Τα αποτελέσματα ενός πρωτοποριακού εκπαιδευτικού και ερευνητικού προγράμματος, που έφερε τη σεισμολογική επιστήμη μέσα στις σχολικές αίθουσες της Κρήτης, παρουσιάστηκαν στην αίθουσα συνεδριάσεων της Περιφέρειας Κρήτης στο Ηράκλειο.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης και του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), μέσω του Ινστιτούτου Φυσικής Εσωτερικού της Γης και Γεωκαταστροφών, με αντικείμενο την αποτίμηση του «Πιλοτικού Ερευνητικού Δικτύου Σχολικών Σεισμογράφων σε Σχολεία της Κρήτης».
Το πρόγραμμα ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια και υλοποιήθηκε σε οκτώ σχολικές μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, δύο σε κάθε νομό της Κρήτης. Στο πλαίσιό του εγκαταστάθηκαν σεισμογράφοι χαμηλού κόστους, οι οποίοι καταγράφουν με μεγάλη ακρίβεια τις σεισμικές δονήσεις, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε εκπαιδευτικό υλικό προσαρμοσμένο στις ανάγκες των σχολείων.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Ινστιτούτου Φυσικής Εσωτερικού της Γης και Γεωκαταστροφών του ΕΛΜΕΠΑ, Φίλιππος Βαλιανάτος, βασικός στόχος του προγράμματος ήταν η εισαγωγή των αρχών της Σεισμολογίας και της μελέτης του σεισμού στη σχολική εκπαίδευση με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο.
Οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να εργαστούν πάνω σε πραγματικά σεισμολογικά δεδομένα, να υπολογίζουν το μέγεθος και το επίκεντρο σεισμών και να συμμετέχουν σε βιωματικές δράσεις, όπως ο «Μικρός Σεισμολόγος», αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στην παρακολούθηση και ανάλυση των σεισμικών φαινομένων.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η συμβολή των Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ) Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου, τα στελέχη των οποίων συμμετείχαν ενεργά στην υλοποίηση του έργου και στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
Ο αντιπρόεδρος του ΕΛΜΕΠΑ, Αθανάσιος Μαλάμος, τόνισε ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση τεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά αφορά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εκπαιδευτικού περιεχομένου γύρω από τους σεισμούς, τα γεωδυναμικά φαινόμενα και τις γεωκαταστροφές. Όπως σημείωσε, στόχος είναι η μακροχρόνια αξιοποίηση των υποδομών και του εκπαιδευτικού υλικού, ώστε να ενισχυθεί η σύνδεση της εκπαίδευσης με την επιστημονική γνώση και την έρευνα.
Από την πλευρά του, ο υπεύθυνος του ΕΚΦΕ Ρεθύμνου και γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης ΕΚΦΕ, Κωστής Καγιαδάκης, επισήμανε ότι η ουσιαστική φάση του προγράμματος ξεκινά τώρα, με την αξιοποίηση των σεισμογράφων στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία. Όπως εξήγησε, οι σταθμοί λειτουργούν ως ένα ενιαίο δικτυωμένο σύστημα, επιτρέποντας σε μαθητές και εκπαιδευτικούς να έχουν πρόσβαση σε πραγματικά δεδομένα και να τα χρησιμοποιούν για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς.
Η αντιπεριφερειάρχης Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης της Περιφέρειας Κρήτης, Ελένη Μαράκη-Μπελαδάκη, χαρακτήρισε το πρόγραμμα ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς έφερε τη σχολική κοινότητα σε άμεση επαφή με την επιστημονική έρευνα. Όπως ανέφερε, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με εξειδικευμένους επιστήμονες και να προσεγγίσουν βιωματικά ζητήματα που σχετίζονται με τη Σεισμολογία, αποκτώντας γνώσεις που ξεπερνούν τα όρια της θεωρητικής διδασκαλίας.
Στη σημασία της ανάπτυξης κουλτούρας πρόληψης και πολιτικής προστασίας στάθηκε ο εντεταλμένος σύμβουλος Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Κρήτης, Γιάννης Λεονταράκης. Όπως υπογράμμισε, το πρόγραμμα συνέβαλε στην ενημέρωση μαθητών και εκπαιδευτικών για το φαινόμενο του σεισμού και στην καλλιέργεια δεξιοτήτων αυτοπροστασίας, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για μια περιοχή με έντονη σεισμική δραστηριότητα όπως η Κρήτη.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης αναδείχθηκαν επίσης τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά οφέλη του δικτύου, καθώς και η επιτυχής καταγραφή πρόσφατων σεισμικών γεγονότων από τους σχολικούς σταθμούς, γεγονός που επιβεβαίωσε την αποτελεσματικότητα του εξοπλισμού και τη χρησιμότητα του εγχειρήματος.
Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος και άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασής του τα επόμενα χρόνια. Όπως επισημάνθηκε, η μέχρι σήμερα πορεία του εγχειρήματος δημιουργεί αισιοδοξία για τη συνέχισή του, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη σύνδεση της σχολικής εκπαίδευσης με την επιστημονική γνώση, την έρευνα και την καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης απέναντι στους φυσικούς κινδύνους.
