Σχολεία στη Γαλλία παραδίδονται στις φλόγες. Το ανερχόμενο αστέρι της άκρας Δεξιάς δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση, μετά τις κατηγορίες για αντισημιτικές δηλώσεις. Και οι οικονομικοί δείκτες αναβοσβήνουν στο κόκκινο, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μιας κρίσης κρατικού χρέους στη χώρα.
Οι κρίσεις που συγκλονίζουν τη Γαλλία τις τελευταίες ημέρες οξύνουν ακόμη περισσότερο τις κομματικές διαιρέσεις, σε μια προεδρική εκστρατεία που γίνεται ολοένα και πιο σκληρή και χωρίς αναστολές.
Όπως το έθεσε ένας κυβερνητικός σύμβουλος: «Είναι το maxi merde» — σε ελεύθερη απόδοση, «το απόλυτο χάλι».
Ο συγκεκριμένος αξιωματούχος, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία προκειμένου να μιλήσει με ειλικρίνεια για την κατάσταση, αναφερόταν αποκλειστικά στις ολοένα και πιο βίαιες διαδηλώσεις έξω από σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στη βραδεία αντίδραση της κυβέρνησης.
Ωστόσο, το ίδιο συναίσθημα πιθανότατα συμμερίζονται πολλοί Γάλλοι ψηφοφόροι, έπειτα από μια εβδομάδα ιδιαίτερα ζοφερών πρωτοσέλιδων.
Αν υπάρχουν πολιτικοί κερδισμένοι, δεν είναι καθόλου σαφές ποιοι είναι.
Οι υποψήφιοι του κατεστημένου και οι μετριοπαθείς πολιτικές φωνές εξακολουθούν να δυσκολεύονται να επιβάλουν τη δική τους αφήγηση απέναντι στην επικεφαλής της κούρσας για την προεδρία από την άκρα Δεξιά, Μαρίν Λεπέν, και τον ανερχόμενο αντίπαλό της από την άκρα Αριστερά, Ζαν-Λικ Μελανσόν — δύο πολιτικούς που επιδιώκουν να αναδιαμορφώσουν εκ βάθρων τη Γαλλία και τη σχέση της με την Ευρώπη.
Δημοσκόπηση της Odoxa αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι οι Γάλλοι αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίζεται τις μαθητικές κινητοποιήσεις, αλλά παράλληλα αποδοκιμάζουν και την εμπλοκή του Μελανσόν και του κόμματός του, της Ανυπότακτης Γαλλίας.
Σύμμαχοι του Μελανσόν έχουν βρεθεί στο πλευρό των διαδηλωτών έξω από σχολεία, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται εκεί για να εκφράσουν τη συμπαράστασή τους και να προστατεύσουν ανηλίκους από συγκρούσεις με την αστυνομία.
Η κυβέρνηση και οι πολιτικοί αντίπαλοι της Ανυπότακτης Γαλλίας, ωστόσο, τους κατηγορούν ότι ρίχνουν λάδι στη φωτιά της βίας — κατηγορίες τις οποίες οι ίδιοι αρνούνται.
«Υπάρχει μια μάχη για το ποιος θα επιβάλει την αφήγησή του» ανάμεσα στα δύο πολιτικά άκρα, δήλωσε σύμβουλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Σε κάθε περίπτωση, οι κρίσεις αυτής της εβδομάδας αποκαλύπτουν πόσο σκληρή μπορεί να γίνει η προεκλογική εκστρατεία, με δύο λαϊκιστές υποψηφίους, οι οποίοι δεν διστάζουν να οξύνουν τις κομματικές διαιρέσεις, να προηγούνται στις δημοσκοπήσεις.
Τακτικές αντιπερισπασμού
Η γαλλική κυβέρνηση επιχειρεί να θέσει υπό έλεγχο τις διαδηλώσεις που κλιμακώνονται, πραγματοποιώντας σύσκεψη διαχείρισης κρίσης την Πέμπτη και συνάντηση με εκπροσώπους της νεολαίας την Παρασκευή.
«Ο Λεκορνί τρέχει διαρκώς πίσω από τις κρίσεις. Πάντα αντιδρά εκ των υστέρων», δήλωσε σύμβουλος του κεντρώου χώρου.
Η Λεπέν, από την πλευρά της, επέρριψε την ευθύνη σε υποκινητές που, όπως υποστήριξε, προκαλούν βίαια επεισόδια στις διαδηλώσεις, κατηγορώντας παράλληλα την Ανυπότακτη Γαλλία ότι «βάζει ένα χεράκι» στους «παράγοντες του χάους και της εξέγερσης».
Για τον Εθνικό Συναγερμό, η κρίση αποτελεί μια χρήσιμη ευκαιρία να επιχειρήσει να πείσει τους ψηφοφόρους ότι είναι η καλύτερη επιλογή για όσους ανησυχούν για τη δημόσια ασφάλεια.
«Έχουμε μια κυβέρνηση ανίκανη να διατηρήσει τη δημόσια τάξη και μια Αριστερά που ρίχνει λάδι στη φωτιά», δήλωσε ο βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού Λοράν Ζακομπελί.
«Είμαστε οι μόνοι που διαθέτουμε νομιμοποίηση όταν πρόκειται για την ασφάλεια», πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι ταραχές λειτουργούν και ως ένας χρήσιμος αντιπερισπασμός για τη Λεπέν, την ώρα που ο πρόεδρος του κόμματός της και θεωρούμενος πολιτικός διάδοχός της, Ζορντάν Μπαρντελά, προσπαθεί να αποκρούσει τις κατηγορίες που δημοσίευσε τη Δευτέρα η ερευνητική ιστοσελίδα Mediapart, σύμφωνα με τις οποίες είχε στείλει αντισημιτικά μηνύματα μέσω Facebook Messenger όταν ήταν 17χρονος πολιτικός ακτιβιστής.
Ο Μπαρντελά αρνήθηκε κατηγορηματικά τις καταγγελίες και δεσμεύτηκε να προσφύγει δικαστικά εναντίον της Mediapart. Την Πέμπτη, όμως, η ιστοσελίδα δημοσίευσε νέο ρεπορτάζ, στο οποίο εξηγούσε πώς επαλήθευσε τους ισχυρισμούς. Μεταξύ των στοιχείων περιλαμβάνονταν στιγμιότυπα οθόνης και δεδομένα συνομιλιών που, με τη βοήθεια των πηγών της, είχαν ληφθεί απευθείας από τη Meta.
Ο Μπαρντελά θεωρούνταν το επικρατέστερο πρόσωπο για την πρωθυπουργία σε περίπτωση που η Λεπέν ερχόταν στην εξουσία, όμως πλέον το πολιτικό του μέλλον φαίνεται να κρέμεται από μια κλωστή.
«Πρέπει να τον βγάλουμε από την πρίζα; Είναι απόφαση της Μαρίν», δήλωσε αιρετός εκπρόσωπος του Εθνικού Συναγερμού. «Όλα εξαρτώνται από το πόσο ισχυρές είναι οι αποδείξεις».
Ο Μπαρντελά, ωστόσο, δεν είναι ένα ασήμαντο πολιτικό πρόσωπο και οι αντίπαλοι του Εθνικού Συναγερμού ελπίζουν ότι οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης παραίτησής του θα μπορούσαν να προκαλέσουν μακροχρόνια ζημιά στην εκστρατεία της Λεπέν.
Προβλήματα με τον προϋπολογισμό
Όλα αυτά συμβαίνουν μόλις λίγες ώρες αφότου η κυβέρνηση μειοψηφίας του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί παρουσίασε προϋπολογισμό για το 2027, ο οποίος προβλέπει εξοικονομήσεις ύψους 43 δισ. ευρώ, σε μια προσπάθεια να καθησυχαστούν οι αγορές που ανησυχούν για το τεράστιο δημόσιο χρέος της Γαλλίας και το επίμονα υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα.
Χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, όμως, θα είναι δύσκολο να πειστούν οι βουλευτές να συμφωνήσουν σε επώδυνες περικοπές, ακόμη και καθώς η προοπτική μιας πιθανής χρηματοπιστωτικής κρίσης αρχίζει να διαγράφεται όλο και πιο έντονα.
Το κόστος δανεισμού έχει φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα από το 2008, ενώ η διαφορά απόδοσης μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών δεκαετών ομολόγων — δείκτης που αποτυπώνει τη διάθεση των επενδυτών να διακρατούν γαλλικό χρέος αντί του παραδοσιακά πιο σταθερού γερμανικού — ξεπέρασε την Παρασκευή τις 150 μονάδες βάσης, επίπεδο που είχε να καταγραφεί εδώ και χρόνια.
Βουλευτής του κόμματος Αναγέννηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι δεν βλέπει πώς οι υποψήφιοι για την προεδρία που προέρχονται από τον πολιτικό χώρο του κέντρου — οι πρώην πρωθυπουργοί Εντουάρ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ — θα μπορούσαν να μείνουν ανεπηρέαστοι από τις συνέπειες.
«Κάθε λεπτό που περνάμε ασχολούμενοι με τον προϋπολογισμό είναι ένα λεπτό κατά το οποίο κοιτάζουμε κατάματα την αδυναμία μας να βγούμε από το αδιέξοδο», δήλωσε ο βουλευτής.
Την ίδια ώρα, ο Μελανσόν έχει καλέσει στελέχη του κόμματός του να συμμετάσχουν στις νέες κινητοποιήσεις που έχουν προγραμματιστεί για την ερχόμενη Τρίτη και να προστατεύσουν τους μαθητές απέναντι σε καταγγελλόμενη αστυνομική βία.
Αυτό θα μπορούσε να τον φέρει στο επίκεντρο της πολιτικής επικαιρότητας, αλλά θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει εις βάρος του, εάν θεωρηθεί ότι συμμετέχει στις ταραχές.
Ο κεντρώος ευρωβουλευτής Σάντρο Γκότσι δήλωσε ότι οι καταγγελίες σε βάρος του Μπαρντελά και η στάση της άκρας Αριστεράς απέναντι στις διαδηλώσεις «περιπλέκουν τη στρατηγική κανονικοποίησης των δύο πλευρών».
«Τόσο η Λεπέν όσο και ο Μελανσόν είναι εξτρεμιστές που βρίσκονται μακριά από τις θεμελιώδεις αξίες της Γαλλικής Δημοκρατίας και της Ευρώπης», δήλωσε ο Γκότσι.
Καθώς, όμως, η θητεία του Μακρόν πλησιάζει στο τέλος της, εδραιώνεται σταδιακά η αίσθηση ότι η Γαλλία έχει υποστεί κακή διαχείριση και ότι τμήματα της χώρας βρίσκονται σε αποσύνθεση.
Πρόκειται για μια αντίληψη την οποία οποιοσδήποτε επίδοξος διάδοχος διατηρεί δεσμούς με τον σημερινό πρόεδρο θα δυσκολευτεί να ανατρέψει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.
