Η έντονη διπλωματική κινητικότητα συγκρούστηκε με απειλές που χαρακτηρίστηκαν ακόμη και «γενοκτονικές», λίγο πριν από την ανακοίνωση της δίμηνης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Τις τελευταίες ώρες πριν επιτευχθεί συμφωνία εκεχειρίας τα ξημερώματα της Τετάρτης στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος που είχε συγκλονίσει τον κόσμο για σχεδόν έξι εβδομάδες έδειχνε έτοιμος να κλιμακωθεί σε ακόμη πιο παρατεταμένο και καταστροφικό επίπεδο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε ολοένα και πιο δραματικές και αποκαλυπτικές προειδοποιήσεις, απειλώντας όχι μόνο με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές, αλλά και με την «εξάλειψη ενός ολόκληρου πολιτισμού», εάν η Τεχεράνη δεν ανταποκρινόταν στην απαίτησή του να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ έως τις 20:00 (ώρα Ουάσιγκτον) την Τρίτη.
Μάλιστα, είχε προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν σχέδιο για την καταστροφή κάθε γέφυρας και κάθε μονάδας ηλεκτροπαραγωγής στο Ιράν, περιγράφοντας ένα σενάριο ολοκληρωτικής καταστροφής.
Μία ημέρα νωρίτερα, είχε φτάσει στο σημείο να απειλήσει ότι θα «βομβαρδίσει το Ιράν και θα το γυρίσει στη Λίθινη Εποχή».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις διεθνώς, με ηγέτες να εκφράζουν ανησυχία για τη ρητορική, τις αγορές να καταγράφουν σημαντικές απώλειες και αναλυτές να εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, η κατάσταση στο πεδίο παρέμενε εξαιρετικά ρευστή. Κατά τη διάρκεια της Τρίτης, καθώς πλησίαζε η προθεσμία Τραμπ, η ένταση κορυφωνόταν, με επιθέσεις, αντεπιθέσεις και διπλωματικές κινήσεις να εξελίσσονται ταυτόχρονα, χωρίς να είναι σαφές ποια πλευρά θα επικρατήσει: η διαπραγμάτευση ή η περαιτέρω κλιμάκωση.
- Στις 12:06 GMT, (15:06 ώρα Ελλάδας) ο Τραμπ επανήλθε με νέα απειλητική ανάρτηση, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα εξαπολύσουν καταστροφικά πλήγματα σε γέφυρες, σταθμούς παραγωγής ενέργειας και άλλες κρίσιμες υποδομές του Ιράv
- Η αναφορά του ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα εξαφανιστεί μέσα στη νύχτα» προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία, με νομικούς και ειδικούς σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων να τη χαρακτηρίζουν ως απειλή με χαρακτηριστικά γενοκτονίας.
- Λίγες ώρες αργότερα, στις 15:21 GMT, (18:21 ώρα Ελλάδας) ιρανικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν πλήγμα στο νησί Χαργκ, όπου βρίσκονται βασικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της χώρας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές και η κατάσταση τέθηκε υπό έλεγχο.
- Στις 15:40 GMT, (18:40 ώρα Ελλάδας) η ένταση μεταφέρθηκε και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου Κίνα και Ρωσία άσκησαν βέτο σε πρόταση που αφορούσε τον συντονισμό για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
- Οι δύο χώρες χαρακτήρισαν το σχέδιο μονομερές και άδικο για το Ιράν, με τον Κινέζο πρέσβη να επισημαίνει ότι η προώθησή του, την ώρα που διατυπώνονται απειλές για «καταστροφή πολιτισμού», θα έστελνε λανθασμένο μήνυμα.
- Στις 16:54 GMT, (19:54 ώρα Ελλάδας) το Κατάρ ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε πυραυλική επίθεση, έπειτα από αυξημένο επίπεδο συναγερμού στην πρωτεύουσα Ντόχα. Σχεδόν ταυτόχρονα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα γνωστοποίησαν επιθέσεις με πυραύλους και drones στο έδαφός τους.
- Λίγο αργότερα, στις 18:23 GMT, (21:23 ώρα Ελλάδας) ο πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμιρί Μογκαντάμ, έκανε λόγο για «βήμα προόδου» μετά από μια ιδιαίτερα κρίσιμη και ευαίσθητη φάση των διαπραγματεύσεων. Επισήμανε ότι οι συνομιλίες έχουν εισέλθει σε καθοριστικό στάδιο, επιβεβαιώνοντας για πρώτη φορά από ιρανικής πλευράς ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τις ΗΠΑ.
- Στις 19:17 GMT, (22:17 ώρα Ελλάδας) ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, απηύθυνε έκκληση στον Τραμπ να παρατείνει την προθεσμία κατά δύο εβδομάδες, προκειμένου να δοθεί χρόνος στη διπλωματία να αποδώσει. Παράλληλα, κάλεσε το Ιράν να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ για το ίδιο χρονικό διάστημα, ως ένδειξη καλής θέλησης.
- Η ένταση όμως δεν αποκλιμακώθηκε άμεσα. Στις 20:25 GMT, (23:25 ώρα Ελλάδας) Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα πλήξει ενεργειακές υποδομές των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στον Περσικό Κόλπο, με στόχο να διακοπεί η ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή για χρόνια.
- Λίγα λεπτά αργότερα, στις 20:41 GMT, (23:41 ώρα Ελλάδας) αεροπορική επίθεση έπληξε την πετροχημική μονάδα Αμιρκάμπιρ στο λιμάνι Μαχσάρ, στο νοτιοδυτικό Ιράν, με τις αρχές να εξετάζουν το μέγεθος των ζημιών και ενδεχόμενα θύματα.
- Η δραματική κορύφωση ήρθε στις 22:45 GMT, (01:45 ώρα Ελλάδας) όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, λιγότερο από 90 λεπτά πριν από τη λήξη της προθεσμίας που ο ίδιος είχε θέσει για εκτεταμένα πλήγματα κατά του Ιράν. Όπως δήλωσε, η συμφωνία ήταν «αμφίπλευρη» και βασίστηκε σε ένα «λειτουργικό» πλαίσιο δέκα σημείων που προτάθηκε από την Τεχεράνη.
- Λίγα λεπτά αργότερα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε τη συμφωνία, διευκρινίζοντας ότι το Ιράν θα τηρήσει την εκεχειρία υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι επιθέσεις στο έδαφός του.
- Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν κάλεσε επισήμως αντιπροσωπείες των δύο χωρών στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας που θα οδηγήσει στον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης.
- Λίγες ώρες αργότερα, στις 04:01 GMT (07:01 ώρα Ελλάδας) της Τετάρτης, ο Τραμπ άλλαξε πλήρως τόνο, δηλώνοντας ότι η εκεχειρία θα μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή μιας «Χρυσής Εποχής για τη Μέση Ανατολή».Από τις απειλές για επιστροφή στη «Λίθινη Εποχή» έως τα σενάρια για μια «Χρυσή Εποχή», οι τελευταίες ώρες πριν από την εκεχειρία αποτύπωσαν με τον πιο έντονο τρόπο το πόσο κοντά βρέθηκε η περιοχή σε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση - αλλά και πόσο εύθραυστη παραμένει η ειρήνη.
