Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση των διαβουλεύσεων, υψηλόβαθμος εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ ενημέρωσε την Κυριακή την Τεχεράνη για την επικείμενη επιχείρηση «Eπιχείρηση Ελευθερία», με στόχο την «καθοδήγηση» εμπορικών πλοίων μέσα από τα Στενά, απευθύνοντας ταυτόχρονα σαφή προειδοποίηση να μην υπάρξει παρεμπόδιση.
Το παρασκήνιο αυτό δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιδίωξε να μειώσει τον κίνδυνο σύγκρουσης, ωστόσο η εξέλιξη των γεγονότων δεν επιβεβαίωσε αυτές τις προσδοκίες.
Παρά το μήνυμα, το Ιράν εξαπέλυσε σειρά επιθέσεων εναντίον πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, εμπορικών σκαφών που κινούνταν στην περιοχή, αλλά και στόχων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Την Τρίτη, η αμερικανική πλευρά επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των επιθέσεων. Ο υπουργός Άμυνας Πετ Χέγκσεθ και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν υποστήριξαν ότι τα περιστατικά δεν ξεπερνούν το όριο που θα οδηγούσε σε επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, επιμένοντας ότι η εκεχειρία εξακολουθεί να ισχύει.
Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, στο παρασκήνιο εκφράζονται διαφορετικές εκτιμήσεις. Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι αν το διπλωματικό αδιέξοδο συνεχιστεί, ο Τραμπ δεν αποκλείεται να δώσει ακόμη και μέσα στην εβδομάδα εντολή για επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η προειδοποίηση προς το Ιράν φέρεται να εστάλη την ίδια ημέρα με ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, γεγονός που δείχνει ότι υπήρχε παράλληλη δημόσια και ιδιωτική επικοινωνία.
Ο Χέγκσεθ επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν ανοιχτά κανάλια τόσο δημόσια όσο και παρασκηνιακά, προκειμένου να διασφαλιστεί η υλοποίηση της επιχείρησης, την οποία χαρακτήρισε «αμυντική» και προς όφελος της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής της επιχείρησης, τη Δευτέρα, καταγράφηκαν αρκετές επιθέσεις από ιρανικής πλευράς.
Οι ενέργειες αυτές στόχευσαν όχι μόνο αμερικανικά πολεμικά πλοία που διέσχιζαν τα Στενά, αλλά και εμπορικά πλοία, καθώς και εγκαταστάσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Παρά την ένταση, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο. «Προς το παρόν, η εκεχειρία διατηρείται», δήλωσε ο Χέγκσεθ, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ ανέμεναν «αναταράξεις» στα πρώτα στάδια της επιχείρησης. Όπως σημείωσε, ορισμένες ενέργειες των Φρουρών της Επανάστασης ενδέχεται να κινούνται εκτός του πλαισίου που επιθυμούν οι Ιρανοί διαπραγματευτές, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για τον περιορισμό τους ανήκει στην Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, τόσο ο Χέγκσεθ όσο και ο Κέιν ξεκαθάρισαν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι πλήρως έτοιμες να επανεκκινήσουν τον πόλεμο άμεσα, εφόσον υπάρξει σχετική εντολή από τον Τραμπ.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η εικόνα παραμένει περιορισμένη. Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι τη Δευτέρα διέσχισαν τα Στενά μόλις δύο πλοία με αμερικανική σημαία, ενώ την Τρίτη δεν καταγράφηκε καμία αντίστοιχη διέλευση.
Παρά τους ισχυρισμούς της Ουάσιγκτον ότι «εκατοντάδες πλοία βρίσκονται σε αναμονή», πολλές ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται επιφυλακτικές και δεν πείθονται ότι έχει αποκατασταθεί ασφαλής διάδρομος διέλευσης.
Από την πλευρά του Ιράν, οι τόνοι παραμένουν υψηλοί αλλά πιο συγκρατημένοι σε επίπεδο ενεργειών. Δεν σημειώθηκαν νέες επιθέσεις κατά πλοίων την Τρίτη, με τον πρόεδρο της ιρανικής Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ να κάνει λόγο για μια «νέα εξίσωση» που διαμορφώθηκε μετά τα αντίποινα της Δευτέρας.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί υποστήριξε ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, προχωρούν, καλώντας την αμερικανική πλευρά να μην παρασυρθεί εκ νέου σε αδιέξοδο.
Ωστόσο, η ένταση δεν έχει εκτονωθεί πλήρως.
Το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι την Τρίτη σημειώθηκε νέα επίθεση με πυραύλους και drones από το Ιράν, με τα συστήματα αεράμυνας να τίθενται σε λειτουργία για την αναχαίτισή τους.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εύθραυστη, με την εκεχειρία να διατηρείται οριακά και τον κίνδυνο νέας ανάφλεξης να παραμένει ανοιχτός.
