Στην τελική ευθεία μπαίνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό, το οποίο αναμένεται να καθορίσει το μέλλον της ανάπτυξης του κλάδου. Σημαντική παράμετρος του σχεδιασμού θεωρείται ο περιορισμός των διαθέσιμων κλινών και η απαγόρευση μετατροπής νέων κατοικιών σε Airbnb, σε περιοχές όπως η Κρήτη και οι Κυκλάδες που παρουσιάζουν έντονη τουριστική κίνηση. Στόχος είναι να δοθούν λύσεις στο πολύ σοβαρό πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης που αντιμετωπίζουν διάφορες κοινωνικές ομάδες, όπως εργαζόμενοι, σπουδαστές και οικογένειες.
Παρά το κλείσιμο της δημόσιας διαβούλευσης του προσχεδίου ΕΧΠ πριν από περίπου 1,5 έτος και της απαιτούμενης δέουσας εκτίμησης για τις επιπτώσεις της εφαρμογής του στις περιοχές Natura στα τέλη του 2025, κρίσιμα νομικά ζητήματα βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση. Γι’ αυτό, άλλωστε, τον Φεβρουάριο είχε μετατεθεί και πάλι η ολοκλήρωσή του και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που το συνοδεύει για τις 30 Ιουνίου, με απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Ταγαρά. Ωστόσο, στελέχη των δύο συναρμόδιων υπουργείων (ΥΠ.ΕΝ. και Τουρισμού) υποστηρίζουν ότι η σχετική Υπουργική Απόφαση θα δημοσιευθεί μετά το Πάσχα.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου νομοθετικού πλαισίου, περιοχές της Κρήτης, όπως τα Μάλια, η Χερσόνησος Ηρακλείου και η Νέα Κυδωνία Χανίων, εντάσσονται στις υπερκορεσμένες τουριστικά ζώνες, κάτι που σημαίνει ότι έχουν μειωθεί αρκετά τα ελεύθερα ακίνητα που διατίθενται για διαφορετικούς σκοπούς πέραν της φιλοξενίας των ξένων επισκεπτών.
Στελέχη των δύο συναρμόδιων υπουργείων (ΥΠ.ΕΝ. και Τουρισμού) υποστηρίζουν ότι η σχετική Υπουργική Απόφαση για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο στον τουρισμό θα δημοσιευθεί μετά το Πάσχα
Οι γνώμες των φορέων του νησιού γύρω από το χωροταξικό πλαίσιο διίστανται, καθώς από τη μία πλευρά υποστηρίζεται η άποψη ότι πρέπει να δοθούν εδώ και τώρα λύσεις πάνω στο ακανθώδες ζήτημα της στεγαστικής κρίσης, από την άλλη υπάρχουν και οι γνώμες εκείνες που αναφέρουν ότι με περιοριστικά μέτρα προς τους ιδιοκτήτες ακινήτων ζημιώνεται η οικονομία και το τουριστικό προϊόν της χώρας.
«Στην ανέγερση νέων κατοικιών βρίσκεται η λύση»
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων νομού Ηρακλείου, Κώστας Αράπογλου, σχολιάζοντας το νέο χωροταξικό για τον τουρισμό δήλωσε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr: «Δε θεωρώ ότι μέσα από περιορισμούς προς τους ιδιοκτήτες να αξιοποιήσουν τα ακίνητά τους για βραχυχρόνια μίσθωση θα ενισχυθεί αντιστρόφως η μακροχρόνια μίσθωση και θα δοθούν λύσεις στη στεγαστική κρίση. Στην προκειμένη περίπτωση χρειάζονται άλλα πιο δραστικά μέτρα, τα οποία εμείς από την πλευρά των ιδιοκτητών εξακολουθούμε να θέτουμε στο τραπέζι του διαλόγου με την κυβέρνηση. Καταρχάς, ζητάμε να μη μειωθούν τα όρια των οικισμών, κάτι που έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται, και παράλληλα να δοθούν κίνητρα για την κατασκευή νέων οικοδομών. Εάν λοιπόν η κυβέρνηση νομοθετήσει υπέρ της ανέγερσης νέων κατοικιών, φορολογώντας επί παραδείγματι για μία δεκαπενταετία τους ιδιοκτήτες με τον κατώτατο συντελεστή του 15%, στην περίπτωση που εκείνοι διαθέσουν τις κατοικίες τους για μακροχρόνια μίσθωση, σίγουρα μία τέτοια προοπτική θα δώσει ανάσες στο πρόβλημα στέγης».
Ο κ. Αράπογλου χαρακτήρισε «ως αντικίνητρο το νέο χωροταξικό για τον τουρισμό για τη μετατροπή μίας κατοικίας σε Airbnb», ωστόσο, όπως σημειώνει ο ίδιος, μία τέτοια εξέλιξη δε σημαίνει ότι «θα στρέψει υποχρεωτικά τους ιδιοκτήτες προς τη μακροχρόνια μίσθωση. Κάποιοι θα προτιμήσουν να κρατούν παροπλισμένες τις ιδιοκτησίες τους, αν σκεφτούμε μάλιστα ότι θα χρειαστούν πολλά χρήματα για να τις κάνουν λειτουργικές».
«Αναγκαία προϋπόθεση το χωροταξικό στον τουρισμό»
Ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΑΚ, Γιώργος Ταβερναράκης, σε δήλωσή του στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr επισημαίνει ότι «το νέο χωροταξικό για τον τουρισμό είναι μία αναγκαία προϋπόθεση. Καταθέσαμε μάλιστα τις προτάσεις μας το προηγούμενο διάστημα, ενώ βγήκε και η γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, όμως μέχρι τώρα δεν υπάρχει κάποια εξέλιξη. Ελπίζουμε αυτό να συμβεί σύντομα. Έχουμε προτείνει να μπουν όρια στις τουριστικές κλίνες σε περιοχές της Κρήτης που εμφανίζουν υψηλή επισκεψιμότητα, αλλά αυτό για να συμβεί πρέπει πρώτα να υπάρξει ενίσχυση των υποδομών και ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
Είναι απαραίτητη συνθήκη σήμερα οι εργαζόμενοι στον τουρισμό να βρίσκουν σπίτι στις περιοχές που εργάζονται τους θερινούς μήνες και όχι να μη γνωρίζουν πού θα μείνουν. Το ίδιο ισχύει και για τους φοιτητές, τους εργαζόμενους στην Υγεία και φυσικά του απλούς οικογενειάρχες. Δυστυχώς, η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη και από την άλλη η διαθεσιμότητα κατοικιών πολύ μικρή. Ίσως και εδώ στην Κρήτη, στο Ηράκλειο για παράδειγμα θα έπρεπε να υπάρξει ένα “κόφτης” ανάλογος με εκείνον που τέθηκε σε εφαρμογή στην Αττική. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το νέο χωροταξικό για τον τουρισμό είναι ένα θετικό μέτρο και περιμένουμε από την πλευρά μας να το δούμε να υλοποιείται».
Κρίσιμος παράγοντας
Την περασμένη Τετάρτη, πάντως, πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη υπό τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και τον υφυπουργό Νίκο Ταγαρά, με τη συμμετοχή στελεχών των δύο υπουργείων και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που συζητήθηκαν αφορά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, οι οποίες αποτελούν πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη διαμόρφωση της τουριστικής και στεγαστικής αγοράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάστηκε το κατά πόσο η ρύθμιση του συγκεκριμένου τομέα θα ενσωματωθεί απευθείας στην Κοινή Υπουργική Απόφαση του ΕΧΠ ή αν θα εξειδικευθεί σε μεταγενέστερο στάδιο μέσω ειδικών ρυθμίσεων. Σε κάθε περίπτωση, θεωρείται βέβαιο ότι οι κατευθύνσεις για τα Airbnb θα αποτυπωθούν και στα τοπικά και ειδικά πολεοδομικά σχέδια που εκπονούνται σε όλη τη χώρα.
Το “μέτωπο”
Κρίσιμο “μέτωπο” παραμένει και ο επιτρεπόμενος αριθμός τουριστικών κλινών στις Κυκλάδες, από τη Μύκονο και τη Σαντορίνη έως και τα μικρότερα νησιά που δέχονται αυξανόμενες πιέσεις. Όπως επισημαίνει στέλεχος του ΥΠ.ΕΝ., η πρόθεση είναι να μειωθεί ο επιτρεπόμενος αριθμός κλινών έως και 30% σε σχέση με το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί σε διαβούλευση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ρύθμιση παραμένει ανοιχτή και αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που πρέπει να “κλειδώσουν” πριν από την οριστικοποίηση του πλαισίου. Ζητούμενο είναι αν ανάλογη πρόβλεψη θα υπάρξει και για τις αναπτυγμένες περιοχές, ενώ εκτός απαγορεύσεων στη βραχυχρόνια μίσθωση φαίνεται ότι μένουν οι άλλες τρεις ζώνες, δηλαδή οι αναπτυσσόμενες και μη αναπτυγμένες περιοχές και εκείνες με δυνατότητες ανάπτυξης.
Οι “κόκκινες” περιοχές της Κρήτης
Όπως αναφέρει στο “Βήμα” παράγοντας του ΥΠ.ΕΝ., στη σύσκεψη διερευνήθηκε η τύχη της βραχυχρόνιας μίσθωσης στις λεγόμενες “κόκκινες” περιοχές, δηλαδή στις ήδη υπερκορεσμένες τουριστικά ζώνες. Σε αυτές - βάσει της ζωνοποίησης του αρχικού σχεδίου που, σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν αλλάζει - περιλαμβάνονται οι: Σαντορίνη (Θήρα και Οία), Ανατολική Κως, Μύκονος, Ρόδος (Αφάντου, Ιαλυσός, Καλλιθέα), Νότια Τήνος, Ερμούπολη Σύρου, παραλία Πιερίας, τμήμα της Σκιάθου και της Κέρκυρας (κοντά στην πόλη), Ζάκυνθος (δημοτικές ενότητες Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά), Μάλια και Χερσόνησος Ηρακλείου και Νέα Κυδωνία Χανίων.
Για τις συγκεκριμένες περιοχές το ζητούμενο είναι αν θα επιτρέπεται η μετατροπή νέων κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η βασική πρόταση που προέκυψε από τη σύσκεψη είναι να απαγορεύεται ρητά στις νέες οικοδομικές άδειες, ώστε να αναχαιτιστούν η πίεση στη στεγαστική αγορά και η ανεξέλεγκτη τουριστική αξιοποίηση κατοικιών.
