Με σεβασμό και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή στα Αμιρά Βιάννου η κεντρική εκδήλωση τιμής και μνήμης για τους ήρωες που εκτελέστηκαν τον Σεπτέμβριο του 1943, στο πλαίσιο της 82ης επετείου του Ολοκαυτώματος των χωριών της Βιάννου και της Ιεράπετρας.
Η ημέρα ξεκίνησε με Δοξολογία και Τρισάγιο στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων, στο Πανδημοτικό Ηρώο στη θέση «Σελί Αμιρών», με προεξάρχοντα τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέα.
Ακολούθησε το Προσκλητήριο Νεκρών και η κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Σωμάτων Ασφαλείας, κομμάτων, φορέων και Ενώσεων Θυμάτων. Μεταξύ αυτών: ο υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης Σπανάκης ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο βουλευτής Ηρακλείου Μάξιμος Σενετάκης εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής, οι βουλευτές Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης και Μανόλης Συντιχάκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, η γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρία Κοζυράκη, καθώς και δήμαρχοι και αντιπρόσωποί τους. Παρέστησαν επίσης εκπρόσωποι της Ένωσης Θυμάτων Βιάννου – Ιεράπετρας, των Ενώσεων Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δαμάστας και Σοκαρά, του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης Οφειλών της Γερμανίας, η πρώην βουλευτής της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής, καθώς και εκπρόσωπος της ομάδας ΔΙΣΤΟΜΟ από το Αμβούργο.
Η τελετή κορυφώθηκε με προσκλητήριο νεκρών, ομιλία για το ιστορικό του Ολοκαυτώματος από τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη και κατάθεση στεφάνων στο Πανδημοτικό Μνημείο.
Κατά την ομιλία του από το ιστορικό σημείο ο Περιφερειάρχης έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα πως η Κρήτη δεν ξεχνά, υπογραμμίζοντας τα παρακάτω:
"Φέτος 82 χρόνια μετά όπως και κάθε Σεπτέμβρη ξεπροβάλλουν μοιραία εικόνες που άφησαν ανοιχτές πληγές. ο πόνος από το γεγονότα της ημέρας του τιμίου σταυρού οι μνήμες της απελπισίας του άφατου πόνου όλα ζωντανά γυροφέρνουν στη σκέψη μας. Αντηχούν ακόμα οι κραυγές των γυναικών που μάζευαν κομμάτι κομμάτι τα άψυχα σώματα των δικό τους ανθρώπων μοιραία οι στιγμές ξανά ζωντανεύουν στο άκουσμα των σειρήνων των σύγχρονων πολέμων"
Όσον αφορά τις γερμανικές αποζημιώσεις ο Σταύρος Αρναουτάκης, ανέφερε τα εξής:
"Η διεκδίκηση των Γερμανικών αποζημιώσεων είναι ζωντανή. Η διεκδίκηση όσων η Ελλάδα δικαιούται είναι ζωντανή όχι σαν εκδίκηση όχι σαν συμψηφισμός αλλά ως ένα μήνυμα αναγνώρισης του δικαίου και δέσμευσης πάνω στις κοινές αρχές και αξίες.
Άλλωστε όταν τιμούμε τον ελληνικό λαό τους αγώνες του τα θύματα του ναζισμού και του φασισμό πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι και ακριβής γιατί η αοριστία από ένα σημείο και μετά καθίσταται προσβλητική για την ιστορική μνήμη.
Μία μέρα σαν κι αυτή Οι Ήρωες του ολοκαυτώματος της Βιάννου πέρασαν στο πάνθεον των ηρώων της ελληνικής ιστορίας με τη σφραγίδα μιας περήφανης θυσίας."
Ο Δήμαρχος Βιάννου κ. Παύλος Μπαριτάκης, με αφορμή τη σημερινή «μαύρη» ημέρα για την επαρχία της Βιάννου δήλωσε:
«82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Βιάννου και το μήνυμα της θυσίας των 461 ανθρώπων που εκτελέστηκαν, παραμένει ισχυρό και άσβεστο στη μνήμη μας.
Σήμερα, όλοι μαζί τιμούμε τα θύματα και την Ιστορία μας, κρατώντας «ζωντανή» την παρακαταθήκη τους και αποτελώντας έναν «φάρο» για όλους μας.
Για αυτό λέμε πως η μνήμη τους δεν είναι μόνο υπόθεση της Βιάννου ή της Κρήτης. Είναι πανανθρώπινο χρέος απέναντι στους προγόνους μας, αλλά και στις νέες γενιές.
Ως Δήμαρχος της μαρτυρικής Βιάννου και μέλος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδος, νιώθω βαθιά συγκίνηση για τις εκδηλώσεις μνήμης της 82ης Επετείου του Ολοκαυτώματος, καθώς είναι μια ακόμη αφορμή για να θυμόμαστε ότι οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε τις διαχρονικές αξίες του Έθνους μας απέναντι σε κάθε εχθρό της ελευθερίας, οποιαδήποτε μορφή κι αν έχει.
Ο δικός μας αγώνας σήμερα είναι να κρατήσουμε τη Μνήμη ενεργή με τρόπο ουσιαστικό και γνώμονα το μέλλον των παιδιών μας.
Η θυσία των 461 Εθνομαρτύρων μάς καλεί να αγωνιζόμαστε για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για την κοινωνική συνοχή και πάνω από όλα για Δικαιοσύνη».
Ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλης Σπανάκης με τη σειρά δήλωσε πως:
«Σήμερα είναι Ημέρα αξιώσεως του Τιμίου Σταυρού και ταυτόχρονα ημέρα Μνήμης και Τιμής σε 461 θύματα. Βρισκόμαστε εδώ για να τιμήσουμε όλους τους πατριώτες μας που άδικα έφυγαν από τη ζωή από τη Γερμανική Κατοχή. Είμαστε εδώ, όλη η Τοπική Αυτοδιοίκηση, κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής και εγώ εκπροσωπώντας την ελληνική κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό, για να τιμήσουμε αυτή τη σημαντική ημέρα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την Ιστορία μας και δεν μπορούμε να βαδίσουμε μπροστά χωρίς σεβασμό στην Ιστορία μας.
Μια Ιστορία για τις περιοχές της Βιάννου και της Ιεράπετρας που βάφτηκε με μαύρα γράμματα πριν από 82 χρόνια και εμείς οι νεότεροι οφείλουμε να τιμούμε τη θυσία αυτών των ανθρώπων. Και αυτό κάνουμε με την παρουσία μας σήμερα εδώ»
Η τελετή συνεχίστηκε με τον βουβό πεντοζάλη του πένθους, που παρουσίασε η σχολή χορού του Χριστόφορου Μπριντάκη, και τον «Ύμνο της Βιάννου» από τη Μικτή Χορωδία της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου υπό τη διεύθυνση της Λένας Χατζηγεωργίου. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ενός λεπτού σιγή και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Τον συντονισμό των εκδηλώσεων είχαν ο Αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου Νίκος Συριγωνάκης και ο Δήμαρχος Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης.
Η ημέρα αποτελεί υπενθύμιση μιας από τις πιο σκοτεινές στιγμές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Κρήτη. Από τις 14 έως τις 16 Σεπτεμβρίου 1943, μονάδες της Βέρμαχτ, υπό τις εντολές του στρατηγού Φρίντριχ Βίλχελμ Μίλερ –γνωστού και ως «σφαγέα της Κρήτης»– προχώρησαν σε μαζικές εκτελέσεις αμάχων και σε εκτεταμένες καταστροφές οικισμών.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 461 άνθρωποι καταγράφηκαν ως εκτελεσμένοι, ωστόσο οι ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων ξεπέρασε τους 500. Παράλληλα, περισσότερα από 20 χωριά στη Βιάννο και στη δυτική Ιεράπετρα λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν ολοκληρωτικά.
Η σφαγή της Βιάννου συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πιο φρικτά εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στην Ευρώπη, ενώ στην Ελλάδα αναγνωρίζεται ως το δεύτερο μεγαλύτερο ολοκαύτωμα μετά από εκείνο των Καλαβρύτων.
Οι σημερινές εκδηλώσεις στα Αμιρά, τόπο-σύμβολο της θυσίας, έχουν στόχο όχι μόνο να τιμήσουν τους νεκρούς αλλά και να διατηρήσουν ζωντανή τη μνήμη για τις επόμενες γενιές, υπενθυμίζοντας το βαρύ τίμημα που πλήρωσε η κρητική γη στον αγώνα για την ελευθερία.
