Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ σε μια φορτισμένη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, την Τετάρτη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι εξετάζει αντίποινα για την έλλειψη στήριξης στον πόλεμο με το Ιράν.
Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε κεκλεισμένων των θυρών στον Λευκό Οίκο στο πλαίσιο προγραμματισμένης επίσκεψης, εξελίχθηκε σε μια κρίσιμη προσπάθεια εκτόνωσης, καθώς ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, κατηγορώντας χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία ότι αρνούνται να στηρίξουν τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με την Τεχεράνη, η οποία βρίσκεται σε εύθραυστη εκεχειρία.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους και πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών, ο Αμερικανός πρόεδρος μετέτρεψε τη συνάντηση σε «εκτόνωση» της οργής του απέναντι στην Ευρώπη.
«Ήταν καταστροφικό», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Η συζήτηση ήταν ένα συνεχές ξέσπασμα προσβολών». Κατά τις ίδιες πηγές, ο Τραμπ «φάνηκε έτοιμος για τα πάντα».
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως εξετάζει επιλογές για αντίποινα, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τη συνάντηση, ο Τραμπ έδωσε την εντύπωση ότι ζητά συγκεκριμένες ενέργειες από τους συμμάχους για την άμεση επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι ο πρόεδρος δεν διατύπωσε καμία απαίτηση προς το ΝΑΤΟ.
«Όπως είπε ο πρόεδρος Τραμπ, το ΝΑΤΟ δοκιμάστηκε και απέτυχε», ανέφερε. «Δεν έχει καμία προσδοκία από τη Συμμαχία αυτή τη στιγμή και δεν ζήτησε τίποτα, παρότι είναι γεγονός ότι τα κράτη-μέλη επωφελούνται πολύ περισσότερο από τα Στενά του Ορμούζ σε σχέση με τις ΗΠΑ».
Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ επιτέθηκε δημόσια στους συμμάχους του ΝΑΤΟ και επανέφερε το ζήτημα της προσάρτησης της Γροιλανδίας.
«ΤΟ ΝΑΤΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΟΥΤΕ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΟΡΑ. ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ, ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ, ΚΑΚΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΠΑΓΟΥ!!!», έγραψε στο Truth Social.
«Κανείς από αυτούς – ακόμη και κάποιοι δικοί μας – δεν καταλαβαίνει τίποτα αν δεν ασκηθεί πίεση», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του ΝΑΤΟ, η εκπρόσωπος Άλισον Χαρτ δήλωσε ότι η συζήτηση ήταν «ειλικρινής», απορρίπτοντας όμως τις αναφορές περί αποτυχίας και χαρακτηρίζοντάς τη «εποικοδομητική».
Ο ίδιος ο Ρούτε παραδέχθηκε ότι «αντιλήφθηκε την απογοήτευση» του Τραμπ για τη στάση των συμμάχων, σημειώνοντας ότι αρκετές χώρες δεν στάθηκαν στο πλευρό του.
Ευρωπαίος αξιωματούχος υποστήριξε ότι, παρά την ένταση, η συνάντηση λειτούργησε ως «βαλβίδα εκτόνωσης» για τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς οι δημόσιες τοποθετήσεις του μετά τη συνάντηση δεν περιείχαν συγκεκριμένες απειλές.
«Σε σύγκριση με προηγούμενες δηλώσεις του, πρόκειται για υποχώρηση», σημείωσε. «Η κατάσταση παραμένει ασταθής, αλλά ήταν θετικό ότι η συνάντηση έγινε σε αυτή τη χρονική στιγμή».
Μέχρι στιγμής, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν έχουν ενημερωθεί επισήμως για το περιεχόμενο της συνάντησης, ούτε έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σε στάση αναμονής οι σύμμαχοι
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι είναι διατεθειμένοι να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ (στρατηγικό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν), αλλά μόνο εφόσον σταματήσουν πλήρως οι εχθροπραξίες.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι ενθάρρυνε τον Τραμπ να συνεχίσει σοβαρά τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
«Μετά από μια ειρηνευτική συμφωνία, η Γερμανία είναι έτοιμη να συμβάλει στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η κρίση αποτελεί «δοκιμασία για τις διατλαντικές σχέσεις».
Αντίστοιχα, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της Γαλλίας, στρατηγός Φαμπιέν Μαντόν, δήλωσε ότι εξετάζονται «αμιγώς αμυντικές επιλογές» για τη στήριξη της ναυσιπλοΐας.
Την ίδια στιγμή, μια συμμαχία 41 χωρών υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου έχει ταχθεί υπέρ νέων κυρώσεων και διπλωματικής πίεσης προς το Ιράν, αποφεύγοντας ωστόσο τη στρατιωτική εμπλοκή όσο συνεχίζεται η σύγκρουση.
Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι δήλωσε ότι δεν υπάρχει προς το παρόν κάτι ανακοινώσιμο για επόμενα βήματα.
Σε ομιλία του στην Ουάσινγκτον, ο Ρούτε υπερασπίστηκε τη στάση των συμμάχων, επιχειρώντας παράλληλα να διαβεβαιώσει ότι η συνοχή του ΝΑΤΟ δεν απειλείται.
