Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έδωσε το στίγμα της ευρωπαϊκής στρατηγικής, τονίζοντας ότι η απάντηση στις κρίσεις δεν μπορεί να είναι μόνιμη διόγκωση δαπανών αλλά προσωρινές, στοχευμένες παρεμβάσεις που δεν υπονομεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενεργειακή κρίση και οι διαδοχικές εξωτερικές πιέσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο στα κράτη-μέλη, καθιστώντας αναγκαία την αυστηρή ιεράρχηση των πολιτικών επιλογών. Οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας πρέπει, όπως υπογράμμισε, να προστατεύουν τους πιο ευάλωτους πολίτες, χωρίς όμως να αλλοιώνουν τη λειτουργία των τιμών στην οικονομία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η συζήτηση για ενδεχόμενη φορολόγηση υπερκερδών σε εθνικό επίπεδο, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διατηρεί ευέλικτο αλλά διακριτό πλαίσιο εφαρμογής, αφήνοντας στα κράτη-μέλη την τελική ευθύνη.
Η ευρωπαϊκή οικονομία, όπως περιγράφηκε, εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, όπου ο κατακερματισμός των αγορών και οι γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον χωρίς σταθερή πορεία.
Ο δημοσιονομικός σχεδιασμός καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της κοινωνίας και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, σε ένα πλαίσιο όπου τα προηγούμενα οικονομικά «σοκ» έχουν ήδη περιορίσει τα περιθώρια.
Παράλληλα, έγινε αναφορά στα διαθέσιμα αποθέματα για τα επόμενα έτη, με περίπου 200 εκατ. ευρώ να παραμένουν ως εφεδρεία για το 2026 και επιπλέον δημοσιονομικό χώρο κοντά στο 1 δισ. ευρώ να εκτιμάται για το 2027, μετά τις αμυντικές δαπάνες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, αντιμέτωπη με ενεργειακές, τεχνολογικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, ενώ η παγκόσμια οικονομία δεν ακολουθεί πλέον γραμμική εξέλιξη αλλά χαρακτηρίζεται από αστάθεια και μεταβλητότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν απέκλεισε τη δυνατότητα για εθνικά μέτρα φορολόγησης υπερκερδών, επισημαίνοντας ότι τέτοιες επιλογές ανήκουν στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών και έχουν ήδη εφαρμοστεί στο παρελθόν σε ορισμένες οικονομίες της Ευρώπης.
Τόνισε επίσης ότι η πολιτική απάντηση στις κρίσεις πρέπει να είναι «χειρουργική», με στόχο την εξισορρόπηση κοινωνικής προστασίας και οικονομικής σταθερότητας, χωρίς να δημιουργούνται νέες δημοσιονομικές ανισορροπίες. Η ενεργειακή πολιτική, όπως σημείωσε, συνδέεται άμεσα με ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας, ενώ απαιτείται συντονισμός βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων με μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον κίνδυνο οι έκτακτες παρεμβάσεις να μετατραπούν σε μόνιμες στρεβλώσεις, καθώς και στην ανάγκη τα μέτρα στήριξης να παραμένουν αυστηρά στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην ενισχύεται ο πληθωρισμός ή να διαταράσσεται η λειτουργία της αγοράς.
Στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει να εστιάζει στον στόχο του 2% πληθωρισμού, ενώ η δημοσιονομική πολιτική καλείται να λειτουργήσει συμπληρωματικά, χωρίς υπερβολές που θα έθεταν σε κίνδυνο τη σταθερότητα.
► Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ - Ιράν: Κοντά σε «συμφωνία-σταθμό» για τα πυρηνικά - Το μονοσέλιδο μνημόνιο που αλλάζει τις ισορροπίες
Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων και αύξηση της παραγωγικότητας, με την Ευρώπη να καλείται να περάσει από τη λογική της απλής ανθεκτικότητας σε μια πιο ενεργητική στρατηγική ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων, ξεχωρίζουν η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και η επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης, με το ψηφιακό ευρώ να αποτελεί βασικό εργαλείο ενίσχυσης της νομισματικής κυριαρχίας της Ευρώπης.
