Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται ο σχεδιασμός για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας μέσα από το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο καθορίζει νέους κανόνες.
Χερσόνησος, Μάλια και Νέα Κυδωνία Χανίων εντάσσονται στην Κατηγορία Α, στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, λόγω της ιδιαίτερα υψηλής τουριστικής πίεσης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη κατάταξη δεν συνοδεύεται από το αυστηρό «φρένο» που αναμενόταν. Στις τρεις περιοχές εξακολουθούν να επιτρέπονται νέες ξενοδοχειακές μονάδες τριών, τεσσάρων και πέντε αστέρων, ενώ προβλέπεται η αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων και η αξιοποίηση διατηρητέων κτιρίων για τουριστικές εγκαταστάσεις.
Σε επίπεδο Κρήτης, το νέο Ειδικό Χωροταξικό προκαλεί συγκρατημένη ικανοποίηση, αλλά και σαφείς επιφυλάξεις.
«Την Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026 είδε το φως της δημοσιότητας, μετά από συνυπογραφή των αρμόδιων υπουργών, του υπουργού Περιβάλλοντος κ. Παπασταύρου και της υπουργού Τουρισμού κ. Κεφαλογιάννη, η Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία πλέον καθορίζει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Εδώ και αρκετά χρόνια έλειπε αυτό το σχέδιο, γιατί είχε καταπέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας αναφορικά με τη διαβούλευση. Κατατέθηκαν οι προτάσεις από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Γνωρίζουμε όλοι ότι ο τουρισμός αποτελεί πλέον τη βασική παράμετρο της οικονομίας της χώρας. Η τουριστική δραστηριότητα συνεισφέρει τα μέγιστα και στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν και στον τομέα της απασχόλησης.
Άρα, θα πρέπει να είναι πάρα πολύ στοχευμένες οι προβλέψεις του νόμου, τα έργα και οι παρεμβάσεις από πλευράς της Πολιτείας, για να προστατεύσει αυτό το πολύ σημαντικό κομμάτι της εθνικής οικονομίας. Η απόφαση αυτή θα δημοσιευτεί στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως και θα αρχίσει να ισχύει. Θα πρέπει να δούμε κάποια καίρια σημεία τα οποία ρυθμίζει και τα οποία ήταν αντικείμενο συζήτησης, έντασης ή διαφωνίας των τουριστικών φορέων.
Η χώρα, με βάση το κριτήριο πόσες κλίνες έχουμε ανά έκταση και πληθυσμό, κατατάσσεται σε πέντε ζώνες: είναι οι Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, οι Αναπτυγμένες, οι Αναπτυσσόμενες, οι Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.
Η πρώτη κατηγορία, οι Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, σε επίπεδο Κρήτης αφορά δύο δημοτικές ενότητες: τη Δημοτική Ενότητα Μαλίων και τη Δημοτική Ενότητα Χερσονήσου του δήμου μας, καθώς και τη Δημοτική Ενότητα Νέας Κυδωνίας του Δήμου Χανίων. Αν δει κανείς τις ρυθμίσεις μεταξύ της Α κατηγορίας, που είναι οι ελεγχόμενες, και της Β, που είναι οι αναπτυγμένες, δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία διαφοροποίηση», δήλωσε, μεταξύ άλλων, στο neakriti.gr ο δήμαρχος Χερσονήσου, Ζαχαρίας Δοξαστάκης, σημειώνοντας παράλληλα ότι δεν επιφέρει καμία, επί της ουσίας, δέσμευση.
«Διευρύνθηκε η πρόβλεψη στην Κοινή Υπουργική Απόφαση και πλέον επιτρέπονται και τριών αστέρων ξενοδοχεία, νέα, 3, 4 και 5 αστέρων. Μπορούμε να αναβαθμίσουμε υφιστάμενες μονάδες σε 4 και 5 αστέρια. Μπορούμε διατηρητέα κτίρια να τα κάνουμε τουριστικές εγκαταστάσεις.
Και βεβαίως προβλέπονται, και πολύ σωστά προβλέπονται, οι κατευθύνσεις ότι αυτές οι περιοχές, οι υπεραναπτυγμένες, θα πρέπει να τύχουν της μέριμνας και της υποστήριξης της Πολιτείας με πολύ σημαντικά έργα υποδομής. Να γίνουν Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και επίσης να διασφαλιστούν αυτές οι υποδομές σε έργα ύδρευσης, μεταφορών και αποχέτευσης, για να μπορούν να συνεχίσουν να διαδραματίζουν αυτόν τον ρόλο.
Υπεραναπτυγμένη θεωρείται, αλλά επαναλαμβάνω, με τα μέτρα τα οποία συνοδεύουν μια ανεπτυγμένη περιοχή, δεν διαφοροποιείται κάτι σε σχέση με αυτά τα οποία ισχύουν σήμερα. Μπορούν πλέον να γίνουν μονάδες 3, 4 και 5 αστέρων, ενώ στις άλλες κατηγορίες, που είναι κάτω από την Α, στις ανεπτυγμένες μπορεί να γίνουν και 2 αστέρων. Αυτή είναι η διαφορά», τόνισε.
Όπως επισήμανε, στην περιοχή της Χερσονήσου και των Μαλίων, πλέον, δεν γίνονται καταλύματα κάτω από 3 αστέρια, γιατί η επιδίωξη όλων, για να έχουν ποιοτικές υπηρεσίες και καλύτερες τιμές σε σχέση με τις εισπράξεις, είναι καταλύματα τα οποία είναι πλέον πάνω από 3 αστέρια στην ευρύτερη περιοχή.
«Θετική εξέλιξη το ότι βγήκε η έγκριση του Ειδικού Χωροταξικού του Τουρισμού, με βασικό χαρακτηριστικό ότι έγιναν δεκτές αρκετές από τις παρατηρήσεις που έκαναν οι φορείς και η Περιφέρεια, για τους “κόφτες” που έβαζε για ορισμένες περιοχές, τις οποίες είχε χαρακτηρίσει με κόκκινο: τα Μάλια και τη Νέα Κυδωνία, στο Ηράκλειο και στα Χανιά.
Ευχόμαστε να μην φτάσει ξανά στο Συμβούλιο της Επικρατείας και καταπέσει. Είναι η τρίτη φορά που εγκρίνεται το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού, που είναι το βασικό εργαλείο για την τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης, που είναι ο βασικός πυλώνας ανάπτυξης που έχουμε.
Οπότε δεν έχουμε αυτό το “κοκκίνισμα” που είχαμε πριν. Έχει φύγει, που ήταν και υπερβολικό και άδικο για τις περιοχές αυτές που είχε χαρακτηρίσει, διότι έβαζε ένα πολύ ισχυρό φρένο στην τουριστική ανάπτυξη αυτών των περιοχών, που έχουν πολύ μεγάλες δυνατότητες, με κάποια όρια και με κάποιες πρόνοιες, ώστε να μην φτάσουμε σε… ακραίες καταστάσεις», δήλωσε στο neakriti.gr ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Νίκος Ξυλούρης, ο οποίος παράλληλα τόνισε την ανάγκη να προχωρήσουν τα αναγκαία έργα υποδομής στις επίμαχες περιοχές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η βασική διαφοροποίηση αφορά την εκτός σχεδίου δόμηση, καθώς για νέα ξενοδοχειακή μονάδα στην Κατηγορία Α απαιτούνται 16 στρέμματα, έναντι 12 στη Β και 8 στις χαμηλότερες κατηγορίες. Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα, μέσω τεκμηριωμένης μελέτης της Περιφέρειας, μιας Δημοτικής Ενότητας να αλλάξει κατηγορία.
«Μια νέα καινοτομία, η οποία αποτελούσε αίτημα όλων των φορέων, είναι ότι δίδεται πλέον η δυνατότητα, στην τροποποίηση που θα γίνει στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο, για να εναρμονιστεί με το Ειδικό Χωροταξικό, να τροποποιηθεί ανά Δημοτική Ενότητα μια κατηγορία.
Δηλαδή, θα μπορεί, για παράδειγμα, η Χερσόνησος, που είναι στην Α κατηγορία, με το Περιφερειακό Χωροταξικό να πάει στη Β κατηγορία ή από τη Β κατηγορία να ανέβει στην Α. Δίδεται, δηλαδή, η δυνατότητα, μέσα από αυτή τη διαδικασία, με τεκμηριωμένη μελέτη της Περιφέρειας, να αναβαθμιστεί ή να υποβαθμιστεί μια Δημοτική Ενότητα κατά μία κατηγορία. Αυτή είναι μια σημαντική πρόβλεψη.
Επίσης, υπάρχουν και κάποιες μεταβατικές διατάξεις. Δεν ισχύει το Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για κάποιες επενδύσεις που έχουν πάρει εγκεκριμένους όρους. Και επίσης, αν το ακίνητο στο οποίο είναι σήμερα ένα κατάλυμα δεν συγκεντρώνει, εν προκειμένω στην Α κατηγορία, τα 16 στρέμματα, αλλά έχει δόμηση η οποία υπολείπεται, μπορεί να εξαντλήσει τη δόμηση αυτή.
Αυτή είναι μια μεταβατική διάταξη η οποία προβλέπεται. Υπάρχουν επίσης ρυθμίσεις που αφορούν τα νησιά, που στην περίπτωσή μας δεν ισχύουν. Για παράδειγμα, στη Ρόδο πλέον δεν μπορείς να κάνεις πάνω από 100 κρεβάτια, ενώ η περιοχή της Κρήτης, που δεν θεωρείται νησί, δεν διέπεται από αυτές τις διατάξεις.
Θεωρώ ότι ενσωματώνει κάποια πράγματα η Κοινή Υπουργική Απόφαση που αφορούν το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Τουρισμού, αλλά χρήζει βελτίωσης», σημείωσε ο κ. Δοξαστάκης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υπήρξε μέριμνα και πρόνοια για το τέλος ανθεκτικότητας, ώστε μέρος αυτών των χρημάτων να αποδίδεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, για να προχωρήσουν τα απαραίτητα έργα υποδομής.
Τέλος, ο δήμαρχος αναφέρθηκε σε μια σημαντική εξέλιξη που αφορά τα Airbnb, λέγοντας ότι για πρώτη φορά εμπεριέχονται ρυθμίσεις οι οποίες μπορούν να δώσουν σχεδιασμό και κατευθύνσεις για τα Airbnb.
«Πλέον υπάρχουν ρυθμίσεις που αφορούν είτε τη χρονική διάρκεια μίσθωσης είτε την αναβάθμιση των περιοχών στις οποίες θα χωροθετηθούν.
Μια άλλη πολύ σημαντική ρύθμιση είναι ότι υπάρχει πρόνοια και ρύθμιση για την παράκτια ζώνη, που σε απόσταση 25 μέτρων από τον Αιγιαλό απαγορεύεται κάθε είδους οικοδομική δραστηριότητα ή εργασία. Η ζώνη αυτή των 25 μέτρων από τη γραμμή Αιγιαλού και εσωτερικά είναι αδόμητη και γίνεται για λόγους προστασίας της παράκτιας ζώνης και του περιβάλλοντος», κατέληξε ο δήμαρχος Χερσονήσου.
Ως σημαντική θεσμική εξέλιξη χαρακτήρισε τη δημοσίευση της ΚΥΑ ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι μέρος των θέσεών του δεν υιοθετήθηκε, αφήνοντας εκκρεμότητες που, σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω την αναπτυξιακή του στόχευση.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί στην πράξη, μέσα από την εξειδίκευσή του στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια και την εφαρμογή του σε επίπεδο ΟΤΑ.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γιάννης Χατζής, τονίζει ότι ο πυρήνας των περιορισμών στην τελική εκδοχή του Ειδικού Χωροταξικού παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητος.
