Εικόνες από το μέλλον φέρνουν σήμερα οι έρευνες γύρω από την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην Υγεία και την Εκπαίδευση. Η δημιουργία ρομπότ-φροντιστών, που θα μπορούν να σηκώσουν το βάρος σε ειδικές περιόδους, αλλά και για την ανακούφιση των νοσηλευτών, δε φαντάζει πια σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από τη χρήση και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης βρέθηκαν χθες στο επίκεντρο ημερίδας του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Χανίων στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, με επιστήμονες της φιλοσοφικής και της βιοηθικής να μιλούν για μια νέα εποχή στη συγγραφή αλλά και στον τομέα της Υγείας.
Ο κ. Κωνσταντίνος Κουκουζέλης, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής μεταπτυχιακού προγράμματος Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, μίλησε για τη σχέση γιατρού-ασθενούς και πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να την αλλάξει. Στο επίκεντρο, μάλιστα, έθεσε το δίλημμα, αν μπορεί το ΑΙ ακόμη και να αντικαταστήσει τον γιατρό, στην ανακοίνωση ιατρικών αποτελεσμάτων.
Ειδικότερα, ως προς την προοπτική δημιουργίας ρομπότ που θα αντικαθιστούν τους θεραπευτές, ο κ. Κουκουζέλης σημείωσε ότι «θα μπορούσαν να λύσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στην πανδημία του COVID, δηλαδή όταν δεν μπορούσαν οι φροντιστές να είναι κοντά στους ασθενείς και να υπάρχουν ακριβώς ρομπότ φροντιστές, τα οποία δείχνοντας και κάποιου είδους ενσυναίσθηση, να μπορούν να κάνουν πιο “ανθρώπινη” τη νοσηλεία των ασθενών».
Τα ηθικά διλήμματα από την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στο επίκεντρο ημερίδας του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Χανίων
Μια τέτοια πιθανή αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο, εγείρει ηθικά ζητήματα, καθώς μετατρέπει μεταξύ άλλων μια ανθρώπινη σχέση, όπως αυτή μεταξύ γιατρού και ασθενούς, σε μηχανική.
«Ένα ηθικό ζήτημα σημαντικό εδώ είναι αν εμείς θα επιτρέψουμε ή θα πούμε στους ασθενείς ότι έχουν απέναντί τους μια μηχανή, η οποία τους δείχνει ενσυναίσθηση ή όχι», σημείωσε ο κ. Κουκουζέλης.
Ταυτόχρονα, η αναζήτηση ιατρικών συμβουλών από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί δυνητικά να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνη χωρίς κανείς να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιπτώσεις αυτής.
Όπως είπε ο κ. Στέφανος Ντουκάκης, περιφερειακός συντονιστής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Χανίων, «σίγουρα μια τέτοια χρήση του ΑΙ μπορεί να κρύβει κινδύνους, γιατί δεν έχει φτάσει ακόμα στο επίπεδο της ασφάλειας. Της λείπουν πράγματα, όπως η αντίληψη την οποία έχει ο ανθρώπινος εγκέφαλος, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη όχι. Κατά συνέπεια, οι απαντήσεις που θα δώσει είναι πολλές φορές αποσπασματικές και οι αλγόριθμοι δεν έχουν ακόμα τελειοποιηθεί. Εμείς τροφοδοτούμε με γνώσεις την τεχνητή νοημοσύνη και την τροφοδοτούμε μέσω της γνώσης την οποία έχουμε αντιληφθεί ότι είναι χρήσιμη».
Εργασίες προϊόντα του ΑΙ
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει και τη συγγραφή, με ολοένα και περισσότερους φοιτητές να παραδίδουν εργασίες που αποτελούν προϊόντα του ΑΙ.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Ιωάννη Σπαντιδάκη, η μεγάλη πρόκληση είναι να πεισθούν οι φοιτητικές κοινότητες ότι το ΑΙ μπορεί να αποτελέσει βοήθημα και όχι να δημιουργεί εργασίες αντί των φοιτητών.
«Το θέμα είναι πώς εμείς θα βοηθήσουμε τους φοιτητές και να τους μάθουμε να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να μπορέσουν να γράφουν τα κείμενά τους και όχι να παίρνουν έτοιμα κείμενα και να τα παρουσιάζουν ως δικά τους. Είναι μια από τις προκλήσεις, μια από τις παρενέργειες της ΑΙ. Υπάρχει όμως η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί ως γνωσιακό εργαλείο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Σπαντιδάκης.
Ειδικοί μιλούν για την ανάγκη ορίων στη χρήση
Επιστήμονες με ειδίκευση στη Βιοηθική και τη Φιλοσοφία, αλλά και φορείς κοινωνικών υπηρεσιών, μιλούν για την ανάγκη ορίων στη χρήση και στις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης.
Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου Χανίων κ. Ελένη Ζερβουδάκη έθεσε ζητήματα όπως: «Θα είναι ο άνθρωπος μπροστά; Θα έπεται; Θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη αυτή η οποία θα υπερκαλύψει την ενσυναίσθηση, το συναίσθημα, τη σκέψη, τις ευαισθησίες του ανθρώπου ή θα αξιοποιηθεί από την πλευρά του ανθρώπου ως ένα δυνατό εργαλείο;».
Αλλά και η κ. Ειρήνη Παντελάκη, παιδαγωγός στο Κέντρο Ένταξης Μεταναστών του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Χανίων, εκτιμά ότι «τα δεδομένα τα οποία δίνει ο άνθρωπος στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αν έχουν την ηθική και την ενσυναίσθηση κι όσο μπορούν να γίνουν με τρόπο διαχειρίσιμα, δίνουν και την ανάλογη παραγωγή».
Στην ημερίδα του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Χανίων με θέμα “Τεχνητή νοημοσύνη και ενσυναίσθηση” τέθηκαν τα ηθικά διλήμματα, που προκύπτουν από τη χρήση αλγορίθμων σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία, η εργασία και η δημόσια ζωή.
