Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας στις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, που θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο στο Ισλαμαμπάντ, όπως ανακοίνωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.
Πρόκειται για την υψηλότερου επιπέδου επαφή μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, σε μια κρίσιμη καμπή των διαπραγματεύσεων για την εκεχειρία, η οποία μπορεί να οδηγήσει είτε σε αποκλιμάκωση είτε σε νέα κλιμάκωση του πολέμου, εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.
Η αποστολή αυτή θεωρείται η σημαντικότερη και πιο απαιτητική στην πολιτική πορεία του Βανς, δοκιμάζοντας τη στρατηγική του υπέρ της αποφυγής πολέμου με το Ιράν και της προώθησης της διπλωματίας ως μέσου επίτευξης συμφωνίας.
Ο ίδιος δήλωσε από τη Βουδαπέστη ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ «είναι ανυπόμονος για πρόοδο» στις συνομιλίες με την Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι εάν το Ιράν δεν διαπραγματευτεί με καλή πίστη, «θα διαπιστώσει ότι ο Τραμπ δεν είναι άνθρωπος με τον οποίο μπορεί να παίξει κανείς».
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, στις συνομιλίες θα συμμετάσχουν επίσης ο σύμβουλος του προέδρου και γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, καθώς και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ.
Από την ιρανική πλευρά, κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι την αντιπροσωπεία θα ηγηθεί ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ενώ θα συμμετάσχει και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Την ίδια ώρα, οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Τεχεράνη, η οποία κάνει λόγο για παραβίαση της εκεχειρίας. Ο Αραγτσί άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο το Ιράν να αποχωρήσει από τη συμφωνία, εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
«Οι όροι της εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ είναι σαφείς: οι ΗΠΑ πρέπει να επιλέξουν μεταξύ εκεχειρίας ή συνέχισης του πολέμου μέσω του Ισραήλ. Δεν μπορούν να έχουν και τα δύο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «ο κόσμος βλέπει τις σφαγές στον Λίβανο».
Αμερικανός αξιωματούχος, ωστόσο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θεωρούν πως οι εξελίξεις στον Λίβανο θέτουν σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις, ενώ η Λέβιτ ξεκαθάρισε ότι «ο Λίβανος δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας εκεχειρίας».
Όπως ανέφερε, το ζήτημα θα συνεχίσει να συζητείται μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά προς το παρόν δεν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Στο μεταξύ, σύγχυση επικρατεί και γύρω από τη βάση των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα δέκα σημεία που δημοσιοποίησε το Ιράν διαφέρουν από εκείνα που έχουν υποβληθεί στις ΗΠΑ και θα συζητηθούν «πίσω από κλειστές πόρτες».
Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, επιβεβαιώθηκε ότι η αρχική 10-σημείων πρόταση του Ιράν απορρίφθηκε και στη συνέχεια τροποποιήθηκε από τους διαμεσολαβητές, ώστε να ευθυγραμμιστεί με την αμερικανική πρόταση των 15 σημείων.
Η Λέβιτ σημείωσε επίσης ότι «άλλα λέει δημόσια η Τεχεράνη και άλλα κατ’ ιδίαν», φέρνοντας ως παράδειγμα το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, για τα οποία, όπως είπε, υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να τα παραδώσει.
Από την άλλη πλευρά, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι τρεις από τους δέκα όρους της συμφωνίας έχουν ήδη παραβιαστεί, χαρακτηρίζοντας παράλογη τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Μεταξύ των παραβιάσεων που επικαλέστηκε περιλαμβάνονται η κατάσταση στον Λίβανο, η είσοδος μη επανδρωμένου αεροσκάφους στον ιρανικό εναέριο χώρο και οι δηλώσεις Τραμπ που απορρίπτουν το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το βασικό διακύβευμα των συνομιλιών είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Όπως σημειώνει ο ειδικός Ραζ Ζιμτ, τρεις είναι οι ελάχιστες προϋποθέσεις για συμφωνία: η απομάκρυνση του ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, η αραίωση του υλικού στο 20% και η αναστολή του εμπλουτισμού για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα.
Εάν οι όροι αυτοί γίνουν αποδεκτοί, ο πόλεμος μπορεί να λήξει με μια σημαντική διπλωματική επιτυχία. Σε αντίθετη περίπτωση, η διατήρηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν θα θεωρηθεί σοβαρή αποτυχία.
