Σε φάση πλήρους εφαρμογής βρίσκεται το πρόγραμμα “Νταντάδες της γειτονιάς”, με το άνοιγμα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας να σηματοδοτεί μια πιο οργανωμένη προσπάθεια στήριξης των οικογενειών με μικρά παιδιά από την κυβέρνηση Πρόκειται για μια δράση που επιχειρεί να απαντήσει σε ένα διαχρονικό πρόβλημα: την έλλειψη επαρκών θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και τη δυσκολία πολλών γονέων να συνδυάσουν την εργασία με τη φροντίδα των παιδιών τους. Οι ίδιοι οι νηπιαγωγοί «νιώθουν» τους προβληματισμούς του σύγχρονου γονέα καθώς το δημόσιο σχολείο προσπαθεί να καλύψει όσο μπορεί την μεγάλη λίστα με δοκιμασίες που βιώνει πλέον η Ελληνική οικογένεια.
Υπενθυμίζεται πως το πρόγραμμα αφορά παιδιά ηλικίας από 2 μηνών έως 2,5 ετών και δίνει τη δυνατότητα κατ’ οίκον φροντίδας από επιμελητές και επιμελήτριες που εντάσσονται σε ειδικό μητρώο. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς παιδικούς σταθμούς, το συγκεκριμένο μοντέλο εστιάζει στην εξατομικευμένη φροντίδα, μέσα στο οικείο περιβάλλον του παιδιού, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς.
Η διαδικασία υλοποίησης εξελίσσεται σε δύο στάδια: αρχικά η πλατφόρμα για την εγγραφή των επιμελητών στο μητρώο ανοίγει σήμερα Δευτέρα όπου όσοι ενδιαφέρονται καλούνται να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά και να πιστοποιήσουν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η φάση των αιτήσεων από τους γονείς, οι οποίοι θα επιλέγουν τον φροντιστή που ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες τους.
Μια “ανάσα” στα προβλήματα των οικογενειών
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν όχι μόνο επαγγελματίες, αλλά και πρόσωπα από το στενό οικογενειακό περιβάλλον. Παππούδες, γιαγιάδες ή άλλα συγγενικά πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να εγγραφούν ως επιμελητές, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως η κατοχή πιστοποιητικών υγείας, η απουσία ποινικών εκκρεμοτήτων και η παρακολούθηση βασικής εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων μαθημάτων πρώτων βοηθειών. Με τον τρόπο αυτό, το πρόγραμμα επιχειρεί να αξιοποιήσει ήδη υπάρχοντα δίκτυα φροντίδας, δίνοντάς τους ταυτόχρονα θεσμική μορφή. Σε ό,τι αφορά τους δικαιούχους, το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε μητέρες με παιδιά έως 2,5 ετών, ενώ προβλέπεται συμμετοχή και για πατέρες που έχουν την αποκλειστική επιμέλεια. Δικαίωμα ένταξης έχουν εργαζόμενες, αυτοαπασχολούμενες, άνεργες, αλλά και φοιτήτριες μητέρες, γεγονός που διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των ωφελούμενων. Τα εισοδηματικά κριτήρια λειτουργούν ως βασικός μηχανισμός επιλογής: το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στις 24.000 ευρώ για οικογένειες με ένα παιδί και στις 27.000 ευρώ για δύο παιδιά, ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες δεν τίθεται περιορισμός.
Η οικονομική ενίσχυση που παρέχεται φτάνει έως και τα 500 ευρώ μηνιαίως για πλήρη απασχόληση φροντιστή και έως 300 ευρώ για μερική. Το ποσό καταβάλλεται μέσω εργοσήμου, γεγονός που συμβάλλει και στην καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας στον τομέα της παιδικής φροντίδας. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα δεν λειτουργεί μόνο ως υποστηρικτικός μηχανισμός για τις οικογένειες, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της νόμιμης απασχόλησης. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα επιλογής και αλλαγής επιμελητή, κάτι που ενισχύει την ευελιξία και επιτρέπει στους γονείς να προσαρμόζουν τη φροντίδα του παιδιού τους στις πραγματικές ανάγκες της καθημερινότητας. Ο κάθε επιμελητής μπορεί να αναλάβει έως τρία παιδιά, στοιχείο που αποσκοπεί στη διατήρηση ποιοτικών συνθηκών φροντίδας. Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς διασφαλίζει ότι η εξατομικευμένη προσέγγιση που αποτελεί και βασικό χαρακτηριστικό του προγράμματος δεν θα υπονομευθεί από υπερβολικό φόρτο εργασίας. Σύμφωνα με τα στατιστικά που παρουσίασε ο ίδιος ο πρωθυπουργός την εβδομάδα έναρξης του προγράμματος, η πλατφόρμα είδε σημαντική κίνηση από τις πρώτες ημέρες λειτουργίας της: "Δυναμική πρεμιέρα έκανε και η πλατφόρμα ntantades.gov.gr, με πάνω από 13.500 επισκέψεις από την πρώτη κιόλας μέρα λειτουργίας. Στην πιλοτική του φάση είδαμε πόσο πολύ βοήθησε, αφού εξυπηρετήθηκαν πάνω από 2.200 οικογένειες, καλύπτοντας ανάγκες φροντίδας για 2.370 παιδιά από 1.209 πιστοποιημένους επιμελητές και επιμελήτριες".
Η πραγματικότητα του να είσαι γονέας
Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, οι “Νταντάδες της γειτονιάς” εντάσσονται σε μια σειρά πολιτικών που στοχεύουν στη εξισορρόπηση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής. Για πολλούς γονείς, και ιδιαίτερα για τις μητέρες, η έλλειψη αξιόπιστων λύσεων για να προσέχουν τα παιδιά τους αποτελεί βασικό εμπόδιο για την παραμονή ή την επιστροφή στην αγορά εργασίας. Το πρόγραμμα επιχειρεί να περιορίσει αυτό το εμπόδιο, προσφέροντας μια πιο ευέλικτη και προσαρμοσμένη λύση. Όπως επεσήμανε στην “Ν.Κ.” η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. στο ν. Ηρακλείου “Δομήνικος Θεοτοκόπουλος”, κ. Ζαμπία Λαζανάκη, τα προβλήματα των γονέων φαίνονται και στους εκπαιδευτικούς του νομού, καθώς η ανατροφή ενός παιδιού γίνεται όλο και πιο δύσκολη: «Εκτός από την ιδιότητά μου ως νηπιαγωγός, ενεργά εκπαιδεύω οικογένειες σε σχολές γονέων. Είναι ξεκάθαρο πως οι γονείς ξέρουν τί πρέπει να κάνουν για να μεγαλώσουν το παιδί τους αλλά τους απορροφά η πιεστική καθημερινότητα. Πλέον οι περισσότερες οικογένειες αναγκάζονται να έχουν και του δύο γονείς στην εργασία για να τα βγάλουν πέρα με τις απαιτήσεις του μήνα. Ήδη και σε εμάς, ζητούν στα νηπιαγωγεία να φέρνουν τα παιδιά τους νωρίτερα μέσα στην ημέρα ώστε να μπορούν να συνάδουν με το ωράριο της εργασίας τους. Υπάρχει πλέον η “πρωινή υποδοχή”, που δίνει την δυνατότητα στους γονείς να φέρνουν τα παιδιά τους στο νήπιο και το προνήπιο από τις 7:45 όταν η κανονική προσέλευση είναι στις 8, πολλές φορές και στις 8:30. Παράλληλα όλο και περισσότερα παιδιά μπαίνουν στο ολοήμερο, με αποτέλεσμα να φεύγουν στις 4 από τον χώρο του σχολείου. Είναι ξεκάθαρο πως οι οικογένειες χρειάζονται όλη την βοήθεια που μπορούμε να τους δώσουμε».
Η νηπιαγωγός και αντιπρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. στο ν. Ηρακλείου “Δομήνικος Θεοτοκόπουλος” κ. Ζαμία Λαζανάκη.
Ζαμπία Λαζανάκη: «Ας έχουν οι αιτούντες γνώμονα την αγάπη για τα παιδιά»
Συγκεκριμένα όπως επεσήμανε η κ. Λαζανάκη το ζήτημα σε αυτή την περίπτωση είναι ότι πολλοί γονείς ακόμη υποχρεώνονται στους παππούδες και τις γιαγιάδες για να προσέχουν τα παιδιά: «Ευτυχώς που στην Ελλάδα έχουμε ακόμη την κουλτούρα με την συμβολή παππούδων και γιαγιάδων στην ανατροφή ενός παιδιού. Πιστεύω πως και αυτό το πρόγραμμα προσπαθεί να γίνει η προέκταση αυτής της όμορφης παράδοσης, για να βοηθήσει ειδικά και τις οικογένειες που δεν έχουν “πρόσβαση” σε αυτό το “δεύτερο σπίτι” που έχει τα παιδιά “δύο φορές” σαν τα δικά του παιδιά. Επιπλέον είναι ξεκάθαρο πως δημιουργεί νέες προοπτικές απασχόλησης, κυρίως για γυναίκες, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και αναγνωρίζοντας στην πράξη την αξία της φροντίδας ως επαγγελματικής δραστηριότητας. Το κατά πόσο θα πετύχει βέβαια είναι άξιο περιέργειας. Μπορεί το υπουργείο να εγγυάται πως θα ελέγχει τους αιτούντες, όμως κατά πόσο θα εφαρμόζεται αυτός ο έλεγχος. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει οι αιτούντες να έχουν κινητήριο δύναμη και γνώμονα για την αίτησή τους την αγάπη για τα παιδιά και όχι αποκλειστικά το χρηματικό συμφέρον. Σε αυτές τις τρυφερές ηλικίες τα παιδιά είναι σαν “σφουγγάρια”: απορροφούν όλες τις συμπεριφορές που βλέπουν στο περιβάλλον τους και τις χρησιμοποιούν για να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα τους. Ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά σε κάθε ηλικία αξίζουν και χρειάζονται τον ποιοτικό τους χρόνο. Και μόνο με αυτό στο μυαλό θα πρέπει να πορεύονται οι οικογένειες, όσο μπορούν σε όποια επιλογή και να πάρουν για το παιδί τους».
