Οδηγοί στο Έβερεστ φέρονται να εμπλέκονται σε ένα εκτεταμένο σχέδιο εξαπάτησης, κατά το οποίο προκαλούσαν σκόπιμα προβλήματα υγείας σε ξένους ορειβάτες, προκειμένου να ενεργοποιούνται δαπανηρές αεροδιακομιδές με ελικόπτερο, στο πλαίσιο ασφαλιστικής απάτης που αγγίζει τα 20 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με έρευνα των αρχών του Νεπάλ.
Στο πλαίσιο της αστυνομικής επιχείρησης έχουν ήδη συλληφθεί στελέχη εταιρειών ορεινής διάσωσης, ενώ – όπως ανέφερε εκπρόσωπος της αστυνομίας στο The Independent – συνολικά 32 άτομα έχουν κατηγορηθεί και 11 βρίσκονται υπό κράτηση. Η υπόθεση φαίνεται να έχει τεράστια έκταση, καθώς επηρεάζει 4.782 διεθνείς ορειβάτες την περίοδο 2022-2025, με περισσότερες από 300 περιπτώσεις φερόμενων ψευδών διασώσεων και χρεώσεις που πλησιάζουν τα 20 εκατ. δολάρια σε ασφαλιστικές εταιρείες και τουρίστες.
Τεράστιο δίκτυο εμπλεκόμενων
Η αποκάλυψη της υπόθεσης έχει οδηγήσει σε αυστηρότερο έλεγχο των τουριστικών δραστηριοτήτων, την ώρα που ξεκίνησε η φετινή εαρινή περίοδος αναρρίχησης. Οι έρευνες δείχνουν ότι στο κύκλωμα συμμετείχαν πολλοί κρίκοι της αλυσίδας, όπως Σέρπα, εταιρείες πεζοπορίας, χειριστές ελικοπτέρων, αλλά και διοικητικά στελέχη νοσοκομείων.
Οι πρώτες συλλήψεις έγιναν στις 25 Ιανουαρίου και αφορούσαν έξι διαχειριστές και στελέχη εταιρειών διάσωσης, οι οποίοι κατηγορούνται ότι απαιτούσαν αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρείες για υποτιθέμενες διασώσεις ξένων τουριστών που δήθεν είχαν αρρωστήσει κατά τη διάρκεια πεζοπορίας. Μέσα από αυτές τις πρακτικές, οι εταιρείες κατάφεραν να αποσπάσουν σχεδόν 20 εκατομμύρια δολάρια για επιχειρήσεις που είτε δεν ήταν αναγκαίες είτε δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.
Πώς λειτουργούσε το κύκλωμα
Το Κεντρικό Γραφείο Ερευνών της αστυνομίας του Νεπάλ (CIB) επισημαίνει ότι η υπόθεση πλήττει «την εθνική υπερηφάνεια και τη διεθνή εικόνα της χώρας».
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι οδηγοί χρησιμοποιούσαν διάφορες μεθόδους για να προκαλέσουν την ανάγκη αεροδιακομιδής, όπως η προσποίηση σοβαρών ιατρικών περιστατικών ή η νόθευση τροφίμων με μεγάλες ποσότητες μαγειρικής σόδας, ώστε να προκληθούν συμπτώματα γαστρεντερικής δυσφορίας που θυμίζουν τη νόσο του υψομέτρου. Σε άλλες περιπτώσεις, χορηγούνταν φάρμακα σε συνδυασμό με υπερβολική κατανάλωση νερού, προκαλώντας επιδείνωση της κατάστασης των ορειβατών.
Μόλις εμφανίζονταν συμπτώματα όπως ναυτία, ζάλη ή πόνοι στο σώμα, οι πεζοπόροι πείθονταν να εγκαταλείψουν την ανάβαση και να δεχθούν επείγουσα μεταφορά με ελικόπτερο. Στη συνέχεια, οι εταιρείες χρησιμοποιούσαν πλαστά ιατρικά πιστοποιητικά και παραποιημένα στοιχεία πτήσεων για να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από διεθνείς ασφαλιστικές εταιρείες.
Σε πολλές περιπτώσεις, τα κόστη διογκώνονταν τεχνητά, με τους επιβάτες να χρεώνονται σαν να είχαν πραγματοποιήσει μεμονωμένες πτήσεις, ακόμη και όταν μεταφέρονταν μαζί. Παράλληλα, νοσοκομεία φέρονται να εξέδιδαν ψευδείς αναφορές νοσηλείας και θεραπείας, ακόμη και για τουρίστες που δεν είχαν λάβει καμία ιατρική φροντίδα.
Χρόνια παθογένεια για το Νεπάλ
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς ήδη από το 2018 είχε αποκαλυφθεί αντίστοιχο κύκλωμα, οδηγώντας σε εκτενή κυβερνητική έρευνα και υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, το φαινόμενο φαίνεται να συνεχίστηκε, γεγονός που αποδίδεται – σύμφωνα με τον επικεφαλής του CIB, Μάνοτζ Κουμάρ – στις περιορισμένες ποινικές κυρώσεις. «Όταν δεν υπάρχουν συνέπειες, το έγκλημα αναπτύσσεται. Έτσι και η ασφαλιστική απάτη εξαπλώθηκε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες είχαν ήδη εκφράσει ανησυχίες, απειλώντας ακόμη και με διακοπή κάλυψης για το Νεπάλ, ενώ στο παρελθόν έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις συνεργασίας τουριστών με εταιρείες πεζοπορίας, που προσποιούνταν ασθένεια για να εξασφαλίσουν μεταφορά με ελικόπτερο και χαμηλότερο κόστος εκδρομής.
Την ίδια στιγμή, καταγγελίες κάνουν λόγο για ανυποψίαστους πεζοπόρους που εμφάνισαν προβλήματα υγείας επειδή το φαγητό τους είχε αλλοιωθεί με ουσίες όπως μαγειρική σόδα, ωμό κοτόπουλο ή ακόμη και περιττώματα αρουραίων.
Ο ταξιδιωτικός συντάκτης της The Independent, Σάιμον Κάλντερ, σημείωσε ότι η υπόθεση σοκάρει, ιδίως όσους έχουν γνωρίσει τη φιλοξενία και τον επαγγελματισμό των περισσότερων ανθρώπων στον τουρισμό του Νεπάλ. Όπως τόνισε, η συντριπτική πλειονότητα των επαγγελματιών λειτουργεί με εντιμότητα, επισημαίνοντας τη σημασία επιλογής αξιόπιστων συνεργατών για τέτοιου είδους ταξίδια.
