Η πιθανή κατάληψη του στρατηγικού νησιού Kharg στον Περσικό Κόλπο από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ θα είχε άμεσες και σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς θα μπορούσε να διακόψει σχεδόν πλήρως τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην περιοχή, σύμφωνα με ανάλυση της JP Morgan.
Το νησί Kharg, που βρίσκεται περίπου 30 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, αποτελεί τον βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου της χώρας, καθώς μέσω αυτού διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios στις 7 Μαρτίου, η αμερικανική κυβέρνηση έχει εξετάσει το ενδεχόμενο κατάληψης της περιοχής, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει δραστικά τη διεθνή ενεργειακή ισορροπία.
Σε σχετικό σημείωμα προς επενδυτές, η JP Morgan προειδοποιεί ότι ένα άμεσο πλήγμα στις εγκαταστάσεις του Kharg θα μπορούσε να σταματήσει αμέσως το μεγαλύτερο μέρος των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με την τράπεζα, θα αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο αντιποίνων από την Τεχεράνη, με πιθανά πλήγματα είτε στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ είτε σε ενεργειακές υποδομές άλλων χωρών της περιοχής.
Το Ιράν, που είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον OPEC, συνεισφέρει περίπου 4,5% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, εξάγοντας καθημερινά περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού, ενώ επιπλέον παράγει περίπου 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών.
Η στρατηγική σημασία του Kharg δεν είναι νέα. Κατά τη διάρκεια της κρίσης των ομήρων στο Ιράν το 1979, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ επέβαλε κυρώσεις αλλά απέφυγε στρατιωτική επίθεση στο νησί. Αντίστοιχα, κατά τον λεγόμενο Πόλεμο των Τάνκερ τη δεκαετία του 1980, ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν επέλεξε να προστατεύσει τη ναυσιπλοΐα και να στοχεύσει ιρανικά πλοία και πυραυλικά συστήματα, αφήνοντας και πάλι το Kharg εκτός άμεσων επιθέσεων.
Παρότι κατά τη διάρκεια του οκταετούς πολέμου Ιράν–Ιράκ σημειώθηκαν επιθέσεις σε τερματικούς σταθμούς και δεξαμενόπλοια, το Kharg παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό λειτουργικό. Σύμφωνα με την JP Morgan, αυτό δείχνει ότι η πλήρης εξουδετέρωση του νησιού θα απαιτούσε εκτεταμένες και παρατεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς οι ζημιές συνήθως αποκαθίστανται σχετικά γρήγορα.
Το Kharg αποτελεί βασικό σημείο συγκέντρωσης πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών από μεγάλα κοιτάσματα του Ιράν, όπως τα Ahvaz, Marun και Gachsaran.
Τις ημέρες πριν από την πρόσφατη αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, η Τεχεράνη αύξησε σημαντικά τις εξαγωγές από το νησί. Σύμφωνα με στοιχεία της JP Morgan, μεταξύ 15 και 20 Φεβρουαρίου φορτώθηκαν περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σχεδόν τριπλάσια ποσότητα σε σχέση με τον συνηθισμένο ρυθμό εξαγωγών που κυμαίνεται μεταξύ 1,3 και 1,6 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Η αποθηκευτική ικανότητα του Kharg εκτιμάται σε περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Kpler, περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού βρίσκονται σήμερα αποθηκευμένα στο νησί — ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 10 έως 12 ημέρες εξαγωγών υπό κανονικές συνθήκες.
Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές. Τη Δευτέρα, οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν έως και τα 119 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι περικοπές παραγωγής στη Μέση Ανατολή επεκτάθηκαν και επηρέασαν επίσης χώρες όπως το Ιράκ, το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
πηγή: reuters
