Η 14η Σεπτεμβρίου, ημέρα αφιερωμένη στην εθνική μνήμη των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, αποτέλεσε αφορμή για νέα αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, 104 χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών για την επέτειο προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας, με το τουρκικό ΥΠΕΞ να απορρίπτει τις ελληνικές αναφορές ως «αβάσιμες» και να καλεί την ελληνική πλευρά να επιδείξει «σοβαρότητα και κοινή λογική».
Η παρέμβαση της Άγκυρας ήρθε την ίδια ημέρα κατά την οποία στην Ελλάδα τιμάται θεσμικά η μνήμη των θυμάτων και του ξεριζωμού του Μικρασιατικού Ελληνισμού, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις βαθιές διαφορές των δύο χωρών ως προς την ιστορική αποτίμηση των γεγονότων της περιόδου 1919-1922.
Το μήνυμα της Αθήνας: «Η ιστορία δεν παραγράφεται ούτε παραχαράσσεται»
Τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026 η Ελλάδα τίμησε την Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, όπως έχει θεσπιστεί από τη Βουλή των Ελλήνων.
Στο μήνυμά του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρθηκε στον βίαιο εκτοπισμό των ελληνικών πληθυσμών από τις πατρογονικές εστίες τους στη Μικρά Ασία, έπειτα από παρουσία αιώνων στην περιοχή, με αποκορύφωμα τα γεγονότα που συνδέθηκαν με την Καταστροφή της Σμύρνης τον Σεπτέμβριο του 1922.
Η Αθήνα έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, τονίζοντας:
«Η ιστορία δεν παραγράφεται ούτε παραχαράσσεται».
Το ΥΠΕΞ επισήμανε ότι η μνήμη όσων έχασαν τη ζωή τους ή αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους αποτελεί χρέος τόσο απέναντι στα ίδια τα θύματα όσο και απέναντι στις επόμενες γενιές.
Για εκατοντάδες χιλιάδες απογόνους των Μικρασιατών προσφύγων, άλλωστε, τα γεγονότα εκείνης της περιόδου δεν αποτελούν μόνο κεφάλαιο της Ιστορίας, αλλά παραμένουν ζωντανά μέσα από τις οικογενειακές αφηγήσεις ανθρώπων που εγκατέλειψαν σπίτια, περιουσίες και τόπους στους οποίους οι οικογένειές τους ζούσαν επί γενιές.
Η αντίδραση της Τουρκίας
Η απάντηση της Άγκυρας ακολούθησε λίγες ώρες αργότερα, με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να απορρίπτει το περιεχόμενο της ελληνικής ανακοίνωσης.
Η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε «αβάσιμες» τις ελληνικές αναφορές και κάλεσε τις ελληνικές αρχές να επιδείξουν «σοβαρότητα και κοινή λογική».
Παράλληλα, η Άγκυρα παρουσίασε τη δική της εκδοχή για τα γεγονότα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, στρέφοντας το βάρος της ανακοίνωσής της στη δράση του ελληνικού στρατού στην Ανατολία.
Το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι κατά την περίοδο εκείνη διαπράχθηκαν από την ελληνική πλευρά «σφαγές και καταστροφές» εις βάρος αμάχων, απορρίπτοντας με αυτόν τον τρόπο την ιστορική ερμηνεία που περιλαμβάνεται στην επίσημη ελληνική θέση.
Η νέα αυτή ανταλλαγή ανακοινώσεων καταδεικνύει ότι, περισσότερο από έναν αιώνα μετά το 1922, η ιστορική μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
