Μέσα σε κλίμα συγκίνησης, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 27 Οκτωβρίου, στην Αίθουσα «Μανώλη Καρέλλη» του Δήμου Ηρακλείου, η Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Αγωνιστές της Κρητικής Αντίστασης την περίοδο της ναζιστικής κατοχής: η εκτέλεση των πέντε (27 Οκτωβρίου 1943)».
Η εκδήλωση τίμησε τους πέντε εκτελεσθέντες αξιωματικούς της Εθνικής Οργάνωσης Κρήτης (ΕΟΚ) στις 27 Οκτωβρίου 1943, στην Αγυιά Χανίων και φώτισε, μέσα από ιστορικά τεκμήρια, προσωπικές μαρτυρίες και αρχειακό υλικό, τη δράση και τη θυσία τους κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.
Δύο από τους πέντε αξιωματικούς της ΕΟΚ, ο Γιάννης Ζωγραφάκης από το Καστέλλι και ο Μιχάλης Πατεργιανάκης από τη Βόνη, κατάγονταν από τον σημερινό Δήμο Μινώα Πεδιάδας.
Τον δήμαρχο Μινώα Πεδιάδας εκπροσώπησε η Αντιδήμαρχος Καλλιόπη Αποστολογιωργάκη, μεταφέροντας το μήνυμα του κ. Κεγκέρογλου:
«Η εκδήλωση αποτελεί μια ζωντανή υπενθύμιση του χρέους μας απέναντι στους ανθρώπους που θυσίασαν τη ζωή τους για την ελευθερία. Οι πέντε αξιωματικοί, και ιδίως οι δύο συντοπίτες μας, ο Γιάννης Ζωγραφάκης από το Καστέλλι και ο Μιχάλης Πατεργιανάκης από τη Βόνη, στάθηκαν όρθιοι απέναντι στη βαρβαρότητα του ναζισμού και τίμησαν με τη στάση τους το ήθος, τη γενναιότητα και την ψυχή του Κρητικού. [...] Η μελέτη της ιστορίας μας είναι απαραίτητη για να κατανοήσουμε το παρόν και να χτίσουμε ένα καλύτερο αύριο».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν επίσης, οι εισηγήσεις δύο συντοπιτών των ηρώων:
Ο Διδάκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, εκπαιδευτικός, συγγραφέας και Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Μινώα Πεδιάδας, Γιώργος Καλογεράκης, ανέπτυξε το θέμα «Η θυσία των εφέδρων ανθυπολοχαγών Γιάννη Γ. Ζωγραφάκη και Μιχάλη Γ. Πατεργιανάκη».
Η Φιλόλογος Άννα Μανουκάκη – Μεταξάκη παρουσίασε την ομιλία «Ο πατριωτισμός και η θυσία του εφέδρου ανθυπολοχαγού Παναγιώτη Μπέρκη και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής».
Επίσης, μίλησαν οι: Κώστας Γ. Φυσαράκης, Ελένη Μπετεινάκη, Εμμανουήλ Γ. Χαλκιαδάκης, Σπύρος Ραφαήλ Ι. Κοκκίνης και Αντώνης Κ. Σανουδάκης, ενώ τη συζήτηση συντόνισε η Αριστέα Γρατσέα, μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα, με την απονομή τιμητικών διπλωμάτων στις οικογένειες των εκτελεσθέντων, ως ελάχιστο φόρο τιμής στη μνήμη των ηρώων.
Η διοργάνωση έγινε από το Εργαστήριο Μελέτης και Έρευνας της Γλώσσας και της Λογοτεχνίας στην Εκπαίδευση (ΕΜΕΓΛΟ) και το Οπτικοακουστικό Αρχείο Ελληνικής Προφορικής και Τοπικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και των Δήμων Ηρακλείου, Μινώα Πεδιάδας και Αρχανών – Αστερουσίων.
