TEΧΕΡΑΝΗ ΕΚΡΗΞΗ
Φωτογραφία ΑΡ

Η επιχείρηση που συγκλόνισε την Τεχεράνη: Πώς CIA και Mossad «χτύπησαν» στην καρδιά του ιρανικού καθεστώτος (graph)

Κόσμος
Η επιχείρηση που συγκλόνισε την Τεχεράνη: Πώς CIA και Mossad «χτύπησαν» στην καρδιά του ιρανικού καθεστώτος (graph)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μήνες μυστικής προετοιμασίας, παραβιασμένες κάμερες, αλγόριθμοι ανάλυσης δισεκατομμυρίων δεδομένων και απόλυτος συγχρονισμός οδήγησαν στην επιχείρηση-σοκ στο κέντρο της Τεχεράνης. Πώς στήθηκε το σχέδιο, ποιος έδωσε το πολιτικό «πράσινο φως» και γιατί η κίνηση αυτή μπορεί να αναδιαμορφώσει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής.

Ο χρόνος της εξόντωσης αποφασίστηκε βάσει πληροφοριών που συγκέντρωσε η CIA για συνάντηση κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων, προγραμματισμένη για το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου στην καρδιά της Τεχεράνης.

Η εξόντωση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ — ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα επί 36 χρόνια με σιδηρά πυγμή — αποτέλεσε αποτέλεσμα εξαντλητικής συλλογής πληροφοριών από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, με κρίσιμη τεχνολογική υποστήριξη και ανθρώπινο δυναμικό που παρείχαν τους τελευταίους έξι μήνες η CIA και άλλες αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Με τη «Λερναία Ύδρα» της Μέσης Ανατολής να έχει πλέον ανοίξει και τις εντάσεις να διαχέονται σε ολόκληρη την περιοχή, ο «αποκεφαλισμός» της ιρανικής ηγεσίας αναμένεται να έχει μακροχρόνιες συνέπειες.

Κατά τη στιγμή της κοινής επίθεσης ΗΠΑ–Ισραήλ, ο 86χρονος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρισκόταν στο γραφείο του, ενώ μέλη της οικογένειάς του φέρονται επίσης να σκοτώθηκαν στις αεροπορικές επιδρομές.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Guardian, επτά «μέλη της κορυφής της ιρανικής ηγεσίας ασφαλείας που είχαν συγκεντρωθεί σε διάφορα σημεία της Τεχεράνης» σκοτώθηκαν μαζί με άλλους σαράντα ανώτερους αξιωματούχους.

ΧΑΜΕΝΕΪ
Φωτογραφία ΑΡ

Πώς η CIA καθόρισε τον χρόνο της επίθεσης

Ο χρονισμός της επιχείρησης βασίστηκε σε πληροφορίες της CIA για σύσκεψη κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων που θα πραγματοποιούνταν το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου στο κέντρο της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τους New York Times, η CIA ενημέρωσε τους Ισραηλινούς ομολόγους της ότι ο Χαμενεΐ θα βρισκόταν στο συγκεκριμένο σημείο και ώρα.

«Εξήντα δευτερόλεπτα για την επιχείρηση»

«Εξήντα δευτερόλεπτα. Τόσο χρειάστηκε για αυτή την επιχείρηση, αλλά είναι το αποτέλεσμα ετών προετοιμασίας», δήλωσε στην Guardian ο Όντεντ Άιλαμ, πρώην επικεφαλής του τμήματος αντιτρομοκρατίας της Mossad και ερευνητής στο Jerusalem Center for Security and Foreign Affairs.

«Το σύγχρονο πεδίο μάχης δεν καθορίζεται πλέον μόνο από άρματα και αεροσκάφη. Καθορίζεται από δεδομένα, πρόσβαση, εμπιστοσύνη και χρονισμό. Ένα λεπτό μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη περιοχή».

«Γνώριζαν την Τεχεράνη όπως την Ιερουσαλήμ»

Οι Financial Times αναφέρουν ότι όσοι συμμετείχαν στην παρακολούθηση «γνώριζαν την Τεχεράνη όπως γνώριζαν την Ιερουσαλήμ», πολύ πριν πέσουν οι βόμβες.

«Όταν γνωρίζεις έναν τόπο όπως τον δρόμο που μεγάλωσες, αντιλαμβάνεσαι αμέσως και την παραμικρή λεπτομέρεια που δεν ταιριάζει», δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος πληροφοριών στους FT.

Για να διασφαλιστεί απόλυτη ακρίβεια, φέρεται να είχαν παραβιαστεί επί χρόνια όλες οι κάμερες κυκλοφορίας της Τεχεράνης. Οι εικόνες κρυπτογραφούνταν και μεταδίδονταν σε διακομιστές στο Τελ Αβίβ και στο νότιο Ισραήλ. Μία κάμερα παρείχε ακόμη και πληροφορίες για το πώς στάθμευαν οι οδηγοί τα οχήματά τους, προσφέροντας εικόνα της καθημερινότητας μέσα στο αυστηρά φυλασσόμενο συγκρότημα.

Σύνθετοι αλγόριθμοι παρείχαν λεπτομέρειες για το προσωπικό ασφαλείας: διευθύνσεις, ώρες υπηρεσίας, διαδρομές και αναθέσεις. Οι υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να είχαν κατανοήσει πλήρως το «μοτίβο ζωής» των στόχων.

Παράλληλα, σήματα από κεραίες κινητής τηλεφωνίας κοντά στην οδό Παστέρ διαταράχθηκαν ώστε οι συσκευές να εμφανίζονται απασχολημένες, εμποδίζοντας προειδοποιήσεις για απειλές κατά του Χαμενεΐ.

ΘΑΝΑΤΟΣ ΧΑΜΕΝΕΪ ΓΡΑΦΙΚΟ

Η «εικόνα πληροφοριών»

Η συνολική «εικόνα πληροφοριών» προέκυψε από επίπονη συλλογή δεδομένων της Μονάδας 8200, της ισραηλινής υπηρεσίας σημάτων. Πληροφοριοδότες στρατολογήθηκαν από τη Mossad και ξένη υπηρεσία, ενώ στρατιωτικές υπηρεσίες αξιολογούσαν καθημερινά τεράστιους όγκους δεδομένων.

Η ακρίβεια της επίθεσης αποδίδεται σε μαθηματική μέθοδο που εφαρμόζει το Ισραήλ — την ανάλυση κοινωνικών δικτύων. Δισεκατομμύρια σημεία δεδομένων αναλύθηκαν για τον εντοπισμό κέντρων λήψης αποφάσεων και νέων στόχων.

«Στην ισραηλινή κουλτούρα πληροφοριών, η στοχοποίηση είναι το πιο κρίσιμο τακτικό ζήτημα — υπηρετεί τη στρατηγική», δήλωσε ο ταξίαρχος ε.α. Ιτάι Σαπίρα. «Αν ληφθεί πολιτική απόφαση για εξόντωση, η κουλτούρα είναι: θα παράσχουμε τα στοιχεία στοχοποίησης».

Πολιτική απόφαση

Η δολοφονία του Χαμενεΐ ήταν πολιτική απόφαση και όχι μόνο τεχνολογικό επίτευγμα, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους.

«Το πρόβλημα είναι ότι το Ισραήλ είναι ερωτευμένο με τις δολοφονίες… και ποτέ δεν μαθαίνουμε ότι δεν είναι λύση. Σκοτώσαμε όλους τους ηγέτες της Χαμάς. Είναι ακόμη εκεί. Το ίδιο και με τη Χεζμπολάχ. Οι ηγέτες αντικαθίστανται», δήλωσε ο αναλυτής Γιόσι Μέλμαν στην Guardian.

Ο Χαμενεΐ δεν ζούσε σε υπόγεια καταφύγια

Σε αντίθεση με τον ηγέτη της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα, ο Χαμενεΐ δεν ζούσε μόνιμα σε υπόγεια καταφύγια. Ο Νασράλα προστατευόταν επί χρόνια σε καταφύγια στο υπέδαφος, μέχρι τη δολοφονία του το 2024 έπειτα από 80 βόμβες στο κρησφύγετό του στη Βηρυτό.

Ο Χαμενεΐ είχε μιλήσει δημόσια για το ενδεχόμενο δολοφονίας του, υποβαθμίζοντας τη σημασία της ζωής του για τη μοίρα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ειδικοί εκτιμούσαν ότι θεωρούσε πιθανό τον «μαρτυρικό» του θάνατο.

ΘΑΝΑΤΟΣ ΧΑΜΕΝΕΪ
Φωτογραφία ΑΡ

Κοινή επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ

Η επίθεση αιφνιδίασε πολλούς, καθώς βρίσκονταν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Το Ομάν είχε αναφέρει ότι το Ιράν ήταν διατεθειμένο σε προσαρμογές για αποφυγή πολέμου. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές των FT, ο Τραμπ ήταν «δυσαρεστημένος με τις ιρανικές απαντήσεις», ανοίγοντας τον δρόμο για στρατιωτική επιλογή.

Η επιχείρηση σχεδιαζόταν επί μήνες, αλλά προσαρμόστηκε όταν επιβεβαιώθηκε ότι ο Χαμενεΐ και οι ανώτεροι αξιωματούχοι θα συναντιούνταν στο συγκρότημά του το Σάββατο το πρωί.

Οι Ισραηλινοί απαιτούσαν διπλή επιβεβαίωση στόχου από δύο ανώτερους αξιωματικούς. Οι Αμερικανοί, ωστόσο, διέθεταν επιπλέον ανθρώπινη πηγή.

Τελικά, ισραηλινά μαχητικά έφτασαν εγκαίρως και εκτόξευσαν έως και 30 κατευθυνόμενα πυρομαχικά ακριβείας, σύμφωνα με πρώην ανώτερο αξιωματούχο πληροφοριών.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr στο Google News