Ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα θα ήταν δύσκολο να γίνει δημόσια παραδεκτό αντιμετωπίζει πλέον ανοιχτά η Ουάσιγκτον: τα αμερικανικά αποθέματα κρίσιμων πυρομαχικών έχουν πιεστεί σοβαρά και η πολεμική βιομηχανία καλείται να ανεβάσει ταχύτητα πριν η κατάσταση γίνει ακόμη δυσκολότερη.
Το Πεντάγωνο ζητά από τους μεγαλύτερους αμυντικούς ομίλους των ΗΠΑ να αυξήσουν άμεσα την παραγωγή και να επιταχύνουν τις παραδόσεις οπλικών συστημάτων, ενώ την ίδια στιγμή ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την ίδια τη βιομηχανία ως μοχλό πίεσης προς το Κογκρέσο για την έγκριση νέων κονδυλίων.
Το πρόβλημα είναι διπλό: οι ανάγκες αυξάνονται, αλλά η παραγωγική ικανότητα δεν μπορεί να ακολουθήσει με την ίδια ταχύτητα. Και χωρίς νέα χρηματοδότηση, αρκετές από τις συμφωνίες που έχει προαναγγείλει το Πεντάγωνο παραμένουν περισσότερο υποσχέσεις παρά πραγματικές παραγγελίες.
21 ημέρες για να αυξηθεί η παραγωγή
Το μήνυμα προς την αμερικανική αμυντική βιομηχανία ήταν ασυνήθιστα πιεστικό.
Ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Στιβ Φάινμπεργκ έδωσε στις εταιρείες 21 ημέρες για να καταθέσουν συγκεκριμένα σχέδια που θα επιτρέψουν σημαντικά ταχύτερες παραδόσεις και αυξημένη παραγωγή κρίσιμων οπλικών συστημάτων.
Η λογική είναι σαφής: η Ουάσιγκτον δεν θέλει πλέον προγράμματα που χρειάζονται χρόνια για να περάσουν από τον σχεδιασμό στην παραγωγή.
Το Πεντάγωνο ζητά από τις εταιρείες να δείξουν πώς μπορούν να αυξήσουν την παραγωγική τους δυνατότητα, να επεκτείνουν εγκαταστάσεις και να πραγματοποιήσουν επενδύσεις κεφαλαίου, αλλά και να αναλάβουν οι ίδιες μέρος του επιχειρηματικού ρίσκου.
Η απαίτηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν καταναλώσει σημαντικές ποσότητες πυρομαχικών στον πόλεμο με το Ιράν, ενώ η αναπλήρωση των αποθεμάτων δεν μπορεί να γίνει από τη μια ημέρα στην άλλη.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα αποθέματα – είναι και η παραγωγή
Η εικόνα που περιγράφουν οι αναλύσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για ορισμένα συστήματα αεράμυνας.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το CSIS, τα διαθέσιμα παγκοσμίως αποθέματα Patriot έχουν περιοριστεί σε επίπεδα κάτω από τα 1.000 συστήματα, ενώ τα αποθέματα THAAD βρίσκονται περίπου στα 250.
Η κατανάλωση πυραύλων και αναχαιτιστών στον πόλεμο με το Ιράν έχει επομένως δημιουργήσει ένα πρόβλημα που δεν λύνεται απλώς με την υπογραφή μιας νέας σύμβασης.
Πρέπει πρώτα να υπάρχει η δυνατότητα παραγωγής των όπλων.
Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο εστιάζει σήμερα το Πεντάγωνο.
Patriot και THAAD στο επίκεντρο
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη κινηθεί για να αυξήσει την παραγωγή κρίσιμων συστημάτων.
Στις αρχές Αυγούστου ανακοινώθηκε συμφωνία με τη Northrop Grumman και τη Lockheed Martin για την ενίσχυση της παραγωγής των Patriot PAC-3 και THAAD.
Για τη Lockheed Martin έχει ανακοινωθεί συμφωνία που μπορεί να φτάσει έως τα 58,6 δισ. δολάρια, με στόχο να αυξηθεί δραστικά η παραγωγή των PAC-3 τα επόμενα χρόνια.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι οι συμφωνίες-πλαίσιο δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι τα χρήματα έχουν ήδη διατεθεί ούτε ότι οι εταιρείες έχουν στα χέρια τους πλήρεις και δεσμευτικές παραγγελίες.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Το Πεντάγωνο ζητά από τη βιομηχανία να επενδύσει τώρα, ενώ η βιομηχανία περιμένει από το Κογκρέσο να εγκρίνει τα χρήματα που θα στηρίξουν αυτές τις παραγγελίες.
Ο Λευκός Οίκος θέλει τη βιομηχανία να πιέσει το Κογκρέσο
Στα τέλη Ιουλίου, κορυφαία στελέχη της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας και εταιρειών τεχνολογίας κλήθηκαν στον Λευκό Οίκο.
Στη συνάντηση συμμετείχαν μεταξύ άλλων εκπρόσωποι των Lockheed Martin, Northrop Grumman, Boeing, Anduril και Palantir.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Washington Post, το μήνυμα προς τις εταιρείες δεν περιορίστηκε στην αύξηση της παραγωγής.
Τους ζητήθηκε να ασκήσουν πίεση στους νομοθέτες ώστε να εγκριθούν πρόσθετες αμυντικές δαπάνες.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική εξέλιξη, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί ουσιαστικά να κινητοποιήσει τους ίδιους τους προμηθευτές του Πενταγώνου προκειμένου να ξεπεραστεί το πολιτικό αδιέξοδο στο Κογκρέσο.
Το διακύβευμα είναι τεράστιο: η κυβέρνηση έχει ζητήσει συνολικά περίπου 1,15 τρισ. δολάρια σε βασικές αμυντικές δαπάνες, ενώ το ευρύτερο σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη μεγαλύτερη χρηματοδότηση για την άμυνα. Ο προϋπολογισμός του Λευκού Οίκου για το 2027 προβλέπει συνολικά πάνω από 1,5 τρισ. δολάρια για τις λειτουργίες εθνικής άμυνας, εφόσον συνυπολογιστούν οι σχετικές πηγές χρηματοδότησης.
Οι συμφωνίες υπάρχουν – τα χρήματα όχι ακόμη
Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο σημείο της υπόθεσης.
Το Πεντάγωνο έχει προχωρήσει σε σειρά συμφωνιών-πλαισίων με μεγάλους αμυντικούς ομίλους αλλά και νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας.
Στόχος είναι να αυξηθεί γρήγορα η παραγωγή φθηνότερων πυρομαχικών, πυραύλων και συστημάτων που μπορούν να παραχθούν μαζικά.
Όμως, όπως επισημαίνουν ειδικοί, μια συμφωνία-πλαίσιο δεν είναι το ίδιο πράγμα με μια δεσμευτική σύμβαση αγοράς.
Ο αναλυτής του CSIS Τομ Καράκο περιέγραψε ακριβώς αυτό το πρόβλημα: οι εταιρείες καλούνται να αυξήσουν την παραγωγή και σε ορισμένες περιπτώσεις να επενδύσουν δικά τους κεφάλαια, χωρίς να έχουν ακόμη την απόλυτη βεβαιότητα ότι οι μελλοντικές παραγγελίες θα χρηματοδοτηθούν.
Για τις εισηγμένες εταιρείες, αυτό σημαίνει ότι αναλαμβάνουν σημαντικό οικονομικό ρίσκο.
Από τους Tomahawk μέχρι τους αναχαιτιστές
Οι ανάγκες δεν περιορίζονται στην αεράμυνα.
Ο πόλεμος έχει απαιτήσει μεγάλες ποσότητες πυραύλων κρουζ Tomahawk, αναχαιτιστών Patriot και THAAD, καθώς και άλλων πυραυλικών συστημάτων.
Η ένταση της κατανάλωσης αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα της αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής:
οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστιες στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά δεν μπορούν να αναπληρώνουν απεριόριστα τα πυρομαχικά που καταναλώνουν σε μια μεγάλης κλίμακας σύγκρουση.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον πρέπει να υπολογίζει όχι μόνο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αλλά και τις μακροπρόθεσμες ανάγκες απέναντι σε άλλες μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις.
«Πρέπει να παράγουμε τώρα»
Στο υπόμνημά του, ο Φάινμπεργκ ουσιαστικά προειδοποιεί ότι το αμερικανικό σύστημα αμυντικών προμηθειών δεν μπορεί να λειτουργεί με τους παραδοσιακούς χρόνους.
Η κυβέρνηση θέλει να επιταχύνει προγράμματα όπως ο Next Generation Interceptor, νέα συστήματα αεράμυνας, κινητά ραντάρ, συστήματα εκπαίδευσης πιλότων και διαστημικά συστήματα παρακολούθησης πυραύλων.
Παράλληλα, ζητά από τις εταιρείες συγκεκριμένα σχέδια για νέες εγκαταστάσεις και επενδύσεις που θα αυξήσουν την παραγωγική ικανότητα.
Η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να πετύχει κάτι που είναι εξαιρετικά δύσκολο σε συνθήκες κρίσης:
να μετατρέψει γρήγορα μια τεράστια αμυντική βιομηχανία σε πολεμική παραγωγική μηχανή μεγάλης κλίμακας.
Το πραγματικό στοίχημα για την Ουάσιγκτον
Το πρόβλημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ έχουν χρήματα για να αγοράσουν όπλα. Έχουν.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα μπορούν να τα μετατρέψουν σε πραγματικά διαθέσιμα όπλα.
Οι πόλεμοι των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι τα αποθέματα μπορούν να καταναλωθούν πολύ ταχύτερα από όσο μπορούν να αναπληρωθούν.
Και τώρα η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτή την πραγματικότητα.
Από τη μία πλευρά, το Πεντάγωνο ζητά από τη βιομηχανία να παράγει γρηγορότερα.
Από την άλλη, η βιομηχανία ζητά βεβαιότητα ότι οι παραγγελίες θα χρηματοδοτηθούν.
Και στη μέση βρίσκεται το Κογκρέσο, από το οποίο πρέπει να περάσουν τα δισεκατομμύρια.
Το αμερικανικό οπλοστάσιο μπορεί να μην είναι «άδειο», όπως υποδηλώνει ο τίτλος, όμως οι ελλείψεις σε κρίσιμα πυρομαχικά έχουν γίνει αρκετά σοβαρές ώστε η κυβέρνηση να κινητοποιεί ταυτόχρονα το Πεντάγωνο, τη βιομηχανία και το Κογκρέσο.
Και αυτό από μόνο του είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο για την πραγματική πίεση που δέχεται σήμερα η αμερικανική στρατιωτική μηχανή.
