίας κάνουν την επιβίωση δύσκολη.
«Αντί να βλέπουμε να καλύπτονται τα καταστήματα, νομίζω ότι θα αδειάζουν. Η αγορά θα συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο» - αναφέρει. Παράλληλα προβλέπει ότι η εμπορική δραστηριότητα θα μετατοπιστεί σταδιακά σε δρόμους με καλύτερη πρόσβαση, περισσότερο φωτισμό, κοντινά πάρκινγκ και ασφαλείς διαδρομές για πεζούς, αναδεικνύοντας την κρισιμότητα των υποδομών για την διευκόλυνση της λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων.
Η άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου – “7 στους 10 επαγγελματίες έχουν e-shop”
Μέσα σε αυτή τη μεταβαλλόμενη εικόνα, το ηλεκτρονικό εμπόριο συνεχίζει να αναπτύσσεται. «Επτά στους δέκα οργανωμένους επαγγελματίες διαθέτουν πλέον ηλεκτρονικό κατάστημα» - αναφέρει ο κ. Χουστουλάκης, εξηγώντας ότι τα e-shops αποτελούν απαραίτητο εργαλείο για κάθε επιχείρηση που θέλει να προσεγγίσει κοινό πέρα από τα στενά όρια της πόλης.
Η τελευταία πενταετία έχει δείξει σταθερή ανοδική πορεία, με τις επιχειρήσεις να επενδύουν πλέον στην ψηφιακή παρουσία τους — αν και ο ανταγωνισμός έχει γίνει σκληρότερος.
