Λιγοστά και δυσεύρετα είναι φέτος στα μανάβικα του Ηρακλείου τα επιτραπέζια σταφύλια, αφού οι καταστροφές που προκάλεσαν οι καιρικές συνθήκες και ο περονόσπορος στα αμπέλια δεν επέτρεψαν στους αμπελουργούς να τροφοδοτήσουν την τοπική αγορά, με την κατάσταση μάλιστα, όσο περνάει ο καιρός και συνεχίζονται αυτές οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες, να γίνεται ολοένα και χειρότερη. Οι παραγωγοί σε σταφύλια πρώιμων ποικιλιών, που κάθε χρόνο τέτοιες μέρες μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες των καταναλωτών, σήμερα σηκώνουν τα χέρια ψηλά και καλούν το επίσημο κράτος να στηρίξει όλους τους αμπελουργούς, δίνοντας μόνο σε αυτούς τα 47 εκατομμύρια ευρώ που έχουν ανακοινωθεί για την κλιματική αλλαγή και να προχωρήσει στη συνέχεια σε νέα κονδύλια για τους ελαιοπαραγωγούς και τους παραγωγούς των φρούτων και των κηπευτικών!
Από πολύ νωρίς, παρότι σπούδασε στο οικονομικό κομμάτι της γεωπονικής επιστήμης, ο Νίκος Μαυράκης ασχολήθηκε με το επιτραπέζιο σταφύλι, το κρασί και τη σταφίδα, αναλαμβάνοντας τις περιουσίες του πατέρα του στη Σύλλαμο. Μιλώντας στο neakriti.gr, σήμερα δηλώνει αγανακτισμένος και συνάμα απογοητευμένος από την κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στον κλάδο της κρητικής αμπελουργίας.
«Φέτος, λόγω του περονόσπορου χάθηκαν πολλά αμπέλια. Και γενικά οι ποικιλίες που βγαίνουν αυτή την περίοδο είναι σε μικρή παραγωγή. Για παράδειγμα ας πούμε το σουλτανί έχει 3 τόνους παραγωγή το στρέμμα, ενώ αυτές οι ποικιλίες έχουν γύρω στα 1.000 με 1.500 κιλά το στρέμμα. Είναι μειωμένες οι ποσότητες λόγω του περονόσπορου. Οι έμποροι που υπάρχουν στην Κρήτη θέλουν να καλύψουν μαγαζιά της Αθήνας, οπότε απορροφούν κάποιες ποσότητες και πάνε σε αυτά τα μαγαζιά. Και έτσι στην ντόπια αγορά καταλήγει μειωμένη ποσότητα»...
Στο ερώτημα αν αυτό το φαινόμενο υπήρξε ποτέ άλλοτε τα προηγούμενα χρόνια, ο Νίκος Μαυράκης απαντά: «Συνήθως είχαμε πιο μεγάλες ποσότητες αυτή την εποχή. Και τώρα υπάρχουν σταφύλια, αλλά επειδή είναι μειωμένη η ποσότητα είναι αυξημένη η τιμή. Τώρα ξεκίνησαν τα σταφύλια Prime. Τα Star Light που είναι σε κόκκινο χρώμα. Την άλλη εβδομάδα ξεκινάει το Souperior, το Ralli και μετά θα ακολουθήσει το σουλτανί. Υπάρχουν βέβαια και άλλες ποικιλίες όπως είναι το Grimson. Όπως και αμερικάνικες ποικιλίες που μπαίνουν στην παραγωγή μετά τις 10 Σεπτεμβρίου. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες τώρα στην αγορά. Αλλά η κατάσταση με τον περονόσπορο είναι πάρα πολύ δύσκολη. Και ο καύσωνας όμως τα έχει “στενοχωρήσει” και πήγαν ακόμα πιο πίσω τα αμπέλια. Είναι και αυτός ένας λόγος που είναι πολύ μικρές οι ποσότητες στην αγορά. Γιατί σε κάποιες περιοχές που έχουν πολύ λίγο νερό, με τον καύσωνα τώρα έχουν ζοριστεί τα αμπέλια και έχει καθυστερήσει η ωρίμανσή τους, ή έχουν ακόμα και καεί με συνέπεια αυτά τα σταφύλια να μην έχουν μπει στην αγορά», σύμφωνα με τον αμπελουργό Νίκο Μαυράκη.
Το αυξημένο κόστος παραγωγής
Ο Νίκος Μαυράκης λέει όμως, επίσης, ότι «υπάρχει ένας ακόμη σοβαρός λόγος... Και αυτός είναι το αυξημένο κόστος παραγωγής σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές που έδιναν μέχρι πέρυσι οι έμποροι σε αυτά τα σταφύλια. Και λέω μέχρι πέρυσι, γιατί φέτος ο μέσος όρος των τιμών παραγωγού στα πρώιμα σταφύλια είναι από 1,10 έως 1,20 ευρώ το κιλό. Πέρυσι οι τιμές κυμαίνονταν από 0,80 έως 0, 95 ευρώ το κιλό. Επειδή φέτος δεν υπάρχουν σταφύλια, πληρώνουν κάτι παραπάνω οι έμποροι για να προλάβουν να πάρουν και να καλύψουν τους πελάτες τους»...
Πάντως, στο σημείο αυτό, ο Νίκος Μαυράκης μάς διαβεβαιώνει ότι, παρά τα προβλήματα, οι ποιότητες των σταφυλιών που κατέληξαν στο ράφι του καταναλωτή είναι καλές. «Ο παραγωγός που είναι επαγγελματίας καταφέρνει κάθε χρόνο και βγάζει ποιοτικό σταφύλι. Δεν υπάρχουν προβλήματα στην ποιότητα του πρώιμου σταφυλιού»...
Τέτοια σταφύλια παράγονται φέτος στη Σύλλαμο, τις Αρχάνες, τις Βούτες, τον Προφήτη Ηλία και αλλού. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Νίκο Μαυράκη, «πολλοί αμπελουργοί τα τελευταία χρόνια ξεπάτωσαν το σουλτανί και φύτεψαν πρώιμες ποικιλίες, στην προσπάθειά τους να πετύχουν καλύτερες τιμές και να γλιτώσουν και τις βροχές του Σεπτεμβρίου. Αλλά το κακό είναι ότι αυτές οι ποικιλίες μάς δίνουν μικρές παραγωγές»...
Όσο για σταφιδοποίηση; «Θα είναι πολύ λίγη η ποσότητα της σταφίδας φέτος. Γιατί τα αμπέλια αυτά δεν ψεκάζονται όπως τα επιτραπέζια. Και ο περονόσπορος μάς γύρισε πολλά χρόνια πίσω, στις αρχές της δεκαετίας του ’60 που πάλι από τον περονόσπορο είχαν καταστραφεί τα αμπέλια του νομού Ηρακλείου»...
Σύμφωνα με τον ίδιο, «υπάρχουν φέτος μεγάλες ζημιές και στα οινάμπελα, αλλά και στα αμπέλια που προορίζονταν για τσικουδιά»...
Ο ΕΛΓΑ... άφαντος! - “Ψίχουλα” ξανά οι αποζημιώσεις
Στο σημείο αυτό, αναφορικά με τις καταγραφές των ζημιών και βέβαια με τα αιτήματα αποζημιώσεων και ενισχύσεων στον αμπελουργικό κόσμο, ο αμπελουργός Νίκος Μαυράκης δεν κρύβει το παράπονό του, λέγοντας: «Εγώ δεν έχω δει κανένα γεωπόνο του ΕΛΓΑ. Σε κάποιες περιοχές είχαν βγει στην αρχή. Και στον Προφήτη Ηλία και στις Αρχάνες. Στη δική μου περιοχή στη Σύλλαμο εγώ δεν είδα κανέναν. Ούτε μου είπε κανείς πως τους είδε να έχουν έρθει»...
Όσο για τα 15 εκατομμύρια της Ε.Ε. που το ελληνικό κράτος τα αύξησε στα 47 εκατομμύρια ευρώ, ο Νίκος Μαυράκης λέει: «Θα είναι ψίχουλα. Γιατί τι να μας δώσουν; 50 ευρώ στο στρέμμα; Και ούτε. Κανονικά πρέπει να δώσουν μόνο στους αμπελουργούς. Σε όλους όσους έχουν αμπέλια. Θα πρέπει ίσως να βγάλουν ένα επιπλέον κονδύλι για τις ελιές. Γιατί και οι ελαιοπαραγωγοί έπαθαν ζημιές. Η δουλειά του αμπελουργού είναι πολύ δύσκολη. Και δυσκολότερη από του ελαιοπαραγωγού, γιατί στα αμπέλια οι εχθροί είναι περισσότεροι. Και φέτος με τις καιρικές συνθήκες έχουμε και αύξηση του κόστους κατά 30%. Στο μεταξύ, πολλά αμπέλια μπορεί να έχουν και του χρόνου πρόβλημα. Γιατί ο περονόσπορος δεν αφήνει τα κλίματα να μεστώσουν. Άρα θα πρέπει να αποζημιωθούμε και φέτος και του χρόνου, διότι πολλά αμπέλια δε θα έχουν παραγωγή ούτε την επόμενη χρονιά»...
