Δυναμικά στο προσκήνιο επανέρχεται στο τραπέζι των συζητήσεων το Μέσο Σταθερής Τροχιάς στην Κρήτη, ως επιτακτική αναγκαιότητα. Σε κεντρικό ξενοδοχείο του Ηρακλείου πραγματοποιήθηκε εκδήλωση διαλόγου με πρωτοβουλία της Παγκρήτιας Ανοικτής Επιτροπής για τη Δημιουργία Μέσου Σταθερής Τροχιάς, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, με αντικείμενο το μέλλον των υποδομών του νησιού και τη βιώσιμη κινητικότητα.
Να ενταχθεί η κατασκευή μέσου σταθερής τροχιάς στον εθνικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό με προτεραιότητα τη σύνδεση Ηρακλείου με το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο στο Καστέλι ζητά η Περιφέρεια Κρήτης, με τον διάλογο για το μέσο σταθερής τροχιάς στην Κρήτη να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Μεταφορών από την Κρήτη ότι τα μέσα σταθερής τροχιάς βρίσκονται στον προγραμματισμό της κυβέρνησης.
►Διαβάστε επίσης: ΚΚΕ-Δ. Βρύσαλης: «Σε ποια "σταθερή τροχιά" θα μπει η Κρήτη και ποιον τελικά θα εξυπηρετεί;»
Στο επίκεντρο της σημερινής συζήτησης βρέθηκε η ανάγκη ανάπτυξης ενός σύγχρονου μέσου σταθερής τροχιάς που θα συνδέει τους κύριους αστικούς πόλους της Κρήτης με τις βασικές πύλες εισόδου και εξόδου - αεροδρόμια και λιμάνια. Όπως τονίστηκε από τους συμμετέχοντες, δεν πρόκειται για μια ακόμη πρόταση επί χάρτου, αλλά για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, κρίσιμο για τη διαχείριση των μετακινήσεων κατοίκων και επισκεπτών, την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, τη μείωση του κόστους μεταφορών και τη βελτίωση του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
Γ. Μαρινάκης: «Οι μεγάλες ιδέες πρώτα λοιδορούνται και μετά δικαιώνονται»
Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του δημάρχου Ρεθύμνου και προέδρου της ΠΕΔ Κρήτης Γιώργου Μαρινάκη, ο οποίος προσέγγισε το ζήτημα από τη σκοπιά της πολιτικής ευθύνης και του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Όπως τόνισε, η πρωτοβουλία για το μέσο σταθερής τροχιάς δεν αποτελεί μια «γραφική» ή αποσπασματική ιδέα, αλλά μια ρεαλιστική πρόταση που ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις χρηματοδότησης, καθώς τα συγκεκριμένα μέσα αποτελούν σήμερα σχεδόν τη μοναδική κατηγορία μεγάλων μεταφορικών έργων που ενισχύονται από ευρωπαϊκούς πόρους.
«Σήμερα πραγματοποιείται μία ημερίδα με πρωτοβουλία της Επιτροπής Πρωτοβουλίας, η οποία είναι ανοιχτή σε όλους όσοι θεωρούν ότι μπορούν να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια. Μου έγινε η τιμή να μου ζητηθεί να αναλάβω τον συντονισμό. Ασπάζομαι απολύτως την ιδέα, όχι με τη στερεοτυπική έννοια που κάποιοι επιχειρούν να τη χλευάσουν λέγοντας "θα βάλουμε και τρένο στην Κρήτη". Τα μέσα σταθερής τροχιάς είναι σήμερα τα μόνα μέσα που χρηματοδοτούνται ουσιαστικά από ευρωπαϊκούς πόρους και, επιπλέον, μπορούν να λύσουν τόσο προβλήματα ενδοαστικής όσο και διατοπικής συγκοινωνίας.
Ας μην ξεχνάμε ότι όλες οι μεγάλες ιδέες ξεκίνησαν από οραματιστές που στην αρχή λοιδορήθηκαν και αργότερα δικαιώθηκαν. Έτσι έγινε με τη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου "Χαρίλαος Τρικούπης", έτσι έγινε και με τη λίμνη Πλαστήρα.
Ελπίζω και εύχομαι η Πολιτεία να αντιληφθεί ότι πρόκειται για ένα ζήτημα που, παρότι αναδεικνύεται από πολίτες, συλλογικότητες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, απαιτεί κεντρική πολιτική απόφαση», δήλωσε ο Γιώργης Μαρινάκης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Κρήτη εξελίσσεται σε έναν προορισμό που θα υποδέχεται εκατομμύρια ανθρώπους. «Χωράμε; Η απάντηση είναι όχι. Μπορούμε να συνεχίσουμε να μετακινούμαστε όλοι με το Ι.Χ.; Και πάλι η απάντηση είναι όχι. Άρα, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα επιτύχουμε μαζικές μετακινήσεις με δημόσια συγκοινωνία, ώστε να αποσυμφορηθεί το νησί και να ληφθεί σοβαρά υπόψη η κλιματική κρίση, την οποία βιώνουμε ήδη έντονα», κατέληξε ο ίδιος.
Αλ. Καλοκαιρινός: «Το έργο πρέπει να περάσει από τα λόγια στη μελέτη»
Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός υπογράμμισε ότι το θέμα θα έπρεπε να έχει ήδη ωριμάσει, επισημαίνοντας πως μεγάλα νησιά της Μεσογείου, αλλά και μικρότεροι προορισμοί όπως η Μαγιόρκα διαθέτουν εδώ και χρόνια σιδηροδρομικά δίκτυα. Όπως ανέφερε, η μορφολογία της Κρήτης προσφέρεται για βασική χάραξη από Ανατολή προς Δύση, με κομβικής σημασίας τη σύνδεση του Ηρακλείου με το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι.
«Οι κυκλοφοριακοί και τουριστικοί φόρτοι που θα δεχθεί η Κρήτη στο μέλλον επιβάλλουν η συζήτηση αυτή να επισπευσθεί και να καταλήξει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Αυτό προϋποθέτει την εκκίνηση από μία αναγνωριστική μελέτη, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει εκπονηθεί, και στη συνέχεια τη λήψη όλων των απαραίτητων βημάτων που θα επιτρέψουν τον ουσιαστικό σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου.
Βεβαίως, όλα αυτά περνούν μέσα από την ένταξη του έργου στον στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Υποδομών. Ελπίζω ότι αυτή η συζήτηση θα βρει πρακτική απήχηση στην κυβέρνηση, ώστε ζητήματα που κατά καιρούς επανέρχονται να μη μένουν σε επίπεδο ανακύκλωσης, αλλά να οδηγήσουν σε κάτι που θα ωφελήσει πραγματικά τον τόπο», τόνισε ο Αλέξης Καλοκαιρινός.
Ζ. Δοξαστάκης: «Δεν νοείται σύγχρονο αεροδρόμιο χωρίς μέσο σταθερής τροχιάς»
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο δήμαρχος Χερσονήσου, Ζαχαρίας Δοξαστάκης, σημείωσε ότι «δεν νοείται σύγχρονο αεροδρόμιο χωρίς μέσο σταθερής τροχιάς», υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί γενναία έργα βιώσιμης κινητικότητας. Προειδοποίησε μάλιστα για κυκλοφοριακό κομφούζιο από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του νέου αεροδρομίου, εάν δεν υπάρξει εναλλακτικό μαζικό μέσο μεταφοράς, ενώ χαρακτήρισε το παρόν χρονικό σημείο κρίσιμη ευκαιρία, παράλληλα με την κατασκευή του ΒΟΑΚ, για ολοκληρωμένο σχεδιασμό υποδομών.
«Είμαι αισιόδοξος που η συζήτηση ανοίγει, έστω και με πρωτοβουλία φορέων και όχι ακόμη με επίσημη κρατική πρωτοβουλία. Προσωπικά έχω αρθρογραφήσει επανειλημμένα μαζί με Αμερικανούς καθηγητές και έχουμε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση.
Αρκεί να αναφέρω ότι από το 1896 η Μαγιόρκα διαθέτει μέσο σταθερής τροχιάς. Σήμερα, σε Σαρδηνία, Σικελία και Κορσική βρίσκονται σε εξέλιξη αντίστοιχα έργα, ενώ στη Μαγιόρκα κατασκευάζεται υπόγεια σήραγγα μήκους 10 χιλιομέτρων, που θα συνδέσει το αεροδρόμιο με την Πάλμα, την πρωτεύουσα του νησιού.
Σε ολόκληρο τον πλανήτη υλοποιούνται έργα βιώσιμης κινητικότητας. Ένα μέσο σταθερής τροχιάς, είτε πρόκειται για ελαφρύ μετρό είτε για προαστιακό, θα μειώσει το ανθρακικό αποτύπωμα, θα βελτιώσει τις κυκλοφοριακές συνθήκες και θα εξυπηρετήσει ουσιαστικά τους πολίτες. Πρόκειται, επομένως, για ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο», δήλωσε ο δήμαρχος Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης.
Ο ίδιος έθεσε το ζήτημα στον αρμόδιο υπουργό πριν από μερικούς μήνες και επέμεινε ότι, ακόμη κι αν το έργο δεν υλοποιηθεί άμεσα, πρέπει τουλάχιστον να υπάρξει μελέτη.
«Από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του νέου αεροδρομίου θα αντιμετωπίσουμε σοβαρό κυκλοφοριακό πρόβλημα. Η διαδρομή Ηράκλειο-Χερσόνησος κινδυνεύει να καταστεί απροσπέλαστη, με 17 έως 18 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.
Τώρα που κατασκευάζεται ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, είναι ευκαιρία να εξετάσουμε συνολικά τρία κρίσιμα ζητήματα: τον αγωγό μεταφοράς καυσίμων, το μέσο σταθερής τροχιάς και τον αγωγό του Αλμυρού Ποταμού. Πρόκειται για μία ζώνη που πρέπει να δεσμευτεί, ώστε να καταστεί εφικτή η υλοποίηση αυτών των έργων.
Ο παραχωρησιούχος του αεροδρομίου στο Καστέλι, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, καθώς και η κοινοπραξία του ΒΟΑΚ, δεν είναι απέναντι σε αυτό το έργο. Αντιθέτως, εκτιμώ ότι το βλέπουν θετικά. Άλλωστε, η σύμβαση του ΒΟΑΚ δεν απαγορεύει ούτε θεωρεί ανταγωνιστικό το μέσο σταθερής τροχιάς», ανέφερε ο δήμαρχος Χερσονήσου.
Και κατέληξε λέγοντας:
«Σήμερα, από αυτή τη διαδικασία, πρέπει να προκύψει ένα σαφές συμπέρασμα: να δημιουργηθεί ένας φορέας, να υπάρξει άμεση συνάντηση με τον πρωθυπουργό και τον αρμόδιο υπουργό και να αρχίσει σταδιακά να ωριμάζει η μελέτη και η αναγκαιότητα του έργου, η οποία κατά τη γνώμη μου είναι απολύτως μονοσήμαντη.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για βιώσιμο τουρισμό και βιώσιμη κινητικότητα και ταυτόχρονα να μεταφέρουμε τους επισκέπτες στο νέο αεροδρόμιο αποκλειστικά με λεωφορεία και Ι.Χ., με χιλιάδες οχήματα να κινούνται επί 24ώρου βάσεως στον αυτοκινητόδρομο, μεταφέροντας καύσιμα και ρύπους».
Γ. Ταβερναράκης: «Το αεροδρόμιο Καστελίου δεν μπορεί να μείνει χωρίς τρένο»
«Καταρχήν πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα, με βάση τα αναπτυξιακά δεδομένα της Κρήτης για το επόμενο διάστημα, σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση των επισκεπτών που αναμένεται τα επόμενα χρόνια, αλλά και με τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι. Είναι, λοιπόν, προφανώς επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας ενός μέσου σταθερής τροχιάς.
Είναι κάτι που έχουμε αναδείξει και διεκδικήσει εδώ και πολλά χρόνια. Θα σας θυμίσω ότι κατά τον σχεδιασμό, πριν από πέντε χρόνια, του διαγωνισμού για τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης, είχαμε ζητήσει –με πρότυπο την Αττική Οδό– να προβλεφθεί μέσο σταθερής τροχιάς εντός των ορίων απαλλοτρίωσης του υπάρχοντος ΒΟΑΚ. Δυστυχώς δεν εισακουστήκαμε, ο διαγωνισμός προχώρησε και, φυσικά, το κόστος θα ήταν πολύ μικρότερο αν είχε υιοθετηθεί αυτή η μορφή.
Βεβαίως, θα απαιτούνταν αλλαγές στις κλίσεις και στη χάραξη του δρόμου, καθώς ένα ελαφρύ μέσο, όπως το μετρό ή το τρένο, χρειάζεται μικρότερες κλίσεις, της τάξης του 5%–6%. Αυτό θα επηρέαζε τον συνολικό σχεδιασμό του ΒΟΑΚ», δήλωσε ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΑΚ Γιώργος Ταβερναράκης.
Όπως σημείωσε, το μέσο σταθερής τροχιάς, σε πρώτη φάση, θα πρέπει οπωσδήποτε να συνδέει τις μεγάλες πόλεις και πρωτίστως το Ηράκλειο.
Ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση έδωσαν και οι παρεμβάσεις των υπόλοιπων ομιλητών, που ανέδειξαν τόσο τη διαχρονικότητα του αιτήματος όσο και τις πολιτικές και κοινωνικές του διαστάσεις.
«Πρόκειται για ένα έργο με αυξημένο κόστος σε σχέση με την προηγούμενη πρόταση, ωστόσο είναι ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι, παρά τις αρνητικές δηλώσεις που ακούγαμε μέχρι πρόσφατα, πλέον γίνεται λόγος –και από κυβερνητικής πλευράς– για την αναγκαιότητά του.
Αυτό αποτελεί ένα πρώτο βήμα και κάτι που προφανώς διεκδικούμε και θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε. Να σημειώσω ότι το αεροδρόμιο Καστελλίου, με προβλεπόμενη δυναμικότητα 18 εκατομμυρίων επιβατών, κινδυνεύει να είναι το μοναδικό αεροδρόμιο παγκοσμίως με τέτοιο φόρτο χωρίς μέσο σταθερής τροχιάς.
Το έχουμε επισημάνει εδώ και καιρό. Και όταν ολοκληρωθεί ο ΒΟΑΚ, θα βρεθούμε μπροστά στο ερώτημα πώς θα μετακινείται όλος αυτός ο κόσμος προς και από τη νέα πύλη εισόδου του νησιού», σημείωσε ο κ. Ταβερναράκης.
Ν. Ξυλούρης: «Η Κρήτη χρειάζεται ηλεκτρικό, μαζικό μέσο μεταφοράς»
Από την πλευρά της Περιφέρειας, ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης χαρακτήρισε το εγχείρημα «πράσινο και φιλοπεριβαλλοντικό έργο υποδομής», που μπορεί να αλλάξει συνολικά το μεταφορικό μοντέλο της Κρήτης. Υπογράμμισε ότι πρόκειται για ηλεκτρικό, μαζικό μέσο μεταφοράς, ικανό να εξυπηρετήσει τόσο τη μετακίνηση επιβατών όσο και τη μεταφορά εμπορευμάτων και καυσίμων, μειώνοντας την πίεση στο οδικό δίκτυο.
«Πριν από τρία με τέσσερα χρόνια, όταν ξεκίνησε η προσπάθεια αυτής της Επιτροπής για τη δημιουργία μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, το εγχείρημα θεωρούνταν ουτοπικό ή, στην καλύτερη περίπτωση, εξαιρετικά δύσκολο. Και πράγματι είναι δύσκολο. Ωστόσο, σήμερα έχουμε κάνει ένα σημαντικό βήμα: έχουμε γνωστοποιήσει αυτό το απολύτως λογικό αίτημα τόσο στους κυβερνητικούς παράγοντες όσο και στους ευρωπαϊκούς φορείς που αποφασίζουν για τη χρηματοδότηση.
Πρόκειται για ένα πράσινο, περιβαλλοντικό και φιλοπεριβαλλοντικό έργο υποδομής, που χρειάζεται η Κρήτη, με προτεραιότητα τη σύνδεση Ηρακλείου – Αεροδρομίου. Ένα έργο που λύνει προβλήματα τα οποία δεν αντιμετωπίστηκαν κατά τον σχεδιασμό του ΒΟΑΚ και του νέου αεροδρομίου.
Τα πλεονεκτήματά του είναι ξεκάθαρα: είναι ηλεκτρικό, άρα φιλικό προς το περιβάλλον, αποτελεί μαζικό μέσο μεταφοράς και μπορεί να αντιμετωπίσει ζητήματα μεταφοράς προσωπικού και εμπορευμάτων από και προς το αεροδρόμιο, αλλά και κατά μήκος ολόκληρης της Κρήτης. Πρέπει να βλέπουμε το έργο συνολικά και σε νησιωτική κλίμακα.
Θα συμβάλει, επίσης, στη μεταφορά καυσίμων και θα αλλάξει ριζικά την οδική συμπεριφορά και τη γενικότερη κουλτούρα μετακινήσεων στην Κρήτη – κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο», τόνισε ο Νίκος Ξυλούρης, αντιπεριφερειάρχης Τεχνικών Έργων Κρήτης
Όπως σημείωσε, ενόψει της μεγάλης αύξησης τουριστών και επισκεπτών τα επόμενα χρόνια, οφείλουμε να έχουμε τις υποδομές. «Το τρένο, και ειδικά το ηλεκτρικό, είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται η Κρήτη για να ανταποκριθεί στο μεταφορικό της έργο. Όσον αφορά τη στάση της κυβέρνησης, υπάρχει πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Μεταφορών ότι το έργο βρίσκεται σε πρώτη προτεραιότητα. Ωστόσο, για να γίνει αυτό πράξη, απαιτούνται μελέτες, χωροθέτηση και, σε δεύτερη φάση, απαλλοτριώσεις. Σε αυτό το επίπεδο βρισκόμαστε σήμερα και σε αυτό παλεύουμε», πρόσθεσε ο αντιπεριφερειάρχης.
Η Περιφέρεια Κρήτης ζητά ξεκάθαρα να ενταχθεί η κατασκευή μέσου σταθερής τροχιάς στον εθνικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό, με πρώτη προτεραιότητα τη σύνδεση Ηρακλείου – Αεροδρομίου και, σε επόμενη φάση, την ανάπτυξή του κατά μήκος της Κρήτης, όπου οι μελέτες θα αποδείξουν ότι είναι αναγκαίο.
Μ. Σίτη: «Ώρα να περάσουμε από τη συζήτηση στη μελέτη»
«Σήμερα, ο βασικός μας στόχος είναι να συζητήσουμε την αναγκαιότητα του μέσου σταθερής τροχιάς, την εφικτότητά του, καθώς και το κατά πόσο υπάρχουν διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις. Κυρίως, όμως, στόχος είναι να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να διεκδικήσουμε συλλογικά ένα μέσο σταθερής τροχιάς για την Κρήτη», δήλωσε η συγκοινωνιολόγος - μέλος της Ανοιχτής Επιτροπής για τη Συγκρότηση Μέσου Σταθερής Τροχιάς στην Κρήτη Μαρία Σίτη.
Δ. Βρύσαλης: «Η Κρήτη χρειάζεται τρένο για τον λαό, όχι για τα κέρδη των λίγων»
«Το ΚΚΕ, από θέση αρχής και ουσίας, στηρίζει τα μέσα μαζικής σταθερής τροχιάς, θέτοντας όμως δύο βασικές ασφαλιστικές δικλείδες: σε ποια χέρια θα ανήκουν και ποιον θα εξυπηρετούν.
Όσο αναγκαία είναι τα μέσα σταθερής τροχιάς από τη μία άκρη της Κρήτης στην άλλη, άλλο τόσο αναγκαίο είναι και το υπόλοιπο οδικό δίκτυο να είναι ασφαλές για όλους. Δεν θα επιτρέψουμε, όμως, αυτή η πραγματική ανάγκη να εργαλειοποιηθεί, ώστε να προωθηθούν σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, μετατρέποντας τις λαϊκές ανάγκες σε εμπόρευμα και πεδίο κερδοφορίας», τόνισε μεταξύ άλλων ο Δημήτρης Βρύσαλης, Μέλος της Επιτροπής Περιοχής Κρήτης του ΚΚΕ – Περιφερειακός Σύμβουλος. Παράλληλα, τόνισε ότι το ΚΚΕ, μαζί με τον λαό, θα διεκδικήσει σύγχρονες, ασφαλείς και φθηνές μεταφορές, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια τόσο των κατοίκων του νησιού όσο και των επισκεπτών που θα έρθουν να γνωρίσουν την Κρήτη.
