Σημαντικές ρωγμές εμφανίζει η πολιτική συμμαχία του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς κινήσεις και επιλογές του προκαλούν αντιδράσεις σε βασικές ομάδες στήριξης. Από τη θρησκευτική βάση έως τους νέους ψηφοφόρους και τους οικονομικούς του συμμάχους, η συνοχή του κινήματος MAGA δοκιμάζεται, δημιουργώντας νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό των ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να υπονομεύει τη συμμαχία που τον επανέφερε στον Λευκό Οίκο, είτε επειδή δεν αντιλαμβάνεται είτε επειδή δεν δίνει σημασία στο βάθος της δυσαρέσκειας που διαπερνά πλέον το ίδιο του το πολιτικό κίνημα.
Η σημασία της εξέλιξης είναι μεγάλη: ο Τραμπ κατάφερε να επιστρέψει στην εξουσία βασιζόμενος σε μια από τις πιο ετερόκλητες πολιτικές συμμαχίες της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.
Σε αυτήν συνυπήρχαν σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές του MAGA, υπέρμαχοι των κρυπτονομισμάτων, άνδρες από μειονοτικές κοινότητες, νεαροί ψηφοφόροι των podcast, αντιπολεμικοί λαϊκιστές και θρησκευόμενοι χριστιανοί που έδιναν έμφαση στον πολιτισμικό «πόλεμο».
Αυτό που αρχικά παρουσιάστηκε από τους Ρεπουμπλικανούς ως μια συμμαχία «μιας γενιάς», ενδέχεται τελικά να αποδειχθεί ακριβώς αυτό: μια μοναδική συγκυρία που δύσκολα θα επαναληφθεί.
Προκλήσεις που ταρακούνησαν τη βάση
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ προχώρησε σε μια σειρά κινήσεων που δοκίμασαν την αντοχή ακόμη και των πιο πιστών υποστηρικτών του.
Η αρχή έγινε το Πάσχα, όταν μέσω ανάρτησης γεμάτης επιθετική ρητορική απείλησε να βομβαρδίσει ενεργειακές εγκαταστάσεις και γέφυρες στο Ιράν, καταλήγοντας με τη φράση «Δόξα στον Αλλάχ».
Η επιλογή αυτή προκάλεσε αμηχανία και αντιδράσεις σε τμήματα της συντηρητικής βάσης.
Δύο ημέρες αργότερα, η ένταση κλιμακώθηκε, όταν προειδοποίησε ότι «ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», προκαλώντας την αντίδραση ακόμη και στενών πρώην συμμάχων του, όπως οι Τάκερ Κάρλσον, Άλεξ Τζόουνς και Κάντας Όουενς.
Η σύγκρουση κορυφώθηκε όταν ο Τραμπ επιτέθηκε δημόσια στον Πάπα Λέων ΙΔ΄ — τον πρώτο Πάπα αμερικανικής καταγωγής — χαρακτηρίζοντάς τον «αδύναμο απέναντι στο έγκλημα» και «καταστροφικό στην εξωτερική πολιτική», επειδή καταδίκασε τις απειλές κατά του Ιράν.
Λίγο αργότερα, ο Τραμπ δημοσίευσε εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη που τον παρουσίαζε ως μορφή τύπου Χριστού, να θεραπεύει έναν ασθενή, πλαισιωμένος από αμερικανικές σημαίες και σύμβολα.
Η εικόνα προκάλεσε σπάνιες αντιδράσεις ακόμη και εντός του MAGA, με κατηγορίες για βλασφημία και υπερβολή.
Η ανάρτηση διαγράφηκε την επόμενη ημέρα, με τον ίδιο να επιχειρεί να υποβαθμίσει το θέμα.
Ρήγματα πέρα από τη θρησκευτική βάση
Η φθορά, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους θρησκευτικούς ψηφοφόρους. Αντίθετα, επεκτείνεται σε όλα τα βασικά στηρίγματα της πολιτικής του συμμαχίας.
Στο οικοσύστημα των μέσων που στηρίζουν το «America First», ο Τραμπ έχει έρθει σε σύγκρουση με ισχυρές προσωπικότητες, αποκηρύσσοντας πρώην συμμάχους του λόγω της κριτικής τους για τον πόλεμο με το Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονες διαχωριστικές γραμμές σε έναν χώρο που μέχρι πρόσφατα κινούνταν σχεδόν απόλυτα συντονισμένα.
Οι λεγόμενοι «podcast populists» — μια νέα γενιά ψηφοφόρων που προσέγγισε τον Τραμπ το 2024 χωρίς προηγούμενη σχέση με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα — εμφανίζονται πλέον απογοητευμένοι.
Ο πόλεμος, οι υποθέσεις τύπου Epstein και οι σκιές γύρω από χρηματιστηριακές κινήσεις που συνδέονται με πολιτικές ανακοινώσεις έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη τους.
Στον χώρο των κρυπτονομισμάτων, όπου ο Τραμπ είχε επενδύσει πολιτικά, η εικόνα είναι επίσης αρνητική.
Η πτώση των τιμών, τα σκάνδαλα με «meme coins» και οι καταγγελίες για σύγκρουση συμφερόντων γύρω από επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειάς του έχουν δημιουργήσει έντονη αμφισβήτηση.
Πίεση από την οικονομία και τη βάση
Οι αγρότες — μια από τις πιο σταθερές εκλογικές βάσεις του Τραμπ — βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με πολλαπλές πιέσεις: δασμοί που περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους, απελάσεις που μειώνουν το εργατικό δυναμικό, εμπορικές εντάσεις με την Κίνα που πιέζουν τις τιμές προϊόντων όπως η σόγια, αλλά και αύξηση του κόστους καυσίμων λόγω του πολέμου.
Παράλληλα, η στήριξη από μη λευκούς ψηφοφόρους, ιδιαίτερα Λατίνους και μαύρους άνδρες, που αποτέλεσε σημαντικό πολιτικό κέρδος το 2024, δείχνει να καταρρέει.
Η επιδείνωση του οικονομικού κλίματος έχει ανατρέψει το θετικό αφήγημα, με τη δημοτικότητα του Τραμπ στους Λατίνους να υποχωρεί δραματικά, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.
Καμπανάκι από τις δημοσκοπήσεις
Η συνολική εικόνα αποτυπώνεται και στα στοιχεία της κοινής γνώμης. Δημοσκόπηση των CBS News/YouGov δείχνει ότι η στήριξη προς τον Τραμπ από λευκούς ψηφοφόρους χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση — τον πυρήνα του κινήματός του — έχει σημειώσει πτώση 40 μονάδων, περνώντας από θετικό σε αρνητικό ισοζύγιο.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι η βάση παραμένει συμπαγής, η εικόνα φθοράς είναι εμφανής και δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
«Ποιος έχει απομείνει;»
Η συντηρητική παρουσιάστρια Μέγκιν Κέλι, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο του Τραμπ, περιέγραψε με αιχμηρό τρόπο την κατάσταση:
«Η συμμαχία που τον έφερε στην εξουσία έχει διαλυθεί πλήρως», ανέφερε, θέτοντας το βασικό ερώτημα: «Δεν είναι πια ποιον έχασε — αλλά ποιος έχει απομείνει».
Το ερώτημα αυτό συνοψίζει και τη μεγαλύτερη πρόκληση για τον Τραμπ: αν η πολιτική του συμμαχία συνεχίσει να αποσυντίθεται, τότε η δυναμική που τον έφερε στην εξουσία μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο εύθραυστη απ’
