Σε νέα φάση περνά η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ισπανία και την Ιταλία, με αφορμή τη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα, καθώς η Μαδρίτη προχώρησε στην επιβολή προσωρινών συνοριακών ελέγχων σε ταξιδιώτες που φτάνουν στη χώρα από την Ιταλία.
Η απόφαση αποτελεί την έμπρακτη απάντηση της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ στην κίνηση της Ρώμης να αναστείλει προσωρινά την εφαρμογή των κανόνων ελεύθερης μετακίνησης της Σένγκεν για συγκεκριμένες αφίξεις από την Ισπανία.
Η Ιταλία αρνήθηκε να υποχωρήσει στο ισπανικό αίτημα για άρση των μέτρων, με αποτέλεσμα η διπλωματική αντιπαράθεση να μετατραπεί πλέον σε αμοιβαία επιβολή συνοριακών ελέγχων.
Έλεγχοι σε αεροδρόμια και λιμάνια της Ισπανίας
Σύμφωνα με το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών, οι νέοι έλεγχοι αφορούν ταξιδιώτες που φτάνουν στην Ισπανία αεροπορικώς ή διά θαλάσσης από την Ιταλία.
Οι ισπανικές αρχές θα ελέγχουν διαβατήρια και θεωρήσεις εισόδου τόσο Ιταλών επιβατών όσο και ταξιδιωτών από τρίτες χώρες που φτάνουν στην Ισπανία μέσω Ιταλίας.
Τα μέτρα έχουν προσωρινό χαρακτήρα και θα παραμείνουν σε ισχύ έως τις 7 Σεπτεμβρίου, με τη Μαδρίτη να επικαλείται τη συνεχιζόμενη μεταναστευτική πίεση που αντιμετωπίζει η Ιταλία.
Η κίνηση της Ισπανίας έρχεται λίγες ώρες μετά την άρνηση της Ρώμης να αποσύρει τους δικούς της ελέγχους.
Η Ρώμη επιμένει έως τις 15 Αυγούστου
Η κυβέρνηση της Τζιόρτζια Μελόνι έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει, απορρίπτοντας το ισπανικό αίτημα και διαμηνύοντας ότι δεν δέχεται «τελεσίγραφα ή επιβολές».
Τα ιταλικά μέτρα παραμένουν σε ισχύ τουλάχιστον έως τις 15 Αυγούστου, καθώς η Ρώμη υποστηρίζει ότι υπάρχει κίνδυνος νέου κύματος μεταναστευτικών αφίξεων στη Θέουτα.
Η ιταλική κυβέρνηση επικαλείται παράλληλα λόγους ασφάλειας και πιθανούς κινδύνους τρομοκρατικού χαρακτήρα, υποστηρίζοντας ότι οι έλεγχοι θα παραμείνουν μέχρι να αποκλειστούν οι σχετικοί κίνδυνοι.
Η Ρώμη έχει πάντως διευκρινίσει ότι οι Ισπανοί πολίτες εξαιρούνται από τους πρόσθετους ελέγχους, οι οποίοι αφορούν κυρίως μη πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κρίση στη Θέουτα που άναψε τη φωτιά
Πίσω από τη διπλωματική σύγκρουση βρίσκεται η πρωτοφανής μεταναστευτική πίεση που εκδηλώθηκε στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική.
Μέσα σε μόλις δύο ημέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, περίπου 78.000 άνθρωποι επιχείρησαν να περάσουν σε ισπανικό έδαφος, μεταξύ των οποίων Μαροκινοί και άνθρωποι από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής.
Η συντριπτική πλειονότητα έχει πλέον απομακρυνθεί από τη Θέουτα, ωστόσο περίπου 1.400 ανήλικοι εξακολουθούν να παραμένουν στην περιοχή.
Η κρίση είχε και βαρύ ανθρώπινο κόστος, καθώς περίπου 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα αναφορές.
Η Ισπανία υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος της μεταναστευτικής πίεσης εκτονώθηκε και ότι οι περισσότεροι από όσους πέρασαν στη Θέουτα επέστρεψαν στο Μαρόκο.
Γιατί επιχείρησαν να περάσουν στη Θέουτα;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι τι προκάλεσε την ξαφνική μαζική απόπειρα εισόδου στη Θέουτα.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι πίσω από την κινητοποίηση μπορεί να βρίσκονται εγκληματικά δίκτυα και εκστρατείες παραπληροφόρησης, θέση που συμμερίζεται και η ισπανική κυβέρνηση.
Οι μαζικές απόπειρες εισόδου σημειώθηκαν μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας, σύμφωνα με την οποία μετανάστες που εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ επιχειρούν να φτάσουν στη Θέουτα ή τη Μελίγια δεν μπορούν να επαναπροωθούνται αυτομάτως στο Μαρόκο.
Το Ραμπάτ, από την πλευρά του, απέδωσε την ευθύνη για την εξέλιξη αυτή στη συγκεκριμένη δικαστική απόφαση, υποστηρίζοντας ότι αποδυνάμωσε το αποτρεπτικό σύστημα στα σύνορα.
Παραμένει, ωστόσο, ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα: γιατί οι μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας δεν κατάφεραν ή δεν επιχείρησαν να σταματήσουν τη μαζική κίνηση των μεταναστών προς τη Θέουτα.
Η κρίση ξεπερνά πλέον τα σύνορα Ισπανίας και Ιταλίας
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στις δύο κυβερνήσεις.
Η απόφαση της Ιταλίας έχει προκαλέσει συζητήσεις και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τη Φινλανδία και τη Δανία να εκφράζουν υποστήριξη στη Ρώμη, ενώ η Τσεχική Δημοκρατία έχει ζητήσει ακόμη και προσωρινή αναστολή της ιδιότητας μέλους της Ισπανίας.
Την ίδια ώρα, οι έλεγχοι που επιβλήθηκαν από την Ιταλία σε ταξιδιώτες που φτάνουν από την Ισπανία έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα σε ορισμένα σημεία εισόδου, με αναφορές για ουρές και αυξημένους χρόνους αναμονής.
Οι επιβάτες που φτάνουν από την Ισπανία οδηγούνται σε ειδικές λωρίδες προκειμένου να υποβληθούν στους προβλεπόμενους ελέγχους.
Νέο χαμηλό στις σχέσεις Σάντσεθ – Μελόνι
Η εξέλιξη αποτελεί ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα στον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ και την Ιταλίδα ομόλογό του Τζιόρτζια Μελόνι, οι οποίοι εκπροσωπούν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις στο μεταναστευτικό ζήτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Μελόνι έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ αυστηρότερων ευρωπαϊκών κανόνων για τη μετανάστευση, ενώ η κυβέρνηση Σάντσεθ ακολουθεί διαφορετική πολιτική προσέγγιση.
Το γεγονός ότι οι δύο χώρες προχώρησαν πλέον σε αμοιβαία επαναφορά συνοριακών ελέγχων αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τη λειτουργία της ζώνης Σένγκεν και αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στο εσωτερικό της ΕΕ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η αντιπαράθεση θα περιοριστεί σε ένα προσωρινό «μπρα-ντε-φερ» ή αν θα οδηγήσει σε ευρύτερη ευρωπαϊκή σύγκρουση για τη μεταναστευτική πολιτική και τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Πηγή: Reuters – AP – Protothema
