Όσοι έχουν προγραμματίσει διακοπές στην Αλβανία αυτό το καλοκαίρι ίσως χρειαστεί να το σκεφτούν δύο φορές πριν βουτήξουν στη θάλασσα. Νέα ευρωπαϊκή έκθεση για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης αποκαλύπτει ποιες χώρες διαθέτουν τις καθαρότερες αλλά και τις πιο προβληματικές παραλίες της Ευρώπης, με την Αλβανία να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας όσον αφορά τις παράκτιες περιοχές με χαμηλή ποιότητα νερού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 23% των παράκτιων σημείων κολύμβησης της Αλβανίας αξιολογήθηκαν ως «κακής ποιότητας», ποσοστό που είναι υπερτριπλάσιο από εκείνο της Εσθονίας, η οποία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 6,7%. Παράλληλα, μόλις το 16% των αλβανικών παραλιών έλαβε την κορυφαία αξιολόγηση «εξαιρετική», ενώ το 38% χαρακτηρίστηκε «καλή».
Το ποσοστό αυτό απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς συνολικά το 88% των παράκτιων υδάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατατάσσεται στην κατηγορία «εξαιρετικής ποιότητας».
Η εικόνα για την Ελλάδα είναι εντελώς διαφορετική. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για το 2025, η χώρα συγκαταλέγεται στις κορυφαίες της Ευρώπης ως προς την καθαρότητα των υδάτων κολύμβησης. Συνολικά ελέγχθηκαν 1.734 σημεία κολύμβησης, εκ των οποίων τα 1.733 είναι παράκτια.
Από αυτά, τα 1.684, δηλαδή το 97,1%, αξιολογήθηκαν ως «εξαιρετικής ποιότητας», ενώ το 2,4% χαρακτηρίστηκε «καλό» και μόλις ένα σημείο (0,1%) κρίθηκε «επαρκές». Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι καμία ελληνική παραλία ή σημείο κολύμβησης δεν κατατάχθηκε στην κατηγορία «κακής ποιότητας». Παράλληλα, το 99,6% των ελληνικών υδάτων πληροί τουλάχιστον τα ελάχιστα πρότυπα που θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια των λουομένων.
Η θετική αυτή εικόνα δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο. Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά υψηλές επιδόσεις τα τελευταία χρόνια, με το ποσοστό των ακτών που χαρακτηρίζονται «εξαιρετικές» να παραμένει πάνω από το 95% σε όλη την τετραετία 2022-2025. Μόνο κατά την περσινή κολυμβητική περίοδο συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν περισσότερα από 10.400 δείγματα νερού στο πλαίσιο ενός από τα μεγαλύτερα δίκτυα παρακολούθησης στην Ευρώπη.
Τα στοιχεία για την Κρήτη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία και για την Κρήτη, η οποία διαχρονικά συγκαταλέγεται στις περιοχές με τις περισσότερες βραβευμένες και πολυσύχναστες παραλίες της χώρας. Το νησί διαθέτει εκατοντάδες σημεία κολύμβησης που παρακολουθούνται συστηματικά στο πλαίσιο των εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων ελέγχου, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Η συνολικά εξαιρετική επίδοση της Ελλάδας στην ποιότητα των υδάτων ενισχύει περαιτέρω την εικόνα της Κρήτης ως προορισμού που συνδυάζει φυσική ομορφιά, καθαρές θάλασσες και υψηλά πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας.
Στον αντίποδα, οι καλύτερες επιδόσεις καταγράφηκαν στην Κύπρο, τη Λιθουανία και τη Σλοβενία, όπου το 100% των παράκτιων σημείων κολύμβησης αξιολογήθηκε ως «εξαιρετικό».
Η αξιολόγηση βασίζεται σε ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 2025 σε περισσότερα από 22.000 σημεία κολύμβησης σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Αλβανία και την Ελβετία. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Ύδατα Κολύμβησης και εξετάζουν την παρουσία βακτηρίων που αποτελούν δείκτες κοπρανώδους ρύπανσης και λυμάτων.
Η ποιότητα των υδάτων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα περιβάλλοντος, αλλά και δημόσιας υγείας. Η κατάποση μολυσμένου νερού μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές διαταραχές, διάρροια και άλλες ασθένειες, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την παρακολούθηση των παραλιών και των σημείων κολύμβησης.
Οι περιοχές αξιολογούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου και κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες: «κακή», «επαρκής», «καλή» και «εξαιρετική».
Παρά τα προβλήματα που εντοπίστηκαν σε ορισμένες περιοχές, η συνολική εικόνα για την Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα θετική. Συνολικά το 87,4% των παράκτιων υδάτων κατατάχθηκε στην ανώτερη κατηγορία «εξαιρετικής ποιότητας», ενώ μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό κρίθηκε ακατάλληλο.
Η επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, Λίνα Ίλα-Μόνονεν, δήλωσε ότι η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων έχει συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων, επιτρέποντας στη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών να απολαμβάνει ασφαλή κολύμβηση.
Καλά νέα προκύπτουν επίσης για το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, τη Λετονία, τη Μάλτα και τη Ρουμανία, καθώς καμία από τις παράκτιες περιοχές κολύμβησης αυτών των χωρών δεν αξιολογήθηκε ως «κακής ποιότητας».
Στην Ιρλανδία, το 78% των παράκτιων σημείων έλαβε αξιολόγηση «εξαιρετική», ενώ μόλις το 0,7% κρίθηκε προβληματικό.
Η εικόνα αλλάζει αισθητά όταν εξετάζονται οι λίμνες και τα ποτάμια. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο το 78% των εσωτερικών υδάτων κολύμβησης κατατάχθηκε ως «εξαιρετικό», ωστόσο οι επιδόσεις των ποταμών ήταν αισθητά χαμηλότερες. Παρότι οι ποταμοί αποτελούν μόλις το 5,5% των συνολικών σημείων κολύμβησης, μόνο το 47% αυτών έλαβε την υψηλότερη αξιολόγηση.
Η Ισπανία εμφάνισε τα χειρότερα αποτελέσματα στα εσωτερικά ύδατα, καθώς το 11% των σημείων κολύμβησης σε λίμνες και ποτάμια χαρακτηρίστηκε «κακής ποιότητας». Ακολούθησαν η Κροατία με 7,1% και η Γαλλία με 6%.
Ακόμη και χώρες με ιδιαίτερα καθαρές ακτές, όπως η Πορτογαλία, παρουσίασαν δυσκολίες στη διατήρηση υψηλής ποιότητας νερού σε λίμνες και ποτάμια.
Αν και η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή έκθεση δεν περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, ξεχωριστά στοιχεία δείχνουν ότι η κατάσταση εκεί παραμένει ανησυχητική. Σύμφωνα με δεδομένα του βρετανικού υπουργείου Περιβάλλοντος (DEFRA), μόλις δύο ποτάμια που έχουν χαρακτηριστεί επίσημα ως σημεία κολύμβησης διαθέτουν επαρκή ποιότητα νερού, ενώ τα υπόλοιπα έχουν χαρακτηριστεί προβληματικά και συνοδεύονται από συστάσεις αποφυγής κολύμβησης.
Παρόμοιες προειδοποιήσεις ισχύουν και για 26 παράκτιες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, λόγω υψηλών επιπέδων ρύπανσης.
Μάλιστα, η περιβαλλοντική οργάνωση Surfers Against Sewage υποστηρίζει ότι τα τελευταία πέντε χρόνια καταγράφηκαν περίπου 6.000 περιστατικά ασθενειών που συνδέθηκαν με κολύμβηση σε επίσημα αναγνωρισμένες περιοχές λουομένων. Μόνο το προηγούμενο έτος, περισσότεροι από 1.200 λουόμενοι ανέφεραν ότι αρρώστησαν μετά την επαφή τους με τα νερά συγκεκριμένων παραλιών και σημείων κολύμβησης.
