Το κλιματικό φαινόμενο El Niño έχει αρχίσει επίσημα να σχηματίζεται στον ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό, σηματοδοτώντας την πρώτη του επανεμφάνιση από το 2023.
Οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξή του, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά και να εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο, γνωστό ανεπίσημα ως «σούπερ Ελ Νίνιο».
Το φαινόμενο χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό, μια μεταβολή που, παρότι εντοπίζεται σε συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη, έχει τη δύναμη να επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα.
Οι αλλαγές αυτές συνδέονται με μετατόπιση των βροχοπτώσεων, αύξηση των θερμοκρασιών και ενίσχυση των ακραίων καιρικών φαινομένων σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Η ένταση του φαινομένου μετράται με βάση τη θερμοκρασιακή απόκλιση της επιφάνειας της θάλασσας από τον μέσο όρο. Όταν αυτή ξεπερνά τους 2 βαθμούς Κελσίου, τότε το επεισόδιο θεωρείται εξαιρετικά ισχυρό.
Σύμφωνα με την Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (JMA), το τρέχον φαινόμενο ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες και να παραμείνει ενεργό έως το τέλος του έτους.
Οι ειδικοί δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσεγγίσουμε ένα από τα πιο ισχυρά επεισόδια των τελευταίων δεκαετιών, συγκρίσιμο με εκείνο του 1997-1998, το οποίο είχε προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους και τεράστιες οικονομικές απώλειες παγκοσμίως. Αντίστοιχα γεγονότα έχουν καταγραφεί ελάχιστες φορές από το 1950, γεγονός που υπογραμμίζει τη σπανιότητα αλλά και την ένταση τέτοιων φαινομένων.
Οι επιπτώσεις ενός ισχυρού Ελ Νίνιο εκτείνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Σε περιοχές της Αυστραλίας και της Νοτιοανατολικής Ασίας αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασιών και δασικών πυρκαγιών, ενώ σε τμήματα της Νότιας Αμερικής και της Ανατολικής Αφρικής αναμένονται έντονες βροχοπτώσεις και πλημμυρικά επεισόδια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι νότιες πολιτείες ενδέχεται να βιώσουν πιο ψυχρές και υγρές συνθήκες.
Παράλληλα, το φαινόμενο επηρεάζει κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας. Η αγροτική παραγωγή βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς μειωμένες σοδειές σε βασικά προϊόντα όπως ρύζι, σιτάρι, καφές και κακάο μπορούν να οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών στις διεθνείς αγορές. Η αλιεία επίσης πλήττεται, καθώς η θέρμανση των υδάτων περιορίζει τα θρεπτικά στοιχεία που τροφοδοτούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Οι ενεργειακές υποδομές αντιμετωπίζουν πρόσθετες πιέσεις, αφού η αυξημένη ζήτηση για ψύξη και η μείωση της υδροηλεκτρικής παραγωγής λόγω ξηρασιών επιβαρύνουν τα δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Την ίδια ώρα, το φαινόμενο επηρεάζει και τη δραστηριότητα των τροπικών κυκλώνων, μειώνοντας μεν τον αριθμό τους στον Ατλαντικό, αλλά όχι απαραίτητα την καταστροφική τους ισχύ.
► Διαβάστε επίσης: Αλ. Μαρινάκης: «Η Κρήτη δεν μπορεί να περιμένει την επόμενη φωτιά» (Ηχητικό)
Η σύνδεση του Ελ Νίνιο με την κλιματική αλλαγή αποτελεί αντικείμενο εντατικής επιστημονικής έρευνας. Παρότι δεν έχει επιβεβαιωθεί αύξηση στη συχνότητα εμφάνισής του, η υπερθέρμανση του πλανήτη φαίνεται να ενισχύει τις επιπτώσεις του, οδηγώντας σε εντονότερες ξηρασίες, ισχυρότερες καταιγίδες και μεγαλύτερη αστάθεια στα καιρικά συστήματα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, εάν το φαινόμενο εξελιχθεί σε «υπερ-ισχυρό» επεισόδιο, οι συνέπειες θα γίνουν αισθητές σε παγκόσμια κλίμακα, από τις αγορές τροφίμων και ενέργειας έως την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων που επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους.
