Ένα νέο «πυρήνα» συνάντησης και συνεργασίας για τους εικαστικούς δημιουργούς που ζουν και δραστηριοποιούνται ή κατάγονται από την Κρήτη επιχειρεί να αποτελέσει ο νεοσύστατος Σύλλογος Εικαστικών Κρήτης, που παράλληλα έχει θέσει ως στόχο να κατορθώσει να φέρει την Κοινωνία, ξανά, πιο κοντά στις Τέχνες. Όπως λέει στο neakriti.gr ο πρόεδρος του Συλλόγου Ιωάννης Σταθογιάννης, η ίδρυσή του προέκυψε από μια σαφή ανάγκη συλλογικής δράσης σε έναν χώρο όπου οι καλλιτέχνες συχνά λειτουργούσαν μεμονωμένα.
«Στην Ελλάδα λείπει πολλές φορές η έννοια του “μαζί”. Αυτό που έχω μάθει από την εμπειρία μου στο εξωτερικό είναι ότι πρέπει να πηγαίνουμε μαζί», σημειώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η συλλογική οργάνωση δίνει άλλες προοπτικές και δυνατότητες στους δημιουργούς να διεκδικούν χρηματοδοτήσεις και συνεργασίες, αλλά και να παρουσιάζουν το έργο τους σε μεγαλύτερο κοινό.
Ο Σύλλογος ιδρύθηκε στα τέλη του 2025 και σήμερα αριθμεί περίπου 50 μέλη, απόφοιτοι Ανώτατων σχολών Καλών Τεχνών ή μέλη του Εικαστικού Επιμελητήριου Ελλάδος, αριθμός που αυξάνεται σταθερά καθώς εκδηλώνεται σημαντικό ενδιαφέρον από νέους καλλιτέχνες να ενταχθούν. Όπως εκτιμά ο κ. Σταθογιάννης, στην Κρήτη δραστηριοποιούνται εκατοντάδες επαγγελματίες εικαστικοί, οι οποίοι βρίσκονται διάσπαρτοι ή έχουν μετακινηθεί σε άλλες πόλεις εσωτερικού και στο εξωτερικό, γεγονός που αποδεικνύει τη δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί γύρω από έναν οργανωμένο φορέα.
Στις «τάξεις» του Συλλόγου συμμετέχουν δημιουργοί από διαφορετικά πεδία της εικαστικής τέχνης, όπως ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική και σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών μέσων και των εγκαταστάσεων (installations).
Η Τέχνη κοντά στην κοινωνία
Ένας από τους βασικούς στόχους του Συλλόγου είναι να μειωθεί η απόσταση που χωρίζει σήμερα την Κοινωνία από τη σύγχρονη Τέχνη. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρός του, μεγάλο μέρος του κοινού δυσκολεύεται ίσως να κατανοήσει τα σύγχρονα καλλιτεχνικά έργα, γεγονός που συχνά το απομακρύνει από τους εκθεσιακούς χώρους.
«Θέλουμε να φέρουμε τον κόσμο κοντά στην Τέχνη. Να μπορεί να σταθεί μπροστά σε ένα έργο και να αναρωτηθεί τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης» - αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι ο άνθρωπος έχει από τη φύση του την ανάγκη να «διαβάζει» πίσω από τις εικόνες και τα σύμβολα.
Για τον λόγο αυτό ο Σύλλογος σχεδιάζει εκθέσεις, συζητήσεις, ημερίδες και άλλες δράσεις που θα δώσουν στο κοινό τη δυνατότητα να γνωρίσει καλύτερα τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία.
Η σημασία της επαφής των παιδιών με την Τέχνη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον ρόλο της εκπαίδευσης. Ο κ. Σταθογιάννης, που δραστηριοποιείται και στον χώρο της διδασκαλίας σε δημόσιο σχολείο, τονίζει ότι η επαφή με την Τέχνη πρέπει να ξεκινά από μικρή ηλικία, ώστε τα παιδιά να μεγαλώνουν εξοικειωμένα με τη δημιουργική έκφραση. Όπως επισημαίνει, το μάθημα των Εικαστικών συχνά περιορίζεται σε λίγες ώρες στο σχολείο, ενώ πολλές φορές δεν υπάρχουν ούτε οι κατάλληλες υποδομές, παρότι πρόκειται για ένα κατεξοχήν εργαστηριακό μάθημα που απαιτεί υλικά και ειδικούς χώρους.
Παρά τις δυσκολίες, ο ίδιος τονίζει ότι τα παιδιά ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό όταν το μάθημα γίνεται δημιουργικά: «Είναι ένα μάθημα που αφυπνίζει τη φαντασία και το συναίσθημα. Δεν είναι μαθηματικά για να υπάρχει μόνο σωστό ή λάθος. Το πεδίο είναι πολύ πιο ανοιχτό».
Από την τοπική δράση στη διεθνή εξωστρέφεια
Ο Σύλλογος έχει ήδη κάνει τα πρώτα του βήματα με την πρώτη ομαδική έκθεση με τίτλο «Αντηχήσεις» στο Ρέθυμνο με τη συμμετοχή 31 καλλιτεχνών, συγκεντρώνοντας σημαντικό ενδιαφέρον από το κοινό.
Στόχος των μελών είναι σταδιακά να ενισχυθεί η εξωστρέφεια και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις συμμετοχής σε μεγαλύτερες διοργανώσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Συλλόγου, η πορεία αυτή απαιτεί πόρους και στήριξη από θεσμικούς φορείς.
«Πρέπει να πάμε βήμα-βήμα: από το τοπικό στο υπερτοπικό και μετά στη διεθνή σκηνή» - σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η μεταφορά και η παρουσίαση έργων τέχνης στο εξωτερικό συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος αλλά και μια σειρά προϋποθέσεων για την ασφαλή μεταφορά των έργων.
Πολιτισμός, πόλεις και ανάπτυξη
Ο κ. Σταθογιάννης επισημαίνει ότι η Τέχνη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης. Σε πολλές περιπτώσεις διεθνώς, πόλεις έχουν συνδέσει την ταυτότητά τους με σημαντικούς δημιουργούς ή μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Antoni Gaudí στη Βαρκελώνη, ενώ αντίστοιχα ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, γνωστός ως El Greco, συνέβαλε καθοριστικά στην πολιτιστική ταυτότητα του Τολέδο.
Με βάση αυτή τη λογική, τα μέλη του Συλλόγου θεωρούν ότι η Κρήτη θα μπορούσε να φιλοξενεί μεγαλύτερες πολιτιστικές διοργανώσεις, όπως φεστιβάλ ή ακόμη και μια διεθνή biennale εικαστικών τεχνών.
Άλλωστε η Κρήτη διαθέτει μακρά καλλιτεχνική παράδοση, από την Μινωική Κρήτη, τη βυζαντινή αγιογραφία έως τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία. Στην ιστορία της, από την εποχή του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου ως και σήμερα υπάρχει μια σημαντική πορεία στην οποία έχουν αναδειχθεί σημαντικοί δημιουργοί, ενώ ένας μεγάλος αριθμός καλλιτεχνών συνεχίζει αυτή τη διαδρομή.
Αναζήτηση χώρων και συνεργασιών
Στα επόμενα βήματα του Συλλόγου περιλαμβάνεται και η αναζήτηση μιας μόνιμης στέγης που θα μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος εκθέσεων, συναντήσεων και πολιτιστικών δράσεων. Παράλληλα, επιδιώκεται η συνεργασία με δήμους, την Περιφέρεια και άλλους φορείς για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών που θα ενισχύσουν την πολιτιστική ζωή του νησιού.
Ο κ.Σταθογιάννης "ξεδιπλώνει" τις σκέψεις του Συλλόγου για έναν χώρο που θα μπορούσε να αποτελέσει βάση και αφετηρία για την Ανάπτυξη της Κρήτης καλλιτεχνικά, για την καθιέρωσή της σε βάθος χρόνου ως ενός τόπου καλλιτεχνικής γέννησης, ενός "φυτωρίου" τεχνών, με εργαστήρια, εκδηλώσεις, εκθέσεις -και γιατί όχι; - κάποια στιγμή η Κρήτη να διεκδικήσει μια Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών.
«Θέλουμε να δημιουργηθεί ένας ζωντανός πυρήνας τέχνης στην Κρήτη», καταλήγει ο κ. Σταθογιάννης. «Γιατί η τέχνη και οι καλλιτέχνες είναι μέρος της κοινωνίας μας, άρα η επικοινωνία είναι σταθμός για συνύπαρξη».
