Η εικόνα στα Στενά του Ορμούζ θυμίζει πλέον εμπόλεμη ζώνη, με την ένταση να ανεβαίνει επικίνδυνα και το ενδεχόμενο νέας σύγκρουσης να βρίσκεται προ των πυλών, καθώς πλησιάζει η λήξη του τελεσιγράφου που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ για την Τετάρτη.
Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές της ναυτιλίας και της ασφάλειας, τουλάχιστον δύο εμπορικά πλοία δέχθηκαν πυρά το Σάββατο ενώ διέρχονταν από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα. Μεταξύ αυτών, αναφέρεται και ινδικό δεξαμενόπλοιο, γεγονός που εντείνει περαιτέρω την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, πλοία που κινούνταν στην ευρύτερη θαλάσσια ζώνη έλαβαν ραδιοφωνικά μηνύματα από το ιρανικό ναυτικό, σύμφωνα με τα οποία το Στενό τίθεται εκ νέου υπό καθεστώς περιορισμού και η διέλευση δεν επιτρέπεται. Λίγο πριν, συστήματα παρακολούθησης είχαν καταγράψει την πορεία οκτώ δεξαμενόπλοιων, στην πρώτη αξιοσημείωτη κίνηση μετά την έναρξη των εχθροπραξιών ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν πριν από περίπου επτά εβδομάδες.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε την επαναφορά αυστηρού στρατιωτικού ελέγχου στην περιοχή, από την οποία, πριν την κρίση, περνούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια, διατηρώντας υψηλή την πίεση.
Σε ανάρτησή του στο Telegram, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ προειδοποίησε ότι το ιρανικό ναυτικό είναι έτοιμο να προκαλέσει «νέες πικρές ήττες» σε όσους στραφούν εναντίον της χώρας, εντείνοντας τη σκληρή ρητορική.
Το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε λόγο για «θετικές εξελίξεις» χωρίς να δώσει διευκρινίσεις, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συγκρούσεων εάν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι τη λήξη της εκεχειρίας την Τετάρτη.
Υπενθυμίζεται ότι το Ιράν είχε επιτρέψει προσωρινά την επαναλειτουργία του Στενού έπειτα από δεκαήμερη εκεχειρία που επιτεύχθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Ωστόσο, το Σάββατο οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις επανέφεραν περιορισμούς, επικαλούμενες παραβιάσεις από τις ΗΠΑ και ενέργειες που χαρακτήρισαν ως «πειρατεία».
Σε διπλωματικό επίπεδο, παραμένει ασαφές εάν θα πραγματοποιηθεί νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μέσα στο Σαββατοκύριακο, καθώς υπάρχουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία στο Ισλαμαμπάντ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, τονίζοντας ωστόσο πως βασικός στόχος της Ουάσινγκτον είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη. Παράλληλα, οι ΗΠΑ δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο λήξης της εκεχειρίας, διατηρώντας παράλληλα τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Κεντρικό αγκάθι στις συνομιλίες παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να ζητούν πολυετή αναστολή των σχετικών δραστηριοτήτων, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει στο δικαίωμά της να αναπτύσσει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς.
Στο τραπέζι έχει τεθεί ακόμη και η απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, πρόταση που η Τεχεράνη απορρίπτει κατηγορηματικά. Παρ’ όλα αυτά, διπλωματικές πηγές δεν αποκλείουν την επίτευξη μιας αρχικής συμφωνίας κατανόησης τις επόμενες ημέρες, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια πιο συνολική συμφωνία μέσα στους επόμενους δύο μήνες.
Οι εξελίξεις έχουν ήδη αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν περίπου 10% την Παρασκευή, καθώς υπήρξαν προσδοκίες για επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στο Στενό. Παράλληλα, τα μεγάλα χρηματιστήρια κατέγραψαν άνοδο.
Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη, με τα Στενά του Ορμούζ να εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
