Αγωνία επικρατεί στους ανθρώπους της αγοράς για τις επιπτώσεις που θα έχει στην ελληνική οικονομία ο πόλεμος που διεξάγεται στη Μέση Ανατολή. Με δεδομένο ότι το Ιράν είναι αποφασισμένο να κλιμακώσει τις επιθετικές του ενέργειες, όχι μόνο εναντίον του Ισραήλ και των ΗΠΑ, αλλά και εναντίον των συμμάχων τους, όπως φάνηκε μέσα από τα χτυπήματα σε στρατιωτικές βάσεις, μεταξύ των οποίων και στην Κύπρο, η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.
Για την ελληνική οικονομία οι επιπτώσεις εστιάζονται σε πέντε βασικούς τομείς, όπου η χρονική διάρκεια των συγκρούσεων και το αν η χώρα μας εμπλακεί τελικά σε αυτές θα κρίνουν το μέγεθος του προβλήματος. Συγκεκριμένα, οι τομείς που επηρεάζονται είναι η ναυτιλία, το εμπόριο, το ενεργειακό κόστος, ο τουρισμός και βεβαίως η γεωπολιτική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Για την ελληνική κυβέρνηση, άμεση προτεραιότητα έχει η ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών και των πληρωμάτων ελληνικών πλοίων που βρίσκονται στην εμπόλεμη ζώνη, την ώρα που κυβερνητικοί παράγοντες ζητούν με διπλωματικά διαβήματα τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι φόβοι και η χώρα τοποθετηθεί μεταξύ εκείνων που επικρατούν συνθήκες αστάθειες, σίγουρα θα αποτελέσει παράγοντα που θα πλήξει την τουριστική εικόνα του τόπου, οδηγώντας σε πιθανές ακυρώσεις επισκέψεων πολιτών από τρίτες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Ασία, ενώ σοβαρές πιθανότητας υπάρχουν και για ακυρώσεις σε πακέτα κρουαζιέρας ενόψει της εορτής του Πάσχα.
Επίσης, ανησυχία επικρατεί και στο κομμάτι στης εμπορικής ναυτιλίας, με τις εμπλοκές στις μετακινήσεις στα στενά του Ορμούζ και της Ερυθράς Θάλασσας να οδηγούν σε αύξηση των ναύλων και των ασφαλίστρων, ανακατεύθυνση πλοίων μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, καθυστερήσεις και μειωμένη αξιοπιστία των logistics, με αποτέλεσμα το υψηλότερο λειτουργικό κόστος και άσκηση πιέσεων στις ναυλώσεις για τις ελληνόκτητες εταιρείες. Επιπρόσθετα, η ανακοπή στην εύρυθμη λειτουργία της εμπορικής κίνησης για τα εισαγόμενα προϊόντα, ιδίως μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, είναι προφανές ότι θα δημιουργήσει πρόβλημα στην εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών επηρεάζονται άμεσα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα, ενώ δημιουργούν ανασφάλεια στις εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.
Ακόμα, διάχυτος είναι ο φόβος και στους καταναλωτές, οι οποίοι έχουν αποκτήσει την πρόσφατη αρνητική εμπειρία με τις ανατιμήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία. Ειδικότερα, η άνοδος στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο δεν αποκλείεται να επιφέρει νέες επιβαρύνσεις στις οδικές, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές μεταφορές, το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως σε τρόφιμα και γενικά είδη πρώτης ανάγκης.
► Διαβάστε επίσης: «Φλέγεται» η Μέση Ανατολή: Κλιμάκωση χωρίς ορατό τέλος – Πάνω από 5.900 ακυρώσεις πτήσεων - Διεθνείς αντιδράσεις και θύματα
Βαγγέλης Καρκανάκης: «Οι συνθήκες αποσταθεροποίησης επηρεάζουν την ελληνική οικονομία»
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, Βαγγέλης Καρκανάκης, σε δήλωσή του στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις οικονομικές επιπτώσεις που πρόκειται να προκαλέσουν, επεσήμανε: «Είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθεί το μέγεθος της κατάστασης, ωστόσο αυτό που έχουμε να παρατηρήσουμε από την πλευρά του εμπορικού κόσμου είναι ότι οι συνθήκες αποσταθεροποίησης σε κοντινές περιοχές με τη χώρα μας σίγουρα δεν αποτελεί καλό νέο για την ελληνική οικονομία. Μας ανησυχεί ιδιαίτερα μία πιθανή αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και των υδρογονανθράκων, επειδή ένα τέτοιο γεγονός θα έχει αλυσιδωτές συνέπειες τόσο στο κομμάτι των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης, όσο και στις μεταφορές, κάτι που δυστυχώς μπορεί να προκαλέσει μεγάλη άνοδο στα κόστη των εισαγωγών και των εξαγωγών.
Παράλληλα, τα νέα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά στον τουρισμό ενόψει και των διακοπών του Πάσχα. Πληροφορούμαστε από ανθρώπους του κλάδου πως, αν οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχιστούν και τις επόμενες μέρες, αρκετοί πολίτες που είχαν την πρόθεση να ταξιδέψουν στη χώρα μας τις επόμενες μέρες, εξαιτίας της ανασφάλειας που επικρατεί στη γειτονιά μας, ίσως αποφασίσουν να ακυρώσουν τις κρατήσεις τους. Ας ελπίσουμε ο πόλεμος να μην έχει μεγάλη διάρκεια. Το κυριότερο για εμάς είναι η ασφάλεια των ανθρώπων που βρίσκονται στην εμπόλεμη ζώνη, αλλά και εκείνων που έχουν έμμεση εμπλοκή. Όλα όμως θα εξαρτηθούν από το αν οι πολεμικές επιχειρήσεις θα έχουν συνέχεια».
Τέλος, ο κύριος Καρκανάκης σχολίασε και την πτώση που κατέγραψαν χθες τα διεθνή χρηματιστήρια, με τον ίδιο να το αποδίδει στο σοκ της στιγμής, υποστηρίζοντας ότι «η αγορά είναι κυρίως ψυχολογία. Είναι βέβαιο ότι, όταν επικρατεί η σταθερότητα, επιτυγχάνεται και η επιθυμητή οικονομική ανάπτυξη».
Προειδοποίηση του ΕΒΕΠ
Σήμα κινδύνου για βραχυπρόθεσμες οικονομικές επιπτώσεις από την εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή εκπέμπει το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ), παρακολουθώντας τις εξελίξεις στη σύρραξη Ισραήλ-Ιράν και τη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ.
Στην πρώτη του αποτίμηση, το Επιμελητήριο εκτιμά ότι ο πόλεμος μπορεί να προκαλέσει διεθνείς κλυδωνισμούς, με ενδεχόμενη μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ από -0,2% έως -1%, αύξηση του πληθωρισμού έως και +1% και επιβράδυνση των επενδύσεων λόγω αυξημένου ρίσκου. Καθοριστικός παράγοντας για το μέγεθος των επιπτώσεων παραμένουν η διάρκεια και η διασπορά της σύρραξης.
Οι 3 “παράμετροι” που θα κρίνουν τις αγορές
Το ΕΒΕΠ ξεχωρίζει τρεις βασικούς άξονες που θα καθορίσουν την εικόνα των αγορών διεθνώς:
- Θαλάσσιες μεταφορές.
- Ενέργεια.
- Κόστος παγκόσμιου εμπορίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, προειδοποιεί ότι οι πρώτες άμεσες συνέπειες θα φανούν στις τιμές του πετρελαίου, καθώς το Ιράν παράγει περίπου 4 εκατ. βαρέλια, ενώ ο κίνδυνος για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, μπορεί να ωθήσει το Brent ακόμα και πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι. Παράλληλα, αναμένονται πιέσεις σε LNG και φυσικό αέριο, με πιθανή επιστροφή πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρώπη.
Βασίλης Κορκίδης: «Ευχόμαστε να επικρατήσει η ειρήνη τις επόμενες μέρες»
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, ανέφερε: «Η επιθυμία όλων είναι αυτός ο πόλεμος να τελειώσει γρήγορα και χωρίς άλλες απώλειες άμαχου πληθυσμού. Βεβαίως, την πορεία, την ένταση και τη διάρκεια δεν τη γνωρίζουμε. Όμως, η παρουσία και εμπλοκή των ΗΠΑ μας οδηγεί περισσότερο στο σενάριο μιας εμπόλεμης περιόδου λίγων ημερών ή εβδομάδων, και την αποφυγή γενικευμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, παροδικές επιπτώσεις και οικονομικές απώλειες εκτιμάται πως θα υπάρξουν από τη γεωπολιτική αστάθεια και αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί. Η Ελλάδα, προς το παρόν, επηρεάζεται περισσότερο έμμεσα, και όχι άμεσα, από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Στο απευκταίο σενάριο διάρκειας του πολέμου, όμως, οι συνθήκες θα αλλάξουν. Ο τουρισμός μας θα επηρεαστεί, αφού πρόκειται για ευαίσθητο τομέα στην αντίληψη ασφάλειας. Η ενέργεια θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός αποδέκτης, λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές. Η ναυτιλία θα δει αύξηση κόστους, από ανακατευθύνσεις και καθυστερήσεις που θα μετακυλίσει στα ναύλα, ενώ το εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα θα διαταραχθούν από τις συνθήκες ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές εμπορευμάτων μέσω Σουέζ. Ευελπιστούμε πως οι επιπτώσεις θα είναι βραχυπρόθεσμες και ευχόμαστε τις επόμενες μέρες να επικρατήσει η ειρήνη».
