Η Πολωνία αιφνιδιάστηκε την Τετάρτη από την αιφνιδιαστική απόφαση των ΗΠΑ να ακυρώσουν προγραμματισμένη ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη χώρα. Ωστόσο, όπως αποκαλύπτεται, η προειδοποίηση είχε φτάσει ημέρες νωρίτερα.
Σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση και ανήκουν στον στενό κύκλο του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγού Βιεσλάβ Κουκούλα, η πολωνική στρατιωτική ηγεσία είχε ενημερωθεί ήδη από τη Δευτέρα.
Όμως το μήνυμα «κόλλησε» στο διαβαθμισμένο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του στρατηγού Κουκούλα.
Ως αποτέλεσμα, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας και στελέχη των πολωνικών ενόπλων δυνάμεων πληροφορήθηκαν από τα ΜΜΕ την αλλαγή σχεδίων του σημαντικότερου συμμάχου της χώρας.
Το μήνυμα που εστάλη στον στρατηγό Κουκούλα στις αρχές της εβδομάδας ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός αναστέλλει την προγραμματισμένη μεταφορά στην Πολωνία περισσότερων από 4.000 στρατιωτών από τεθωρακισμένη ταξιαρχία.
Ωστόσο, η είδηση δημοσιεύθηκε πρώτη την Τετάρτη από το Army Times, το οποίο ανέφερε ότι η απόφαση αφορά τη 2η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία Μάχης της 1ης Μεραρχίας Ιππικού.
Αντίστοιχα δημοσιεύματα ακολούθησαν και από άλλα αμερικανικά μέσα.
Αμερικανοί στρατιωτικοί εκπρόσωποι επιβεβαίωσαν στη συνέχεια την αλλαγή στα σχέδια ανάπτυξης δυνάμεων στην Πολωνία, χωρίς πάντως να αποκαλύψουν τους λόγους της απόφασης.
Το Πεντάγωνο υπερασπίστηκε αργότερα την κίνηση, υποστηρίζοντας ότι εντάσσεται σε μια προσεκτικά μελετημένη διαδικασία.
«Η απόφαση για την απόσυρση στρατευμάτων ακολουθεί μια ολοκληρωμένη, πολυεπίπεδη διαδικασία που περιλαμβάνει τις απόψεις βασικών στελεχών των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη και ολόκληρης της αλυσίδας διοίκησης», δήλωσε ο εκτελών χρέη εκπροσώπου του Πενταγώνου, Τζόελ Βαλντές. «Δεν επρόκειτο για αιφνιδιαστική απόφαση της τελευταίας στιγμής».
Το βράδυ της Τετάρτης, ο αντιπρόεδρος της πολωνικής κυβέρνησης και υπουργός Άμυνας, Βουαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμίς, σχολίασε την απόφαση μέσω κοινωνικών δικτύων, διαβεβαιώνοντας ότι δεν συνεπάγεται μείωση του συνολικού αριθμού Αμερικανών στρατιωτών στην Πολωνία.
Την Πέμπτη, σε συνέντευξη Τύπου, ο Κοσινιάκ-Καμίς δήλωσε ότι συνομίλησε με τον Αμερικανό στρατηγό Άλεξους Γκρίνκεβιτς, διοικητή των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη και ανώτατο συμμαχικό διοικητή του NATO στην Ευρώπη, σχετικά με την απόφαση του Πενταγώνου.
Όπως ανέφερε, ο Αμερικανός αξιωματούχος τον διαβεβαίωσε ότι η αναστολή της ανάπτυξης δεν σημαίνει μόνιμη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Πολωνία.
Ο Πολωνός υπουργός πρόσθεσε ότι βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία για το θέμα με τον αρχηγό των πολωνικών ενόπλων δυνάμεων και πρόεδρο της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, καθώς και με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ.
Απόλυτος αιφνιδιασμός
Παρότι το θέμα αφορά άμεσα τον στρατό, ο στρατηγός Κουκούλα δεν έχει τοποθετηθεί δημόσια.
Μάλιστα, δεν παρέστη ούτε στη συνέντευξη Τύπου της Πέμπτης όπου ο Κοσινιάκ-Καμίς αναφέρθηκε στο ζήτημα.
Την Τετάρτη, η πολιτική ηγεσία της Πολωνίας εμφανίστηκε πλήρως αιφνιδιασμένη από την απόφαση του υπερατλαντικού συμμάχου της.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις τρεις πηγές, την ίδια στιγμή που το Πεντάγωνο ενημέρωνε τους διοικητές της 2ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας ότι η ανάπτυξη στην Πολωνία ακυρώνεται, είχε αποσταλεί και ένα σύντομο μήνυμα προς τον στρατηγό Κουκούλα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τη Δευτέρα ή την Τρίτη οι Αμερικανοί απέστειλαν μέσω διαβαθμισμένου συστήματος επικοινωνίας, που χρησιμοποιείται για επαφές με συμμάχους, μήνυμα σχετικά με την αναστολή της ανάπτυξης δυνάμεων.
Ο στρατηγός Κουκούλα είναι ο μόνος που μπορεί να εγκρίνει προσωπικά όλες τις σχετικές επικοινωνίες.
«Ο αρχηγός του επιτελείου δεν ενημέρωσε τα διοικητικά στελέχη πριν από την Τετάρτη», ανέφερε μία από τις πηγές, που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών.
«Οι Αμερικανοί ενημέρωσαν το Γενικό Επιτελείο από τις αρχές της εβδομάδας για την αναστολή της ανάπτυξης, καθώς αυτό είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων στην Πολωνία», δήλωσε άλλη πηγή.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου, συνταγματάρχης Μάρεκ Πιετζάκ, διέψευσε ότι το μήνυμα έφτασε ήδη από τη Δευτέρα. «Καμία πληροφορία σχετικά με την αναστολή της ανάπτυξης αμερικανικών δυνάμεων δεν έφτασε στο Γενικό Επιτελείο τη Δευτέρα», δήλωσε, προσθέτοντας αιχμηρά: «Παρακαλώ αλλάξτε πηγές».
«Ένα μήνυμα μιας πρότασης»
Το αμερικανικό μήνυμα σχετικά με τη μεταφορά στρατιωτών της 2ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας από το Τέξας στην Πολωνία ήταν εξαιρετικά σύντομο, χωρίς καμία εξήγηση ή αιτιολόγηση.
«Ήταν ένα σύντομο μήνυμα μίας πρότασης, που εστάλη μέσω των συνήθων στρατιωτικών διαύλων με ανεπίσημο τρόπο», δήλωσε μία από τις πηγές του στενού κύκλου του στρατηγού Κουκούλα.
«Αυτό που συνέβη στο επιτελείο είναι ένα κλασικό οργανωτικό χάος», σχολίασε άλλη πηγή κοντά στο Γενικό Επιτελείο.
«Η νομοθεσία για την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών προβλέπει ότι μόνο ο επικεφαλής ενός οργανισμού μπορεί να διαβάζει απόρρητη αλληλογραφία.
Ωστόσο, στην πράξη χρειάζονται παρακάμψεις ώστε να λειτουργεί ο οργανισμός και να υπάρχει συνέχεια στη λειτουργία του», ανέφερε.
«Είναι γνωστό ότι ο αρχηγός του επιτελείου απουσιάζει συχνά και έχει τεράστιο φόρτο εργασίας.
Για αυτό θα έπρεπε να εξουσιοδοτεί και άλλους να διαβάζουν διαβαθμισμένη αλληλογραφία, ώστε να ελέγχεται πολλές φορές την ημέρα και όχι μόνο όταν εκείνος βρίσκει χρόνο», πρόσθεσε.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η καθυστέρηση στην ανάγνωση του μηνύματος είχε ως αποτέλεσμα η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας να πληροφορηθεί από αμερικανικά ΜΜΕ αργά το βράδυ της Τετάρτης ότι η ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στην Πολωνία είχε «παγώσει».
«Δεν γνωρίζω ποιο σύστημα επικοινωνίας υπάρχει σήμερα ανάμεσα στον αρχηγό του επιτελείου και τον υπουργό Άμυνας, ούτε πόσο συχνά τον ενημερώνει», δήλωσε ο απόστρατος στρατηγός Μιετσίσλαβ Τσιενιούχ, που διετέλεσε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου από το 2010 έως το 2013.
«Στο παρελθόν, για σημαντικά ζητήματα, ο αρχηγός είχε πρόσβαση στον υπουργό όλο το 24ωρο. Για τα καθημερινά θέματα, όμως, τον ενημέρωνε μία φορά την εβδομάδα», είπε.
«Αν η πληροφορία από τους Αμερικανούς έφτασε τη Δευτέρα, τότε ο αρχηγός του επιτελείου θα έπρεπε να είχε ενημερωθεί το αργότερο έως την Τρίτη», τόνισε.
«Το βασικό πρόβλημα είναι πώς ταξινομήθηκε αυτή η πληροφορία εντός του Γενικού Επιτελείου. Κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να είχε χαρακτηριστεί εξαιρετικά σημαντική και να διαβιβαστεί άμεσα στον υπουργό Άμυνας, γιατί δεν έχει μόνο στρατιωτική αλλά και πολιτική διάσταση».
«Το σύστημα ροής πληροφοριών στο Γενικό Επιτελείο έχει υποστεί τελευταία σοβαρή κατάρρευση και δεν λειτουργεί, όπως απέδειξε ξεκάθαρα η υπόθεση της αμερικανικής ταξιαρχίας», δήλωσε ο απόστρατος στρατηγός Γιαροσλάβ Γκρομαντζίνσκι, που υπηρέτησε επί χρόνια στο Γενικό Επιτελείο, πιο πρόσφατα το 2023.
Μόνο αφότου η είδηση δημοσιοποιήθηκε στα μέσα ενημέρωσης την Τετάρτη, ο στρατηγός Κουκούλα έστειλε ενημέρωση προς τις διοικήσεις ότι η μεταφορά στρατευμάτων από τις ΗΠΑ είχε ανασταλεί, σύμφωνα με τις πηγές.
«Από εκείνη τη στιγμή και μετά, οι αξιωματικοί γνωρίζουν το θέμα και εργάζονται πάνω σε αυτό», ανέφερε μία από τις πηγές, προσθέτοντας ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Πολωνία τελικά θα μειωθεί, διαψεύδοντας τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις του στρατηγού Γκρίνκεβιτς.
«Ίσως η μείωση να μην είναι τόσο μεγάλη όσο αναφέρουν τα μέσα ενημέρωσης, αλλά έχουμε λάβει κι εμείς αυτή την πληροφορία», είπε. «Όλοι είμαστε εξοργισμένοι που μαθαίνουμε όλα αυτά από τα ΜΜΕ και όχι από τους ανωτέρους μας».
