Την πρωτοβουλία έλαβαν οι βουλευτές Μπραντ Σνάιντερ, Δημοκρατικός από το Ιλινόι, και Γκας Μπιλιράκης, Ρεπουμπλικανός από τη Φλόριντα, οι οποίοι μαζί με τέσσερις συναδέλφους τους χαρακτηρίζουν το έργο ως “καθοριστικής σημασίας για τη μελλοντική σταθερότητα και ευημερία αυτής της σημαντικής περιοχής”, η οποία αναμένεται να διαδραματίσει “πύλη” προς τον Οικονομικός Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).
Οι ίδιοι, χαρακτηρίζουν τον GSI ως έργο υποδομής “κομβικής σημασίας” για την ανάπτυξη του IMEC και καλούν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και την αμερικανική αναπτυξιακή χρηματοδοτική εταιρεία να τον εντάξουν στις προτεραιότητές τους.
Από ενεργειακό έργο σε στρατηγικό πολλαπλασιαστή
Αναδεικνύοντας το έργο του GSI, ως στρατηγικής σημασίας και στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον ότι η ηλεκτρική διασύνδεση υπερβαίνει τα στενά όρια ενός ενεργειακού έργου, οι Αμερικανοί νομοθέτες ζητούν την ένταξη του στις προτεραιότητες της αμερικανική κυβέρνησης, ως έργο “αρωγός”, μεταξύ των τριών κεντρικών εταίρων των ΗΠΑ στην περιοχή, την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ.
Η ουσία της παρέμβασης βρίσκεται στη γεωστρατηγική επανατοποθέτηση του έργου, καθώς εντάσσουν ευθέως το έργο του GSI στην αρχιτεκτονική του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, αντιμετωπίζοντας την Ανατολική Μεσόγειο ως κρίσιμη πύλη για τη σύνδεση της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή και την Ινδία.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν στην επιστολή «Η επιτυχής ανάπτυξη και διεύρυνση του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη μελλοντική σταθερότητα και ευημερία αυτής της σημαντικής περιοχής, ενώ παράλληλα θα προωθήσει ουσιαστικά τα εθνικά συμφέροντα και την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών», τονίζοντας ότι «Η Ανατολική Μεσόγειος πρόκειται να διαδραματίσει ζωτικής σημασίας ρόλο ως πύλη προς τον IMEC και ο Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί στρατηγικό έργο υποδομής, κομβικής σημασίας για την ανάπτυξη του διαδρόμου».
Υπό αυτό το πρίσμα, το ηλεκτρικό καλώδιο μετατρέπεται σε στρατηγικό πολλαπλασιαστή ισχύος, ως μια υποδομή που μπορεί να ενισχύσει ταυτόχρονα την ενεργειακή ασφάλεια, τη διασυνδεσιμότητα των αμερικανικών εταίρων και το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Δύσης σε έναν χώρο όπου τέμνονται ανταγωνιστικά συμφέροντα.
Ανατολική Μεσόγειο ως γεωοικονομική αρτηρία
Η ανάγνωση των Αμερικανών βουλευτών επεκτείνεται και στην ανάδειξη της Ανατολικής Μεσογείου ως γεωοικονομικού κόμβου, μέσω του οποίου μπορούν να αναπτυχθούν νέες οικονομικές και εμπορικές αρτηρίες.
Όπως επεξηγούν: «Η Ανατολική Μεσόγειος αναδεικνύεται σε κομβικό κέντρο ενέργειας και υποδομών, που συνδέει την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ινδία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σαφές συμφέρον να διασφαλίσουν ότι αυτή η διαδικασία θα ενισχύσει τους εταίρους μας, θα διαφοροποιήσει τις ενεργειακές οδούς, θα εμβαθύνει την περιφερειακή ολοκλήρωση και θα προωθήσει μια διαφανή εναλλακτική λύση έναντι υποδομών στις οποίες κυριαρχούν στρατηγικοί ανταγωνιστές».
Ο άξονας Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και επί του άξονα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, κεντρικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών κατά μήκος του κάθετου διαδρόμου, με το GSI να ενδείκνυται να λειτουργήσει ως άξονας περιφερειακής συνοχής.
Όπως περιγράφουν, «Συνδέοντας τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, το έργο GSI θα ενώσει βασικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών κατά μήκος ενός διαδρόμου ζωτικής στρατηγικής σημασίας. Θα συμβάλει στον τερματισμό της απομόνωσης της Κύπρου από το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θα ενισχύσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού του Ισραήλ και θα δημιουργήσει μια νέα πλατφόρμα για καθαρές, αξιόπιστες και αμφίδρομες ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου».
Υπό το παραπάνω πρίσμα, το GSI λαμβάνει χαρακτηριστικά υποδομής στρατηγικής βάθους που ενισχύει τη διαλειτουργικότητα και αλληλεξάρτηση μεταξύ κρατών που αποτελούν κέντρο στρατηγικών αμερικανικών σχεδιασμών στην περιοχή.
Ενίσχυση ισχύος Ανατολικής Μεσογείου μεταξύ Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης
Η παρέμβαση αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς διασυνδέει τους στόχους του Eastern Mediterranean Gateway Act, της διακομματικής νομοθετικής πρωτοβουλίας που αναγνωρίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως κρίσιμο σύνδεσμο μεταξύ της Ινδίας, της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.
Επ’ αυτού, το έργο του GSI σε συνάρτηση με τον IMEC, υπάγεται έμμεσα επί των πρακτικών αναβάθμισης της αμερικανικής ομπρέλας στην περιοχή και εντάσσει την ανάπτυξη διασυνοριακών έργων υποδομής και ενεργειακών διασυνδέσεων «με την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και άλλους εταίρους στην περιοχή».
Ενδεικτικό του βάρους που αποδίδεται στη γεωπολιτική διάσταση είναι και το αίτημα των βουλευτών για διαβαθμισμένη ενημέρωση σχετικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ολοκλήρωση του GSI, με τους βουλευτές να καλούν τον Ρούμπιο και Μπλάκ: «να δώσετε προτεραιότητα σε αυτό το έργο και ζητούμε να πραγματοποιηθεί διαβαθμισμένη ενημέρωση, προκειμένου να συζητήσουμε τις γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ολοκλήρωσή του».
Η κίνηση αυτή ανεβάζει το ζήτημα ένα επίπεδο πάνω από την τεχνική και οικονομική συζήτηση, αναδεικνύοντας ότι το έργο αντιμετωπίζεται πλέον μέσα από το πρίσμα της στρατηγικής ασφάλειας, των περιφερειακών ισορροπιών και της προστασίας κρίσιμων υποδομών.
Συμφωνία της Μέκκας: Αναδεικνύει την ανάγκη σύνταξης εξισορροπητικών συμμαχιών
Δεδομένη την επισταμένη παρακολούθηση των εξελίξεων που άπτονται των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών που διαμορφώνει η Συμφωνία της Μέκκας, η υπογραφή της δημιουργεί νέα δεδομένα για το στρατηγικό δίπολο Ισραήλ και Ινδίας, με άμεση επέκταση προς την Ελλάδα και την Κύπρο, όπως αποτυπώνουν το GSI αλλά και το IMEC.
Εδώ, στους αστάθμητους παράγοντες που θα επηρεάζονταν από την υπογραφή κατονομάστηκε και ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), που υπογράφηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2023 και προτείνει ένα πολυτροπικό δίκτυο εμπορίου και υποδομών, ο οποίος στο σχεδιασμό του περιλαμβάνει την Ινδία ως αφετηρία, τα ΗΑΕ, ως βασικό κόμβο διασύνδεσης στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ, την ΕΕ και τις ΗΠΑ, με την Ελλάδα να διεκδικεί κεντρικό ρόλο ως πύλη εισόδου.
Σημειωτέων, στο σχεδιασμό του IMEC περιλαμβάνεται και η Σαουδική Αραβία, ως σιδηροδρομικό και ενεργειακό πέρασμα, με τη συμφωνία της Μέκκας την οποία συνυπογράφουν πέραν από την Τουρκία και το Πακιστάν (κεντρικό στρατηγικό και ιστορικό αντίπαλο της Ινδίας, σε περιοχή που διεξάγεται μια από τις πιο ενεργές και διαρκείς συγκρούσεις στον κόσμο) να περιπλέκει την ολοκλήρωση του εγχειρήματος.
Ως εκ τούτου, η υπογραφή πυροδοτεί μια νέα κούρσα εξισορροπητικών συμμαχιών με Ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο να δηλώνει στην εφημερίδα Yedioth Ahronoth: «Αυτή η συμφωνία μας ανησυχεί. Μιλάμε για μια συμμαχία που στρέφεται κατά του Ισραήλ».
Ο ίδιος ανέδειξε τον προβληματισμό του σχετικά με την κατεύθυνση της συμμαχίας ως εξισορροπητικό παράγοντα κατά του Ιράν, τονίζοντας ότι αυτή ενδέχεται να πλήξει τα στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ.
Όπως τονίζει: «Το Ισραήλ χρειάζεται να οικοδομήσει εναλλακτικές συμμαχίες, ιδιαίτερα με τον ελληνικό άξονα, δηλαδή την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και με την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», επισημαίνοντας ότι η χώρα χρειάζεται «ένα τεράστιο σχέδιο ενίσχυσης ισχύος» προς την επέκταση των στρατιωτική και πολιτικής ζώνης επιρροής της χώρας.
Δείτε το επίσημο έγγραφο:
