Στο πλευρό όσων αντιδρούν στο ενδεχόμενο τοποθέτησης ραντάρ στον λόφο Παπούρα τάχθηκε ομόφωνα το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, σήμερα Παρασκευή, 25 Ιουλίου.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης το θέμα τέθηκε με δεκάδες κατοίκους, εκπροσώπους φορέων και τον δήμαρχο Μινώα πεδιάδος να ζητούν το αυτονόητο δηλαδή την προστασία του σπουδαίου μνημείου. Ο Βασίλης Κεγκέρογλου ζήτησε την ακύρωση της απόφασης του ΚΑΣ σημειώνοντας πως πρέπει άμεσα να κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος μείζονος σημασίας.
Ειδικότερα σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια του Περιφερειακού Συμβουλίου αποφασίστηκε η κήρυξη του Λόφου Παπούρα ως αρχαιολογικού χώρου μείζονος σημασίας, ενώ ο κ. Κεγκέρογλου ανακοίνωσε ότι προχωρούν σε προσβολή της απόφασης του ΚΑΣ και του Υπουργείου με όλα τα ένδικα μέσα, υπογραμμίζοντας πως ο αγώνας θα συνεχιστεί σε όλα τα επίπεδα. Επιπλέον, προανήγγειλε την εισαγωγή σχετικού θέματος στο επόμενο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μινώα Πεδιάδος, όπου θα προτείνει να ενταχθεί η Παπούρα στο έμβλημα του Δήμου.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο υιοθέτησε ομόφωνα τα βασικά σημεία του ψηφίσματος που κατέθεσαν οι αρχαιολόγοι ανάμεσα στα οποία, να μην επιτραπεί η ανέγερση οποιασδήποτε σύγχρονης κατασκευής στο Λόφο Παπούρα, να γίνει χώρος μείζονος αρχαιολογικής σημασίας και να αναζητηθεί άλλο σημείο κατασκευής του ραντάρ, ενώ ο Στ. Αρναουτάκης πρότεινε να κληθεί ο υπουργός Υποδομών στο επόμενο Περιφερειακό Συμβούλιο την ερχόμενη εβδομάδα ώστε να συζητηθεί το θέμα αναλυτικά.
Έντονο ενδιαφέρον και μεγάλη προσέλευση πολιτών, εκπροσώπων φορέων και επιστημόνων παρατηρείται σήμερα, Παρασκευή 25 Ιουλίου, στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, με αντικείμενο τη συζήτηση γύρω από την τοποθέτηση ραντάρ στον λόφο Παπούρα, στο Καστέλλι Ηρακλείου.
Πρόκειται για μια περιοχή που έχει φέρει στο φως σημαντικό μινωικό αρχαιολογικό εύρημα, και η επικείμενη εγκατάσταση του ραντάρ έχει προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων.
Η τοπική κοινωνία, με πρωτοστάτες τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, επιστημονικούς συλλόγους όπως ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ), καθώς και η «Επιτροπή πολιτών για την προστασία της Παπούρας», εκφράζουν έντονη ανησυχία για την τύχη του μνημείου. Στο πλευρό τους έχουν και τις παρατάξεις «Η Κρήτη μας αλλιώς» και «Λαϊκή Συσπείρωση», που κατέθεσαν το σχετικό αίτημα ώστε το θέμα να συζητηθεί σήμερα στο Συμβούλιο.
Η αντίδραση πυροδοτήθηκε μετά την πρόσφατη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), που κατά πλειοψηφία άναψε το πράσινο φως για την εγκατάσταση ραντάρ, κεραίας και συνοδών εγκαταστάσεων στον λόφο, σε απόσταση μόλις 32 μέτρων από τον αρχαιολογικό χώρο. Το γεγονός προκάλεσε καταγγελίες για αδιαφανείς διαδικασίες και ελλιπή εξέταση εναλλακτικών λύσεων.
Σύμφωνα με τον ΣΕΑ, το κυκλικό κτήριο που εντοπίστηκε στην Παπούρα αποτελεί μοναδική μνημειακή κατασκευή, πιθανόν με λατρευτική χρήση, και χαρακτηρίζεται από πολύπλοκη αρχιτεκτονική, ενώ ανάγεται στην προανακτορική περίοδο της Μινωικής εποχής. Οι αρχαιολόγοι τονίζουν πως η σημασία του μνημείου είναι ανεκτίμητη για τη μελέτη των μινωικών κοινοτήτων, και καλούν το Υπουργείο Πολιτισμού να το κηρύξει άμεσα ως προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο.
Η εγκατάσταση του ραντάρ, που προβλέπεται στο πλαίσιο της κατασκευής του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Ηρακλείου, περιλαμβάνει πύργο 33 μέτρων, κεραίες ύψους 25 μέτρων και συνοδά κτίρια. Ωστόσο, το γεγονός ότι η σχετική σύμβαση είχε αποσταλεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο πριν από τη συνεδρίαση του ΚΑΣ ενισχύει την αίσθηση ότι η απόφαση ήταν προειλημμένη.
Η συζήτηση διεξάγεται εν μέσω στάσης εργασίας που προκήρυξε ο ΣΕΑ στις υπηρεσίες της Κρήτης, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή αρχαιολόγων και πολιτών στη συνεδρίαση. Η παρουσία είναι μαζική, με τον κόσμο να ζητά να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων αναφέρει: «Το κυκλικό κτήριο της Παπούρας αποτελεί μνημειακή κατασκευή μοναδική στο είδος της, τόσο ως προς την δαιδαλώδη αρχιτεκτονική της σύνθεση όσο και ως προς την πρωιμότητά της, αντανακλώντας μια κοινωνία με υψηλό τεχνικό και πολιτιστικό επίπεδο κατά την περίοδο πριν από την κατασκευή των μινωικών ανακτόρων.
Πέρα από την πρωιμότητα και τον πολύπλοκο αρχιτεκτονικό του σχεδιασμό, η σημασία του μνημείου έγκειται επίσης στην πιθανή εποχιακή λατρευτική χρήση του, που έχει φέρει στο φως η ανασκαφή, αλλά και στη θέση του ως τοπόσημου με αμφίδρομη οπτική επαφή με τα σημαντικότερα οικιστικά κέντρα της περιοχής (Καστέλλι, Γαλατάς, Ακρόπολη Σμαρίου) και τα κυριότερα ιερά κορυφής της κεντρικής Κρήτης (Μαμαλούκος, Δροζίτης, Καρφί, Κόφινας, Γιούκτας, Γυριστή κ.α.).
Η υποδειγματική ανασκαφή της ΕΦΑ Ηρακλείου, που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, καθώς και η μελέτη και η δημοσίευση των ευρημάτων, θα εμπλουτίζει καθοριστικά τις γνώσεις μας για τη μελέτη των μινωικών κοινοτήτων. Πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα μείζονος σημασίας μνημείο, η σπουδαιότερη ανακάλυψη της αρχαιολογικής σκαπάνης την τελευταία 20ετία, σε έναν λόφο που βρίθει και άλλων μνημείων -όπως το σπήλαιο του Αφέντη Χριστού- που χρήζουν συνεξέτασης.
Χρέος του Υπουργείου Πολιτισμού, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Αρχαιολογικό Νόμο, είναι η προστασία, η μελέτη, η ανάδειξη του μνημείου και η απόδοσή του στο κοινό και την επιστημονική κοινότητα.
Αναμέναμε από το Υπουργείο Πολιτισμού καταρχάς να κηρύξει και να οριοθετήσει ως αρχαιολογικό χώρο όλο τον λόφο της Παπούρας -όπως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις- και να χαρακτηρίσει το μνημείο μείζονος σημασίας, επιβάλλοντας την αλλαγή στο σύγχρονο έργο του αεροδρομίου. Αυτή ήταν η προσδοκία που δημιούργησε το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού με τις περσινές ανακοινώσεις του περί αλλαγής θέσης του ραντάρ και των συνοδευτικών εγκαταστάσεων.
Αντί αυτών, ένα χρόνο μετά ζήσαμε μια ακόμη συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που γύρισε την πλάτη στην προστασία των μνημείων και επικύρωσε μια προειλημμένη απόφαση του Υπουργείου Υποδομών και της κατασκευάστριας εταιρείας, που είχε προαναγγελθεί από την Υπουργό Πολιτισμού πριν την συνεδρίαση του Συμβουλίου, χωροθετώντας ραντάρ και κεραία εντός του αρχαιολογικού χώρου, σε απόσταση 32 μ από την περίμετρο του μνημείου!
Όλα αυτά με την επίκληση της «μοναδικής τεχνικής λύσης» -ενώ δεν εξετάστηκε ενδελεχώς παρά μόνο μία εναλλακτική- και την επίκληση της «κοινωνίας» που θα εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο», την ίδια ώρα που η τοπική κοινωνία του Καστελλίου και του Ηρακλείου τοποθετούνται αναφανδόν υπέρ της προστασίας και ανάδειξης του μνημείου!
Για την προειλημμένη απόφαση σημειώνουμε επιπλέον ότι η σύμβαση για την προμήθεια ραδιοβοηθημάτων στον λόφο της Παπούρας είχε αποσταλεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο καιρό πριν από την εξέταση του θέματος από το ΚΑΣ, σύμφωνα με τις δηλώσεις του υπουργού κ. Δήμα σε επίσκεψή του στην Κρήτη.
Επιπλέον, μόλις δύο μέρες μετά την συνεδρίαση του ΚΑΣ, και χωρίς να έχει εκδοθεί η κατά νόμον απόφαση του ΥΠΠΟ (που ακόμη εκκρεμεί), εκδόθηκε η νέα ΑΕΠΟ του έργου του αεροδρομίου, η οποία χωροθετεί το ραντάρ στον λόφο Παπούρα και δίνει το πράσινο φως στην ΤΕΡΝΑ να χρησιμοποιήσει τα αδρανή από τους εκβραχισμούς της Παπούρας στις κατασκευές του αερολιμένα!
Αντί να κηρυχτεί αρχαιολογικός χώρος όλη η Παπούρα, δίνουν άδεια να διαμελιστεί και να γίνει οικοδομικό υλικό για το αεροδρόμιο. Και αυτό παρουσιάζεται από την Υπουργό Πολιτισμού στη Βουλή ως «ολοκληρωμένη προστασία»!
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, μαζί με την τοπική κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα, θα προχωρήσει σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες για την απόλυτη προστασία του μνημείου και του συνόλου του αρχαιολογικού χώρου του λόφου της Παπούρας.
Την Παρασκευή 25-7-2025 το ζήτημα της προστασίας του μοναδικού μνημείου θα συζητηθεί στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΟΠΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΣΣΟΥΜΕ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ από τις 12 μ ως τη λήξη του ωραρίου»..
