Όσοι σχεδιάζουν μια χειμερινή απόδραση σε κάποιο χιονοδρομικό κέντρο της Ευρώπης ίσως χρειαστεί να παρακολουθούν στενά τις καιρικές εξελίξεις, καθώς το ισχυρό Ελ Νίνιο ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τις χιονοπτώσεις κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα.
Το καιρικό φαινόμενο εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερες ποσότητες χιονιού από τις συνηθισμένες σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, με ορισμένους από τους δημοφιλέστερους χειμερινούς προορισμούς να βρίσκονται μεταξύ των περιοχών που ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο.
Ο Αντρέι φλις, ανώτερος μετεωρολόγος και ειδικός στις μακροπρόθεσμες προγνώσεις του Severe Weather Europe, προειδοποιεί ότι η επικράτηση ενός ήπιου ατλαντικού ρεύματος αέρα θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικό έλλειμμα χιονοπτώσεων στις περιοχές χαμηλού και μεσαίου υψομέτρου.
Μεταξύ των δημοφιλών προορισμών που ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο βρίσκονται τα Λε Ζε και Μορζίν στη Γαλλία, καθώς και τα Ζάαλμπαχ-Χίντεργκλεμ και Μάιρχοφεν στην Αυστρία.
Αντίθετα, καλύτερη εμφανίζεται η εικόνα για τα χιονοδρομικά κέντρα των Άλπεων που βρίσκονται σε υψόμετρο περίπου 1.800 έως 2.000 μέτρων, όπως το Βαλ Θόρενς και το Τάιγκνς, όπου τα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ευνοϊκότερες συνθήκες για χιονοπτώσεις.
Όπως εξηγεί ο Φλις, τα μοντέλα συγκλίνουν προς έναν χειμώνα με χιονοπτώσεις αρκετά χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα στην Ευρώπη. Η εικόνα αυτή συνδέεται με την παρουσία μιας ζώνης υψηλών πιέσεων και μιας περιοχής χαμηλών πιέσεων στον Βόρειο Ατλαντικό, συνδυασμός που ευνοεί τη μεταφορά ηπιότερων δυτικών αέριων μαζών προς την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ο ίδιος διευκρινίζει, πάντως, ότι λιγότερες χιονοπτώσεις από τον μέσο όρο δεν σημαίνει ότι δεν θα χιονίσει.
Για παράδειγμα, μια περιοχή που σε έναν μέσο χειμώνα συγκεντρώνει συνολικά περίπου ένα μέτρο χιονιού, υπό αυτές τις συνθήκες θα μπορούσε να δεχθεί μόλις 25 εκατοστά.
Τι είναι το El Niño
Η Νότια Ταλάντωση El Niño (ENSO) αποτελεί έναν φυσικό κλιματικό κύκλο, ο οποίος εναλλάσσεται μεταξύ της θερμής φάσης Ελ Νίνιο και της ψυχρής La Niña, συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια.
Κατά την εκδήλωση του El Niño, οι ισχυροί αληγείς άνεμοι, οι οποίοι υπό φυσιολογικές συνθήκες ωθούν τα θερμά νερά του Ειρηνικού προς την Αυστραλία, εξασθενούν ή ακόμη και αντιστρέφονται.
Αυτό περιορίζει την άνοδο ψυχρότερων υδάτων από τα βαθύτερα στρώματα του ωκεανού, με αποτέλεσμα θερμότερα νερά να συσσωρεύονται κοντά στην επιφάνεια, στα ανοικτά της δυτικής ακτής της Νότιας Αμερικής.
Σταδιακά, η επιπλέον θερμότητα επηρεάζει ευρύτερα το κλιματικό σύστημα, συμβάλλοντας στην άνοδο της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας και προκαλώντας σημαντικές μεταβολές στα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Ο χειμώνας στην Ευρώπη μήνα προς μήνα
Σύμφωνα με τον Φλις, για τους λάτρεις του σκι στην Ευρώπη, δύο παράγοντες αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο κατά την επερχόμενη περίοδο: το υψόμετρο και το γεωγραφικό πλάτος.
Η πρόγνωση για τον Νοέμβριο δείχνει χιονοπτώσεις χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα στις περισσότερες περιοχές, γεγονός που θα μπορούσε να σημαίνει ιδιαίτερα καθυστερημένη έναρξη της χιονοδρομικής περιόδου, ακόμη και σε μεγαλύτερα υψόμετρα.
Τον Δεκέμβριο, οι περισσότερες πεδινές περιοχές αναμένεται επίσης να καταγράψουν μικρότερες ποσότητες χιονιού από τον μέσο όρο, με εξαίρεση τα πολύ βόρεια τμήματα της Ευρώπης.
Αιτία θεωρείται η επικράτηση δυτικών έως νοτιοδυτικών ανέμων σε μεγάλο μέρος της ηπείρου. Οι αέριες αυτές μάζες μπορεί να μεταφέρουν αρκετή υγρασία και βροχοπτώσεις, αλλά ταυτόχρονα είναι θερμότερες, περιορίζοντας έτσι τις πιθανότητες χιονόπτωσης.
Η κατάσταση δεν φαίνεται να βελτιώνεται σημαντικά ούτε τον Ιανουάριο, καθώς η ζώνη υψηλών πιέσεων στα νότια προβλέπεται να παραμείνει, ενώ θα συνεχιστεί και η δυτική κυκλοφορία.
Ο Φεβρουάριος είναι συνήθως ένας από τους μήνες με περισσότερα χιόνια στην Ευρώπη. Ωστόσο, εάν διατηρηθεί η ίδια ζώνη υψηλών πιέσεων, τότε, σύμφωνα με την ανάλυση, εκείνη την περίοδο θα μπορούσε να καταγραφεί και το μεγαλύτερο έλλειμμα χιονοπτώσεων.
«Το Ελ Νίνιο ενισχύεται μπροστά στα μάτια μας»
Ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι το φαινόμενο El Niño ενισχύεται σημαντικά και θα μπορούσε να προκαλεί επιπτώσεις τουλάχιστον μέχρι τον Φεβρουάριο.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός αναφέρει ότι οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας, στην περιοχή του Ειρηνικού που βρίσκεται στον πυρήνα του El Niño, έχουν ήδη ανέβει αρκετά πάνω από τον μέσο όρο και συνεχίζουν να αυξάνονται.
Σε ορισμένες περιοχές του Ειρηνικού οι θερμοκρασίες των υδάτων βρίσκονται περισσότερο από 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η θερμική απόκλιση που καταγράφεται κάτω από την επιφάνεια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, σε ορισμένα υποθαλάσσια τμήματα οι θερμοκρασίες φτάνουν ακόμη και τους 8 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Ο Φλις επισημαίνει ότι ένα Super Ελ Νίνιο συνδέεται συνήθως με σημαντικό έλλειμμα χιονοπτώσεων στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις βορειοδυτικές, νότιες και βόρειες-κεντρικές περιοχές.
Βασικός παράγοντας είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η ήπια δυτική ροή από τον Ατλαντικό σε συνδυασμό με την ενίσχυση μιας θερμότερης ζώνης υψηλών πιέσεων από τον νότο. Έτσι, οι θερμοκρασίες μπορεί να παραμείνουν πολύ υψηλές για τη δημιουργία εκτεταμένης χιονοκάλυψης, με εξαίρεση κυρίως τις περιοχές μεγαλύτερου υψομέτρου.
Τι μπορεί να σημαίνει το Super El Niño για τον χειμώνα στην Ελλάδα
Αυτή τη στιγμή το ελληνικό Παρατηρητήριο Ελ Νίνιο του meteo.gr καταγράφει απόκλιση +2,6°C και χαρακτηρίζει τη φάση ως Ελ Νίνιο σε εξέλιξη.
Ακόμη σημαντικότερο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός ανακοίνωσε στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 ότι το El Niño έχει πλέον εδραιωθεί, αναμένεται να ενισχυθεί σε πολύ ισχυρό επεισόδιο, να κορυφωθεί προς το τέλος του 2026 και υπάρχει σχεδόν 100% πιθανότητα να διατηρηθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027.
Προς το παρόν, οι επιστήμονες αποφεύγουν τις κατηγορηματικές προβλέψεις.
Παρότι το φαινόμενο αναμένεται να φτάσει σε πολύ μεγάλη ένταση προς το τέλος του 2026, η επίδρασή του στον ευρωπαϊκό και ιδιαίτερα στον μεσογειακό χειμώνα δεν είναι γραμμική. Τα πρώτα ευρωπαϊκά σενάρια δείχνουν αυξημένη παρουσία υψηλών πιέσεων στα νότια της ηπείρου και ηπιότερες δυτικές έως νοτιοδυτικές ροές.
Εφόσον αυτό το μοτίβο επηρεάσει και την Ανατολική Μεσόγειο, θα μπορούσε να ευνοήσει μεγαλύτερα διαστήματα σχετικά ήπιων θερμοκρασιών και να περιορίσει τις συνθήκες για χιονοπτώσεις σε χαμηλότερα υψόμετρα. Ωστόσο, για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τις βροχοπτώσεις, τις ψυχρές εισβολές και τα χιόνια στην Ελλάδα είναι ακόμη νωρίς.
Met Office: Είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα
Πιο επιφυλακτικός εμφανίζεται ο Γκράχαμ Μαντζ, εκπρόσωπος Επικοινωνίας Κλιματικής Επιστήμης της βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (Met Office).
Όπως εξηγεί, το Ελ Νίνιο – και ιδιαίτερα ένα τόσο ισχυρό επεισόδιο – μπορεί πράγματι να επηρεάσει τις καιρικές συνθήκες σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, δεν υπάρχει μια απλή και άμεση σχέση ανάμεσα στο El Niño και στην ποσότητα χιονιού που θα δεχθεί η Ευρώπη σε έναν συγκεκριμένο χειμώνα.
Οι χιονοπτώσεις εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι θερμοκρασίες, οι διαδρομές των βαρομετρικών συστημάτων και ο τρόπος με τον οποίο το Ελ Νίνιο αλληλεπιδρά με άλλους κλιματικούς μηχανισμούς.
Η Βρετανία και η βορειοδυτική Ευρώπη επηρεάζονται ταυτόχρονα από συστήματα που προέρχονται από τον Ατλαντικό, την Αρκτική αλλά και την ηπειρωτική Ευρασία.
Για τον λόγο αυτό, όπως τονίζει ο Madge, είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις, καθώς η τελική εξέλιξη του χειμώνα θα εξαρτηθεί από τον συνδυασμό όλων αυτών των παραγόντων και τον τρόπο με τον οποίο θα αλληλεπιδράσουν.
Φόβοι για ψυχρό και θυελλώδη χειμώνα στη Βρετανία
Την ίδια ώρα, στη Βρετανία οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αυξημένη πιθανότητα ενός ψυχρού και θυελλώδους χειμώνα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες του Ειρηνικού μπορούν να προκαλέσουν ατμοσφαιρικές διαταραχές που διαδίδονται σε μεγάλες αποστάσεις.
Οι διαταραχές αυτές μπορούν να μετατοπίσουν μεγάλης κλίμακας συστήματα, μεταξύ των οποίων και τον πολικό αεροχείμαρρο, από τη συνηθισμένη τους πορεία, επηρεάζοντας σημαντικά τον χειμερινό καιρό στη Βρετανία.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι κατά τη διάρκεια του χειμώνα ο αεροχείμαρρος θα μπορούσε να κατευθύνει περισσότερα βαρομετρικά συστήματα και καταιγίδες προς το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρότι είναι ακόμη αδύνατο να προσδιοριστεί πότε ακριβώς θα εμφανιστούν αυτά τα επεισόδια, τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία συγκλίνουν στο ότι η πιθανότητα περιόδων έντονης κακοκαιρίας αυξάνεται.
