Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε σήμερα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με το μπλοκ της Mercosur στη Νότια Αμερική, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τους πολέμιους της συμφωνίας, οι οποίοι κατηγόρησαν την Κομισιόν ότι παρακάμπτει την επίσημη διαδικασία έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η συμφωνία — που προβλέπει τη δημιουργία ζώνης ελεύθερου εμπορίου 720 εκατομμυρίων πολιτών — θεωρείται ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη, καθώς δεν έχει ακόμη λάβει την τελική έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τον περασμένο μήνα, οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν να παραπέμψουν το κείμενο στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για νομικό έλεγχο, «παγώνοντας» ουσιαστικά την οριστική κύρωσή του για διάστημα που μπορεί να φτάσει έως και τα δύο χρόνια.
Η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι, έπειτα από εκτεταμένες διαβουλεύσεις με κράτη-μέλη και ευρωβουλευτές, έκρινε αναγκαίο να κινηθεί ώστε η ΕΕ να εξασφαλίσει «στρατηγικό πλεονέκτημα πρώτης κίνησης σε έναν κόσμο έντονου ανταγωνισμού και περιορισμένων χρονικών οριζόντων».
Όπως σημείωσε, «ένα τέτοιο πλεονέκτημα πρέπει να υλοποιηθεί στην πράξη».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε ηγηθεί μιας μακράς προσπάθειας για να εμποδίσει τη συμφωνία πριν τελικά ηττηθεί στην ψηφοφορία του Ιανουαρίου, αντέδρασε έντονα.
Κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι έλαβε μονομερή απόφαση, παρακάμπτοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Για τη Γαλλία, πρόκειται για έκπληξη — και μάλιστα δυσάρεστη. Και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αυτός δεν είναι ο σωστός τρόπος», δήλωσε σε τηλεοπτικό του μήνυμα.
Σφοδρή ήταν και η αντίδραση των Γάλλων αγροτών, που εδώ και χρόνια αντιτίθενται στη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι απειλεί το εισόδημά τους λόγω των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική.
«Οι αγρότες μας δεν θα θυσιαστούν», δήλωσε η ισχυρή αγροτική οργάνωση FNSEA.
«Η προώθηση της νομοθεσίας αγνοώντας την παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και παρακάμπτοντας κράτη-μέλη και ευρωβουλευτές συνιστά απαράδεκτη υπονόμευση της δημοκρατίας».
Κίνδυνοι για την κύρωση
Η απόφαση για προσωρινή εφαρμογή ενδέχεται να ενισχύσει την αντίθεση εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να οξύνει τις αντιδράσεις χωρών που εμφανίζονται επιφυλακτικές- με προεξάρχουσες τη Γαλλία και την Πολωνία - και τελικά να θέσει σε κίνδυνο τη συμφωνία όταν τεθεί σε τελική ψηφοφορία έγκρισης.
«Η προσωρινή εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με τη Mercosur είναι αντιδημοκρατική.
Η ΕΕ, που διαρκώς επικαλείται το κράτος δικαίου, παραβιάζει εδώ τη δική της διαδικασία λήψης αποφάσεων», δήλωσε η Ολλανδή ευρωβουλευτής Τζέσικα φαν Λέουβεν, μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος — της ίδιας πολιτικής οικογένειας με τη φον ντερ Λάιεν.
Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, χαιρέτισε την απόφαση.
«Βρισκόμαστε σε μια εξαιρετική συγκυρία όπου το Κοινοβούλιο μπορεί να ψηφίσει μόνο μετά την απόφαση του Δικαστηρίου. Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς εμπορικοί κανόνες παραβιάζονται συνεχώς από άλλους», ανέφερε ο Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης σε ανάρτησή του.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε λάβει τον Ιανουάριο το «πράσινο φως» από τα κράτη-μέλη να προχωρήσει στην εφαρμογή της συμφωνίας μόλις ολοκληρωθούν οι εσωτερικές εγκρίσεις από τις χώρες της Mercosur.
Την Πέμπτη, τόσο η Αργεντινή όσο και η Ουρουγουάη επικύρωσαν τη συμφωνία.
«Μπράβο στην @vonderleyen για την απόφαση προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας Mercosur. Πρόκειται για θετικό μήνυμα για τις εξαγωγές μας, που συνεχίζουν να στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη της Ιταλίας», έγραψε ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι.
Η Κομισιόν έχει να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή εμπορικής συμφωνίας χωρίς προηγούμενη ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Ωστόσο, οι υποστηρικτές της συμφωνίας εκτιμούν ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί άμεσα, καθώς οι ΗΠΑ, η Κίνα - και πλέον και το Ηνωμένο Βασίλειο - εντείνουν τις προσπάθειές τους να ενισχύσουν την επιρροή τους στη Νότια Αμερική.
«Σε όσους λένε ότι στερούμε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ψήφο: δεν ήμασταν εμείς που στείλαμε τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Θα μπορούσατε να είχατε ψηφίσει. Εσείς επιλέξατε την παραπομπή, κάτι που σέβομαι απολύτως», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στους ευρωβουλευτές ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς.
