Η Κρήτη και η Γαύδος αναδείχθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2026 στη βασική πύλη εισόδου προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Refugee Support Aegean (RSA), τα οποία βασίζονται σε επίσημα δεδομένα του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος.
Σύμφωνα με την έκθεση, από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούνιο καταγράφηκαν 8.552 αφίξεις σε 198 περιστατικά, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 70% του συνόλου των αφίξεων που σημειώθηκαν στη χώρα το ίδιο χρονικό διάστημα.
Οι περισσότεροι νεοαφιχθέντες προέρχονται από το Μπαγκλαντές (41,3%), το Σουδάν (36,9%) και την Αίγυπτο (12,3%), ενώ ιδιαίτερα υψηλός είναι και ο αριθμός των ανηλίκων, που ανέρχονται σε 780 άτομα, δηλαδή περίπου στο 9% του συνολικού αριθμού αφίξεων.
Στην έκθεσή της η RSA επισημαίνει ότι ανάμεσα στους ανθρώπους που φτάνουν στην Κρήτη βρίσκονται συχνά γυναίκες, βρέφη και θύματα βασανιστηρίων ή κακοποίησης.
Μάλιστα, επικαλείται μαρτυρία του προέδρου του Περιφερειακού Τμήματος Ιεράπετρας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Μανώλη Παπαδάκη.
Τραύματα από κακοποίηση, αφυδάτωση και πολύνεκρα ναυάγια
Πίσω από τους αριθμούς, η έκθεση της RSA καταγράφει τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες φτάνουν πολλοί από τους νεοαφιχθέντες στην Κρήτη και τη Γαύδο. Ανάμεσά τους βρίσκονται γυναίκες, βρέφη, ανήλικοι, αλλά και άνθρωποι που φέρουν εμφανή σημάδια βίας και κακοποίησης.
Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία του προέδρου του Περιφερειακού Τμήματος Ιεράπετρας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Μανώλη Παπαδάκη, ο οποίος, σύμφωνα με την έκθεση, ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις ανθρώπων με σημάδια από ξυλοδαρμό, ακόμη και από μαστίγιο και γκλοπ, ενώ οι διαπιστώσεις αυτές επιβεβαιώθηκαν και από γιατρό του Ερυθρού Σταυρού.
Παράλληλα, έχουν αντιμετωπιστεί περιστατικά υποθερμίας τους χειμερινούς μήνες, αφυδάτωσης σε ενήλικες και βρέφη, αλλά και εγκαυμάτων, τα οποία αποδίδονται στην πολύωρη παραμονή επιβατών κοντά στα ντεπόζιτα καυσίμων των σκαφών.
Η έκθεση αναφέρεται ακόμη στα πολύνεκρα ναυάγια που σημειώθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2026 στη θαλάσσια διαδρομή προς την Κρήτη. Τον Φεβρουάριο, το ναυτικό δυστύχημα στους Καλούς Λιμένες είχε ως τραγικό απολογισμό τρεις νεκρούς και 25 αγνοούμενους, ενώ τον Μάρτιο διασωθέντες από ναυάγιο ανοιχτά της Ιεράπετρας κατέθεσαν ότι 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τις κακουχίες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και, όπως ισχυρίστηκαν, οι σοροί τους ρίχτηκαν στη θάλασσα. Τον Ιούνιο καταγράφηκαν ακόμη δύο θάνατοι, ένας άνδρας που έπεσε στη θάλασσα ύστερα από επεισόδιο εν πλω και ένας 30χρονος από το Μπαγκλαντές, ο οποίος κατέληξε στο Νοσοκομείο Χανίων μετά τη διάσωσή του.
Δείτε βίντεο από επιχείρηση διάσωσης:
Η Κρήτη χωρίς οργανωμένες δομές φιλοξενίας
Παρά τη σημαντική αύξηση των αφίξεων, η έκθεση υπογραμμίζει ότι δύο χρόνια μετά την έναρξη της έντονης μεταναστευτικής πίεσης, εξακολουθούν να μην υπάρχουν οργανωμένες και κατάλληλες δομές υποδοχής και φιλοξενίας στο νησί.
Όπως αναφέρει η RSA, οι νεοαφιχθέντες συνεχίζουν να μεταφέρονται σε προσωρινούς και ακατάλληλους χώρους, όπως:
- το Παλιό Ψυγείο στο λιμάνι του Ηρακλείου,
- το παλιό Λιμεναρχείο Ρεθύμνου,
- το παλιό σχολείο στους Καλογέρους Ιεράπετρας,
με την οργάνωση να κάνει λόγο για ανεπαρκείς συνθήκες διαβίωσης και ελλείψεις σε βασικές υποδομές.
Στην ίδια έκθεση φιλοξενείται και δήλωση της αντιδημάρχου Κοινωνικής Μέριμνας Ηρακλείου, Στυλιανής Αρχοντάκη, η οποία επισημαίνει ότι δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση προς τους δήμους και τις τοπικές κοινωνίες για τον σχεδιασμό των δομών φιλοξενίας.
Αντιδράσεις φορέων και ανησυχία για την κατάσταση
Η RSA σημειώνει ακόμη ότι οι συνθήκες διαχείρισης του μεταναστευτικού ζητήματος προκάλεσαν παρεμβάσεις και αντιδράσεις από φορείς της Κρήτης.
Μεταξύ άλλων γίνεται αναφορά σε δημόσιες τοποθετήσεις του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου, της Ένωσης Εργαζομένων Βενιζελείου Νοσοκομείου, αλλά και εργαζομένων της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, οι οποίοι εξέφρασαν προβληματισμό για τον τρόπο διαχείρισης των αυξημένων ροών.
Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με την έκθεση, το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκε ένταση του ξενοφοβικού κλίματος στην Κρήτη, τόσο μέσω περιστατικών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσο και μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις πολιτικών προσώπων.
Ναυάγια, θύματα και πολιτικές αποτροπής
Η έκθεση της RSA αναφέρεται επίσης στα θανατηφόρα περιστατικά που σημειώθηκαν στη θαλάσσια διαδρομή προς την Κρήτη και τη Γαύδο, με δεκάδες ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους και άλλους να εξακολουθούν να αγνοούνται.
Παράλληλα γίνεται αναφορά:
- στις μεταφορές εκατοντάδων προσφύγων προς δομές του Ανατολικού Αιγαίου,
- στις αντιδράσεις τοπικών αρχών,
- στην εντατικοποίηση των πολιτικών αποτροπής σε συνεργασία με τις λιβυκές αρχές,
- καθώς και στην ποινική αντιμετώπιση προσφύγων που κατηγορούνται ως διακινητές, αλλά και στην παρατεταμένη διοικητική κράτησή τους.
Σύμφωνα με τη Refugee Support Aegean, τα στοιχεία της έκθεσης βασίζονται σε δεδομένα που παρασχέθηκαν από το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα, καθώς και σε συνεντεύξεις με τοπικούς φορείς, συλλόγους και δημοσιεύματα του τοπικού και πανελλαδικού Τύπου. Η πλήρης έκθεση συνοδεύεται από αναλυτικά γραφήματα και στατιστικά στοιχεία για τις αφίξεις, τις εθνικότητες, τους ανήλικους και τις συνθήκες υποδοχής στην Κρήτη.
Δείτε ΕΔΩ την πλήρη έκθεση της Refugee Support Aegean
